Hallalaus fjrlg

Ef einhver 2 or n a skra kreppuna evrusvinu er a essi or: hallalaus fjarlg.

Ef eitt or nr a skra kreppuna evrusvinu, er a evran, hinn erlendi gjaldmiil einstakra jrkja.

Vi slendingar eigum okkar evru, a er hin vertrygga krna, vegna hennar m ekki hkka laun, m ekki auka rkistgjld, m ekki tryggja ftkum lgmarks lfsafkomu.

Vi slendingar eigum lka rkisstjrn sem setur hallalaus fjrlg oddinn, me smu afleiingum og evrusvinu, stnun og a lokum samdrttur egar ytri skilyri duga ekki lengur til a vega upp neikv hrif hinna hallalausu fjrlaga.

5 r hefur Evrpusambandi barist gegn stnun me hallalausum fjrlgum, 5 r hefur rangur eirrar stefnu veri s sami.

framhaldandi kreppa, sem ekki sr fyrir endann .

samt saukinni ftkt, matarbirum, neyarasto hjlparsamtaka.

Ekkert sem kemur vart v essi stefna bei lka skipbrot fjra ratug sustu aldar, runum sem kennd var vi Kreppuna miklu.

vissu menn ekki betur, en dag vita menn betur.

Mig langar a vitna sagnfringinn A.J.P. Taylor umdeildri bk sem hann fjallar um orsakir seinni heimsstyrjaldar, ar sem hann fjallar um efnahagsstandi fjra ratugnum, og lrdminn sem var dreginn af v standi.

Heimskreppan hfst vegna bankahruns Bandarkjunum og breiddist t og dpkai er kaupmttur flks hlt ekki vi vaxandi framleislukostna. etta skilja allir n dgum, rtt eins og allir vita a til ess a komast t r kreppustandi arf a auka rkistgjld. ri 1929 voru eir nsta fir sem skildu etta og eir fu sem geru a hfu engin hrif stefnumtun stjrnmlum.

voru flestir eirrar skounar a verhjnun vri eina ri, gjaldmilar ttu a vera traustir, jafnvgi tti a rkja fjrhagstlunum og skera bri laun og tgjld hins opinbera. v aeins mtti tla a verlag myndi lkka svo miki a flk hefi aftur efni a kaupa.

Hinir hagfrilegu leyndardmar, sem Schact hafi loki upp skalandi og hin svonefnda New Deal Roosevelts Bandarkjaforseta hafi snt enn skrar, voru enn kunnir breskum ramnnum. eir hfu bilandi tr stugu verlagi og stugu pundi, tldu aukin rkistgjld af hinu illa og aeins rttltanleg styrjld, ar sem bi a varast slka ltt. eir hfu ekki hugmynd um a aukin rkistgjld til nnast hvers sem var, jafnvel hermla, hfu fr me sr aukna velsld. Eins og nnast allir hagfringar samtmans, a J.M.Keynes undanskildum, fru eir me rkisfjrml eins og au vru fjrml einstaklinga. egar einstaklingur eyir peningum arfa hefur hann minna til a eya anna og minnkar “eftirspurnin”. egar rki eyir peningum skapar a hins vegar aukna eftirspurn og ar aukna velsld samflaginu heild. etta er llum ljst n dgum, en fir vissu a essum tma.

egar Taylor skrifai bk sna um 1960, var rifist um kenningar hans um hverjir bru byrg styrjldinni, en um essi or hans var ekki rifist.

au voru almenn sannindi.

Og eru a enn dag dag.

Kreppa evrusvisins sannar a.

Kveja a austan.


mbl.is Umra um fjrlg hefst kl. 14
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Sll.

Vi erum sammla um a evran er miki vandaml Evrpu.

g get hins vegar ekki teki undir me r varandi hallalaus fjrlg. Ef menn tla a reka opinbera sji lengi me halla endar a illa. Me skuldsetningu opinberra sja eru menn a rra lfskjrkomandi kynsla. Eigum vi a lifa htt kostna barna okkar?

a er samband milli mikillar opinberrar skuldsetningar og ltils hagvaxtar: Journal of economic perspectives (2012) er grein ar sem liti er til sambands skulda og hagvaxtar 22 ruum rkjum fr 1800-2011. Greinileg tengsl eru milli skulda og hagvaxtar. ar sem skuldir eruyfir 90% af GDP meira en 5 r verur hagvxtur minni en af skuldir eru lgri en, var arna um 2%.Ef skuldir hins opinbera eru undir 30% var hagvxtur rm 4%.

ess m a lokum getaa kreppunni miklu USA fjra ratugnum reyndu opinberir ailar allt sem eir gtu til a kvea kreppuna ktinn me eyslu og skattahkkunum. Tekjuafgangur var fjrlgum USA rin 1930 og 1931, jarskuldir voru 16 milljarar dollara ri 1931 en lok ratugarins vorur ornar rmir 40 milljarar dollara. ar sjum vi skrtdmi ess a menn geta ekki eyttpeningum til a lta kreppuhverfa. rum meulum verur a beita.

Helgi (IP-tala skr) 21.12.2013 kl. 15:49

2 identicon

Helgi fellur smu gryfju og svo margir arir svokallair frjlshyggjumenn, .e. eir halda a rekstur rkisins s eins og rekstur fyrirtkis. mttkileiki eirra fyrir hlutverki rkisins er grundvllur hugmyndafri eirra; a verur a gra llu(m) og v sem ekki er hgt a gra (skammtmagri er eini sanni grinn) m deyja drottni snum. egar eim eru sndar afleiingar frjlshyggjunnar er svar eirra yfirleit ann veg a etta s ekki hugmyndafrinni a kenna heldur flkinu sem tfri og framkvmdi eins og frjlshyggjan bau v. Or Hannesar Smrasonar tmum trsarinnar (tmar ar sem frjlshyggjan ni hstu hum)„g etta - g m etta“ lsir hnotskurn hversu ftkleg hugmyndafri eirra er raun og veru.

Og helgi minn g er ekki a reyna a rkstyja neitt, annig a mtt alveg spara r krur um a minn gar..... ef getur.

Toni (IP-tala skr) 21.12.2013 kl. 16:26

3 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

a gleur mig miki, er jafnvel gildi jlagjafar a skulir vera sammla mr einhverju.

Hva hitt varar, er a bara svo a egar menn gefa sr ara forsendu en a bein lna milli tveggja punkta s stysta vegalengd milli eirra, kann g ekki alveg a rkra nema a ekkja forsendu sem gefin er.

En mr dettur hug a rleggja r a lesa Fjallkirkjuna eftir Gunnar Gunnarsson, nnar tilteki um hagfri afa Knerri.

Hann var miki fyrir a eiga f sji, en ekki fjalli.

Flk svalt, mean smri ldnai hirslum hans.

Lklegast geru dollararnir sama gagn arna um ri, a er ekkert.

En ldnuu lklegast ekki.

Sem er eini munurinn dollar hirslu og smri hirslu.

Allavega, ef verur engu nr, hefur allavega lesi ga bk.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 21.12.2013 kl. 16:27

4 identicon

Hr er margt gott.

a er sm grn mr, en etta er jafn satt.

Peningar eru flutningablar.

eir flytja vermti, vrur og jnustu a milli aila jflaginu.

Ef skortur er flutningablum getum vi ekki flutt alla vinnu og hugsun, jnustu og vrur milli egnana.

kemst vinnan ekki a ba til vrurnar.

Sjur"0" er galtmur flutningablaskapari.

Ef eitthva arf a gera, og a er laust vinnuafl, fum vi flutningabla, "peninga"fr Sji"0"

Aldrei a taka ln.

Aldrei a skipta vi fjrfesta.

arna skpum vi flutningablana eftir rfum.

Hugsanlegaarf a afskapa flutningabla,draga aftur inn Sj"0"

Ba til forrit sem keyrir jflagi me Sji"0"

A sjlfsgu arf a stilla saman gjaldeyristekjur og gjaldeyris notkun.

a arf a breyta nokkrum herslum, hugsun og gerum fjrmlakerfinu.

Vi eigum fullt af flki sem getur hanna etta fyrir okkur.

http://jonasg-egi.blog.is/blog/jonasg-egi/

Egilsstair, 22.12.2013 Jnas Gunnlaugsson

Jnas Gunnlaugsson (IP-tala skr) 22.12.2013 kl. 00:55

5 identicon

@2:

veist ekki frekar en mar hva frjlshyggja var. ess vegna snist mr allt benda til ess a i tveir su raun sami aili.

Frjlshyggjan ni ekki hstu hum sama tma og Hannes Smra var a gera a sem hann geri. egar reglum fjlgar og rkisvaldi stkkar er a einmitt dmi um a frjlshyggja hafi ekki veri rkjandi. i mar ttu (ef i eru ekki sami aili) a kynna ykkur hva frjlshyggja er. etta dmi itt segir v ekkert nema sanna a frjlshyggjan var ekki rt okkar vanda. akka r fyrir a taka undir mitt ml :-) Annars skiptir ekki mli hvert stjrnarformi er, jafnaarmennska ea frjlshyggja - alltaf munu misflugir einstaklingar reka fyrirtki og eim mun ganga misvel.

g er ekki stjrnleysingi - g tel a rki hafi takmrkuu hlutverki a gegna. Og nei, g er ekki v a rekstur rkisins s eins og rekstur fyrirtkis. arna leggur mr aftur ori munn - afar mlefnalegt og r til mikils sma. Svo er a auvita annig a ef flk vill a mark s v teki reynir a a rkstyja sitt ml. Getur ekki rkstutt itt ml ea nennir v ekki?

@3: arna snir me afar skrum htti a sem g hef ur bent : svarar ekki og skiptir um umruefni heldur fer a ra hornafri og skldverk. Tengslin vi a sem g nefni 1 eru nkvmlega engin. Ertu stoltur af essu svari?

Eigum vi a lifa htt kostna okkar barna? Getur ekki svara eirri spurningu ea viltu a ekki?

@4: Vi eigum einmitt ekki a f einn ea neinn til a hanna eitt ea neitt fjrmlakerfinu. Mistring virkar ekki.

Helgi (IP-tala skr) 22.12.2013 kl. 10:31

6 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

srir mig pnkupons me v a halda a g urfi fleiri mlppur en mig sjlfan til a tj mig hr blogginu. En jafnframt er essu innifali hrs, a teljir a g ri yfir eim breytileika stl, a g geti tj mig undir rum nfnum n ess a nokkur tenging sjist vi megin stlnotkun mna.

a liggur vi a g fari a sp hvort g geti svo algjrlega skipt um ham, en g held samt a g ri ekki vi a.

Flagi Toni er einn af fastalesendum essa bloggs, ea a held g, og hann var mjg oft hr athugasemdarkerfinu rdaga egar g bloggai miki um skuldaleirttinguna.

A ekkja ekki til hans bendir ekki til mikillar athyglisgfu af inni hlfu. ert j binn a vera fastur hr nokku lengi.

Varandi a sem g benti r hr a ofan, er a eiginlega ekki mitt vandaml, a skiljir ekki uppfrslu mna, tt ekki eftir a lenda Pisaknnun um almennan skilning gangverki efnahagslfsins.

hefir samt gott af v a lesa Fjallkirkjuna, fyrir utan a vera afspyrnu g bk, sem meal annars tskrir hagfrina um ldi smr, segir hn margt um frelsi sem hefur dag, en Gunnar Gunnarsson hafi ekki egar hann lst upp.

v a alvarlega vi frelsistal itt Helgi er, a hefur ekki grna glru um frelsi fjldans eim dgum egar hinir rfu hfu frjlsar hendur me skipan mla.

frelsi eirra er frelsi fjldans.

Og frelsisr eirra sem styur svo dyggilega, er um lei bein vsun eldri skipan, nau fjldans.

Varandi umru sem ert s og a reyna a endurvekja vi mig ffran manninn, sem kann ekki a rkstyja ml sitt, a skal g glaur halda fram ar sem fr var horfi eim rum ar sem vi rddum essi ml til hltar.

Ef athugarsemdarkerfi hefur lokast eim, skum tmalengdar, skal g glaur opna au n.

En vi skulum lta Bill Murray um Groundhound day.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 22.12.2013 kl. 11:41

7 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Jnas.

Kannski grn, en allavega gott grn.

a tskrir vel til hvers peningar eru.

Augljst ml llu vitibornu flki en mli er hagsmunir.

Hagsmunir eirra sem gra heimskunni.

eir ra dag.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 22.12.2013 kl. 11:46

8 identicon

Kri mar: Eigum vi a lifa kostna barna okkar? Einfld spurning :-)

Groundhog day kemur eirri spurningu ekkert vi :-) ttar ig n v hva g vi egar g tala um trdra og a svarir ekki spurningum?

Eigum vi askuldsetja framtbarna okkar, me halla fjrlgum, ea eigum vi a hafa fjrlg hallalaus?

i Toni hljti sameiningu a geta svara essari einfldu spurningu :-)

F g kannski nst eitthva um Bjart Sumarhsum? Fyrirlestur um heimsku? Fyrirlestur um fjrmagni? Fyrirlestur um friedmanisma? Fyrirlestur um grgi?

Helgi (IP-tala skr) 23.12.2013 kl. 07:42

9 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi minn.

Hfum eitt hreinu, g hef aldrei vnt ig persnulega um heimsku. ert einhver blanda af bkstafstrarmanni, og a er flk sem tekur ekki rkum sem ganga gegn kenningum eirra, og manni sem viurkennir ekki almennar skilgreiningar. Sem sjlfu sr arf ekki a vera rangt, a er til dmis hgt a reikna alla strfri upp ntt ef gefur r ara grunnforsendu en a milli tveggja punkta s bein lna stysta vegalengdin, en urfa menn a koma me snar skilgreiningar, a er ef eir vilja taka rkru vi ara.

etta er ekkert persnulegt, etta er forsendan a geta veri frjlshyggjumaur, frjlshyggjan er hagtr, ekki hagfri.

Heimskan sem g vitna egar g fjalla um krfuna um hallalaus fjrlg krepputmum, er ekki vegna ess a hn gengur gegn llum frilegum rkum, heldur vegna ess a hn er margsnnu sem bull, hn virkar ekki.

getur til dmis reynt a telja samferarmnnum num tr um a a hafi engar afleiingar a kasta stru grjti gegnum glerru, vissulega brotni ran, en glerbrotin lmi sig alltaf saman upp ntt vegna innbyristogkrafta. Vsar rkin um getur askili lter af vatni nokkur lt, en ltir hann aftur saman eitt lt, renni allt saman, og r verur samfelldur lter af vatni.

au rk sem slk eru rtt, en tengingin milli ess og brotins glers er engin.

Kenning n gengur v gegn llum frilegum rkum.

En getur haldi henni fram.

ar til gerir tilraun, brtur ru, og ekkert gerist anna en a a ran brotnar. Gerir a aftur me sama rangri, og aftur, kemur s tmapunktur a a er algjr heimska a taka mark r, hafi menn anna bor gert a upphaflega.

Og Helgi, etta er dmisaga, g er ekki a skipta um umruefni. Dmi hafa fylgt kennslu fr upphafi kennslunnar.

Heimskan er svo enn meiri egar menn sj og gagnrna fr essarar stefnu lndum Evrpusambandsins, en tla san a framkvma hana hr landi.

ess vegna er stuningsmenn Sjlfstisflokksins heimskir, heimsk ffl, me fullri viringu fyrir eim.

Stuningsmenn Samfylkingarinnar, sem afneita stareyndum evrunnar, og standinu evrusvinu, hafa essa afneitun sr til afskunar, en ekki stuningsmenn Sjlfstisflokksins.

eir hafa j gagnrnt essa stefnu fjgur r.

Af hverju etta virkar ekki Helgi, hef g marg oft tskrt fyrir r, og tla ekki a gera a enn einu sinni.

g hef sagt r a a er greinarmunur skuldum erlendri mynt, og eiga rk n vi, og skuldum innlendri mynt, ar sem rk n eiga ekki vi.

Jafnvel rkissjur skuldi rum en Selabankanum, fyrsta lagi getur Selabankinn keyrt vextina niur i nlli, lkt og gert er rum vestrnum lndum, sem og a rkissjur getur hvenr sem er teki ln Selabankanum, og endurgreitt skuldir snar.

krepputmum rkissjur a fjrmagna sig me lgmarks vaxtakostnai, og ef fjrmagnseigendur vilja ekki kaupa slk skuldabrf, fjrmagnar rkissjur sig gegnum Selabankann.

Sem lklegast yri ekki raunin v krepputmum leita fjrfestar ruggt skjl me peninga sna og til dmis Svisslendingar hafa hef fyrir a gefa t rkisskuldabrf me neikvum raunvxtum.

Valkostirnir eru slk brf, ea httan enn meiri tapi annars staar.

etta er leiin til a hmarka vermtaskpun samflaginu krepputmum, og a er besta bi sem hgt er a skila brnum snum.

Lei niurskurarins, a skemma vermtaskpun me v a lta fjrmagn vanta hagkerfinu, er hins vegar leiin ar sem ltur brnin borga umframgra fjrmagnsins.

g er margbinn a segja r etta Helgi, og ert ekki sammla mr, og a nr ekki lengra.

g vitna reynslu sgunnar, og frin, vitnar hugmyndaheim inn, fraan af rngum fullyringum bkstafsins.

a er munurinn a hafa rtt fyrir sr, og hafa rangt fyrir sr.

virist aldrei hafa skili a Helgi, a mennirnir sem tku kvrun um vibrg Bush stjrnarinnar vi fjrmlakrsunni hausti 2008, voru hmenntair hagfringar, og miklir talsmenn frjls markaar.

Samt tku eir essa kvrun v samkvmt eirra ekkingu var hn s eina rtta.

hefur valkost hvort viljir halda fram a tra, ea hvort viljir vita.

g tla v a linka til n vitalinu vi Ben Bernanke ar sem hann tskri kvaranir Bush stjrnarinnar, sem var hvorki keynsk, ssalsk ea kommnsk, heldur hreinrktu hgri stjrn anda Friedmans, og einnig tla g a linka til n Tmalnu About.com US economy, nokku greinarg sa skrifu mannamli. Og ekki af vinstra flki, ea keynistum.

Frleikur skaar aldrei.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 23.12.2013 kl. 09:21

11 identicon

@9: Sll.

vilt s.s. skuldsetja framt barna okkar svo vi getum lifa htt. Gott og vel. er a komi hreint.

Ekki afneita san seinna essari skoun inni egar kemur a v a urfa a borga essar skuldir!!!!

Ekki reyna a hallmla fjrmagninu fyrir a gera ykkur sem vilji fjrlg me halla kreppu kleift a gera a sem i telji vera a besta. a eru til mis or yfir slkt vihorf :-)

Peningaprentun er auvita ekkert anna en jfnaur sem og s lgvaxtastefna sem rekin er af helstu selabnkum heims.

Verblgan fer fyrr ea sar af sta. Mundu au or mn!! egar verblgan fer af sta fara vextir lka af sta!! fer a vera drt a skulda!! Mundu au or mn!! verur og n skoanasystkini a gangast vi byrg!! Ekki reyna a velta henni yfir mig og/ea frjlshyggjuna v g er alfari mti hallarekstri hins opinbera.

g vitna ekki bara fri, nr. 1 bendi g r hva reynt var a gera kreppunni miklu n nokkurs rangurs - tek emprskt dmi sem svarar engu. Smuleiis tek g emprskt dmi um skasemi skuldasfnunar hins opinbera egar kemur a hagvexti.

Harding sneri niur kreppu skmmum tma me v a skera niur fjrlgum. Hallalaus fjrlg krepputmu eru v greinilega ekki heimska sem ekki virkar. Sagan passar ekki vi na kenningu.

Vel m vera a eir sem stjrnuu USA egar bankakrsan skall hafi veri talsmenn frjls markaar en a sem eir gerutti ekkert skylt vi kaptalismaea frjlshyggju enda kostai TARP skattgreiendur verulegar fjrhir. Hank Poulsen kom r fjrmlageiranum og auvita bjargai hann vinum snum kostna skattgreienda - pilsfalda kaptalismi sem g er alveg mti.

Svo verur a fyrirgefa mr fyrir a nenna ekki a lesa neitt fr Bernanke, hann var alveg ti tni a tjalda varandi bankahruni ar til a brast :-) Hann s a ekki fyrir og skilur ennekki tilur ess.

Helgi (IP-tala skr) 23.12.2013 kl. 10:37

12 Smmynd: mar Geirsson

Helgi, persnulega held g a a s ekki hgt a bulla meira en gerir hrna; " vilt s.s. skuldsetja framt barna okkar svo vi getum lifa htt. Gott og vel. er a komi hreint. ", anna hvort ertu ekki ls texta, ea skilur ekki einfalt orsakasamhengi.

Ea a skilur ekki or af v sem sagt er vi ig slensku.

g hafi einhvern grun um a, ess vegna datt mr hug a vsa r About.com, ar er samhengi hagfrinnar tskr einfldu mli, enskri tungu. neitar a a lesa til a minnka ffri na, en af einhverjum stum lestu samt pistla mna, svo a er sm sns a nir samhenginu, ef g peista til n lykilatrii ensku.

Og a snr a hlutverki Selabanka.

"The Fed has the ability to simply create it. This unique ability is a function of all central banks. It has the same effect as printing money. " .

a er engin skuld inn framtina, Selabankar ba til peninga, versta falli ef a verur offrambo af peningum, tynnist gjaldmiillinn.

Og ef r hefi bori gfa til a kynna r rk frjlshyggjumannsins, Ben Bernanke, hefir vita af hverju slkt er ekki vandaml krepputmum.

San er hllegt hj mr a urfa a leirtta rangfrslur nar um friedmanismann, minn hfufjanda, en monatorisminn sem leggur herslu peningastjrnun (sem er micro ager, ef veist hva micro hagfri er) en mlir gegn macro, a er inngripum rkisvalds.

g s alfari mti essu, og s augljsar takmarkanir peningastjrnun, er viss lgk v a lkka vexti til a vega upp mti samdrtti. Og virkar vissulega kvenum tilvikum.

Um lga vexti gildir, eins og lkt er me peningaprentun, a httan er alltaf enslu umfram framleiniaukningu.

Slk ensla var ekki til staar vestrnum hagkerfum fyrir hrun, a er framleisluhagkerfinu, og ess vegna var vxtum haldi lgum.

En lgir vextir leia ekki sjlfkrafa til fjrmlahruns, tti til dmis svissneska bankakerfi a hrynja 5 ra fresti. ar eru alltaf lgir vextir, me eim undantekningum sem sanna regluna.

Og lgir raunvextir eru miklu algengari hagsgunni, en hvextir, n ess a neitt samhengi s vi fjrmlakreppur.

A halda ru fram er besta falli ffri, en ar sem eir sem fra ig essu rugli eru menntair menn, eru eir hreinlega a ljga, eir styja fullyringar snum engum sgulegum rkum.

Vikjum a Harding og kreppunni miklu, vonandi sasta skipti v jafnvel bilaar pltur hafa snar takmarkanir endurtekningum.

Og til a auvelda lesturinn, kemur a nstu athugasemd.

mean, kveja.

mar Geirsson, 23.12.2013 kl. 14:13

13 Smmynd: mar Geirsson

Vkjum fyrst a kreppunni miklu.

Hn var kjlfar hlutbrfahrunsins mikla 1929, og hefi alltaf haft alvarleg hrif efnahaginn.

En rkisstjrnir Vesturlanda brugust vi me aferum klassskrar hagfri, hkkuu skatta og skru niur, juku ar me vandann.

Vegna ess a kjlfar hlutabrfahrunsins var sjurr hagkerfinu, a vantai fjrmagn, og v var rangt a auka urr me skattahkkunum og niurskuri.

Aeins eitt rki Vesturlanda, beitti Keynskum agerum, a var skaland vi valdatku nasista, og ar blmstrai efnahagslfi og atvinnuleysi hvarf einni nttu.

Anna land beitti eim a hluta, og a var USA eftir a rkisstjrn Roosevelt tk vi. Hn ni a endurreisa atvinnulfi, en aeins a hluta, herslur hennar hefbundin tki klassskrar hagfri, a er leitun a jafnvgi rkisfjrmlum, vann mti rvunaragerum.

nnur lnd, eins og Frakkland og Bretland, nu sr ekki strik me hinum hefbundnu herslum hallalaus fjrlg og vihalda stugu gengi.

Ef jverjar hefu bei me seinna str, hefu eir sjlfkrafa ori flugasta strveldi Evrpu, v kreppujir tba ekki fluga heri.

Allt sem segir um kreppuna miklu Helgi er rangt, ekkert styst vi sgulegar stareyndir.

kennir rng vibrg klassskrar hagfri, a er hallalaus fjrlg og stugt gengi, vi Keynisma, og ttar ig ekki a New Deal var mjg takmrku ager, og aeins beitt USA.

San virist ekki hafa grna glru um af hverju kreppan skall .

ess vegna vil g rleggja r a lesa About.com, ar er gtis grein sem heitir

Stock Market Crash of 1929

Lestu hana, verur aeins sterkari rkrum eftir.

En er a Harding, og hann fr nja athugasemd.

mean, kveja.

mar Geirsson, 23.12.2013 kl. 14:33

14 Smmynd: mar Geirsson

Vi hfum rtt Harding ur, g sndi r fram a samdrtturinn hefi veri hefbundinn samdrttur egar hagkerfi alaga sig almennri eftirspurn.

Benti r a strskerfi hefi veri miklu umfangsmeira eftir seinna str, og sagi r af hverju.

Og g benti r a svipuum agerum hefi veri beitt, a er hagkerfi rva einhvern htt.

Harding skar niur strskerfi, lkkai strsskatta, en almenn eftirspurn sem stafai af tkniframfrum, s svo um restina.

Tkniframfarirnar htu fjldaframleisla.

En a var hgt a klra v, og a var ekki gert 1921.

Og hva me a, hva segir etta dmi??

J, rvunaragerir virka.

Og kreppur er hgt a leysa ur en r vera alvarlegar.

En anna er ekki hgt a heimfra fr Harding yfir meint rtt vibrg vi fjrmlakreppum.

Vegna ess a samdrtturinn 1920-1921 var ekki kreppa, heldur samdrttur, og ru lagi var samdrtturinn ekki vegna astna fjrmlamarkai.

Samdrtturinn var ekki fjrmlakreppa, a er veri a bera saman lka hluti.

Og egar menntair menn, hafa ekki anna dmi um virkni niurskurar og skattalkkana, afhjpa eir sig sem rkrota einstaklinga sem geta ekki vsa rk mli snu til stunings.

Og san er essi rkstuningur rkvilla.

a verur samdrttur mealtali 5 ra fresti, og msum agerum hefur veri beitt til a takast vi slka samdrtti.

g gti veri svo lyginn a g tki nokkur dmi fr Keynska hagskeiinu, sem er lengsti samfelldi grskutmi ntma efnahagssgu, og sagt, sji, a er ekki hgt a takast vi kreppur me rum tkjum en macro aferum Keynismans.

Sem er rangt af tveimur stum, a fyrsta duga r ekki alltaf, og svona fullyring skautar yfir stareynd, sem og hitt, a micro aferir Friedmanismans sl svona samdrtt nunda og tunda ratugnum.

Og vitiborinni umru stundar maur ekki svona mlflutning.

a er lka skring ess a g legg mig ekki eftir mlflutningi frjlshyggjumanna, egar g ver var vi svona alvarlegar rkveilur, og svona augljsa blekkingu, veit g t fr heilbrigri skynsemi, a restin er eins.

v sem arf ranga forsendu til a rkstyja niurstu sna, hann stundar blekkingar, ekki fri.

Og sasta sinn Helgi, og g nenni ekki a endurtaka a aftur, Harding segir ekki neitt um kreppur, og hvernig a takast vi fjrmlakreppur.

a er ekkert sambrilegt essum tveimur dmum.

a m vel vera a niurstaan s rtt, a niurskurur rkistgjalda s leiin, en Harding er ekki rkin.

Og a er tmi til kominn a ttir ig v.

Ef endurtekur ig einu sinni enn, nenni g ekki a ra vi ig frekar.

v gegn fullyringunni a jrin s flt og heimurinn hafi veri skapaur fyrir 4500 rum san eftir forskrift fyrstu Msesbkar eru engin rk sem s sem trir tekur gild.

Og slk umra er ekki tekin hr.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 23.12.2013 kl. 14:52

15 identicon

Sll.

Byrjar aftur a sna t r og ra anna efni og saka mig um a skilja ekki texta. Mjg mlefnalegt og voalega gilegt, me essum aferum arftu auvita ekkert a endurskoa hj sjlfum r. Mtir Toni ekki fljtlega svi?

egar skuldir hins opinbera aukast erum vi auvita a lifa kostna eirra sem seinna koma. munt sj etta eftir nokkur r egar borga arf skuldir okkar til baka og standa vi hundru milljara skuldbindingum. Detroit upplifi etta annig a vi sjum hva gerist, Detroit er gluggi inn framtina. Hva erum vi a borga af skuldaspunni okkar r? Finnst r a kannski ekki skipta mli ea vera lti?

Opinberir ailar hafa hlai sig skuldum (bi hrlendis sem og erlendis) en samt er allt steik efnahagsmlum heimsins. Menn reyna a gera a sem Hoover og sar Roosevelt geru. a virkai augljslega ekki enda st kreppan mikla mjg lengi. Samt vilja menn bta enn meira r skuldir og halda a a virki.

Merkilegt a skulir tala um nasistana, eir juku skuldir gfurlega fjra ratugnum. Stri hafi augljslega hrif greislu eirra skulda og v hrundi efnahagurinn ekki. sleppir alveg a nefna a matur og fatnaur, samt fleiru, var skammta stjrnat nasita. Lifistandard fll skalandi essum tma, Hitlernnast trmdi atvinnuleysi me miklum skuldum. a m auvita deila um a hvort etta s gur rangur ea ekki.

egar vi rddum Harding sast sndir bara fram a hvernig menn komast mtsgn vi sjlfa sig. g nenni ekki frekar en niur gtu aftur.

egar atvinnuleysi er yfir 10% tala flestir um kreppu en ekki . Sniugt hvernig endurskilgreinir hugtk annig a au henti num mlflutningi. etta er auvita ekki eina hugtaki sem leggur ara merkingu en allir arir (fyrir utan Toni).

segir rvunaragerir virka. a er ekki rtt en um a. Hafa rvunaragerirnar sem beitt hefur veri undanfari USA virka? Nei! a eina sem hefur veri rva eru skuldir. arlendis, sennilega lkt og hr og annars staar, mla menn atvinnuleysi bara annig a a virist lgt (sleppa v t.d. a mla sem eru hlutastarfi en vilja fullt starf). Svo sna menn bara blinda auganu a skuldunum og er allt bara honky dory! Skuldir og skuldbindingar munu a lokum gera vart vi sig nokkur r su a og verur lngu binn a gleyma v sem g er a reyna a benda r . tli talir ekki um hi illa fjrmagn? eir sem lna eru rosalega vondir a vilja peninginn sinn til baka :-(

Finnst r Roosevelt virkilega hafa endurreist atvinnulfi a hluta? ri 1929 var atvinnuleysi 3%, ri 1931 var a 15%, 1933 var a tp 25%, 1935 var a 20% og ri 1938 var a 19%. Kallar etta a endurreisa atvinnulfi a hluta? Svo m ekki gleyma skuldasfnuninni en a finnst r sennilega vera algert aukaatrii, ea hva?egar skuldirjukust eins hratt og raun bar vitnier ekki hgt a segja a hann hafi leitast eftir jafnvgi rkisfjrmlum eins og viltmeina.

Ef segir mig hafa fari rangtme varandi kreppuna miklu skaltu koma me heimildir mli nu til stunings og benda hvaa atrii g fer rangt me. Vera m a einhverju smotter muni milli heimilda en aalatriin eru rtt. lkt r nota g ekki einhverjar grunnristar heimildir af netinu mli mnu til stunings :-)

Helgi (IP-tala skr) 23.12.2013 kl. 18:14

16 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

a er ekki oft sem maur situr hljur og spir hvernig maur a bregast vi athugasemd af eim gaflokki sem nir hr a ofan.

maur a gera grn??

maur taka helstu stareyndarvillurnar fyrir og pakka vikomandi aila inn h og sp, ea maur a taka Flowel etta egar honum var ljst a rir ekki vi hugtakanotkun og stareyndir sem er forsenda ess a hgt s a takast um lk sjnarmi, v vissulega eru sjnarmiin lk hagfri og stjrnmlum.

Ea maur rlegheitum a fra vikomandi eirri von a hann lagfri helstu galla vanekkingar sinnar. Og ef svo er, hvaa tilgangi jnar a.

Virka rk tr??

En etta er um lei sniugt v hvernig sannar maur hi vitekna, eitthva sem maur les llum bkum ea greinum, telur rtt, en svo er sagt eitthva allt anna??

Til dmis ef rksemd til a sanna hrifaleysi USA dag s til dmis s a bar Bandarkjanna su aeins 330 sund og eir su allir eskimar. Augljst ml a vikomandi er a rugla saman slandi og USA, og ar a auki afhjpar hann ffri sna um sland og slendinga.

Ea hvernig tklar maur svona fullyringaklausu??

Merkilegt a skulir tala um nasistana, eir juku skuldir gfurlega fjra ratugnum. Stri hafi augljslega hrif greislu eirra skulda og v hrundi efnahagurinn ekki. sleppir alveg a nefna a matur og fatnaur, samt fleiru, var skammta stjrnat nasita. Lifistandard fll skalandi essum tma, Hitlernnast trmdi atvinnuleysi me miklum skuldum. a m auvita deila um a hvort etta s gur rangur ea ekki.

a sem er rtt er a atvinnuleysi minnkai, tlfri nasista hafi ekki alveg veri hlutlaus, en restin er annahvort hlfsannleikur ea algjr vla.

Ea hvernig tskrir maur peningaprentun fyrir manni sem hefur biti a sig a hn s skuldsetning???

Og maur a gefa sr tma a??

En etta er dlti gaman, google frndi sparar manni verki vi a prenta upp texta r sagnfribkum, og etta rifjar upp lngu lra ekkingu.

Vissulega hef g aldrei skvett vatni gs, en get mynda mr a etta s svipa verk.

En g tla rlegheitum a taka hvert atrii fyrir hr a ofan, og linka heimildir ar sem m lesa sr til um stareyndir, og san mat eim stareyndum, um a m alltaf deila, en ekki um stareyndir.

Og sjum svo til.

Klra kannski fyrir ramt.

En mean Helgi minn ska g r gleilegra jla.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 24.12.2013 kl. 11:14

17 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

Mr var minna r verki morgun en g tlai, las mr aeins til um frjlshyggjutgfuna kreppuna 1920-1921, essa sem Harding tti a hafa lkna me skattalkkunum snum, rakst ar treka essa fullyringu;

The economic situation in 1920 was grim. By that year unemployment had jumped from 4 percent to nearly 12 percent, and GNP declined 17 percent.

a er a jarframleisla hefi dregist saman um 17%, eitthva sem g gat ekki fengi til a stemma vi fyrirliggjandi ggn. Svo g eyddi morgninum a lesa mr til um essa kreppu, samt v a reyna finna fluguftinn fyrir essari fullyringu, reiknai ekki me a menntair menn lygju svona blkalt um efnahagslegar stareyndir n ess geta vsa nein ggn, hagrdd vru.

Leitin var erfi v flestar GDP tflur n aeins til 1929, fyrir ann tma aeins lnurit sem sna ekki nndar nrri svona fall.

Wikipedia gaf upp essar tlur.

Estimates for the decline in Gross National Product also vary. The U.S. Department of Commerce estimates GNP declined 6.9%, Nathan Balke and Robert J. Gordon estimate a decline of 3.5%, and Christina Romer estimates a decline of 2.4%.

Eins fann g lnurit sem sna aukningu GDP sem varla sna essa kreppu, svo maur fr a spyrja sig hva vri gangi??

Birti tvr myndir nstu athugasemd, svona a gamni mnu, og ef g lti staar numi, og benti a eir sem ljga um grundvallarforsendu, a eir hljti a ljga um restina, hefi g fyrir lngu veri kominn me innslg um Kreppuna miklu, sem og hina furulegu fullyringu um efnahag skalands millistrs runum sem birtir hr a ofan.

En g kynnti mr flugftinn, og las um essa kreppu, og las um Harding forseta.

Hafi miki gaman a, er frari eftir.

En fallinn tma, skyldan kallar, og v vera svr mn a ba fram yfir ramt.

v etta tekur allt sinn tma, vegna krfu innar um heimildartilvitnanir, hva br a baki almennri ekkingu, stareyndir??, ea eitthva sem er viteki, en arf ekki a vera svo rtt egar betur er a g.

Svr mn vera v lng og tarleg, og mrgum innslgum.

Gerist samt strax eftir ramt, heimildarvinnu minni er loki, nema g aeins eftir a lesa mr betur til um Hoover, ann misskilda mann fyrst spyrir hann vi Roosevelt, sem reyndar er ekki svo gali egar betur er a g.

Langar a lokum a benda eitt, svona til umhugsunar fyrir ig um ramtin.

Ef aukin umsvif rkisins, sem er fjrmagna me a sem kallar skuldasfnun, er skring Kreppunnar miklu, og hva hn var langvinn, af hverju lauk henni USA vi upphaf seinna strs, og lt ekki krla sr aftur fyrr en hausti 2008??

Svona ljsi ess a umsvifin seinna stri voru margfld vi a sem var kreppurunum, og eftir stri voru au mun umfangsmeiri en var rija og fjra ratugnum??

rija myndin sem g birti hr a nean snir essa aukningu.

Svo g minnist ekki hv fjandanum var ekki fjrmlakreppa Norurlndunum anda Kreppunnar miklu svona riggja ra fresti og st yfir 8 r hvert skipti, ar sem umfang rkisins var yfirleitt bilinu 55-65% eftirstrsrunum???

Spu a.

Annars ska g r gleilegs ns rs, og akka fyrir samskiptin hr bloggsinni nlinu ri.

Skemmtileg samskipti, og alltaf krefjandi.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 30.12.2013 kl. 13:35

18 Smmynd: mar Geirsson

mar Geirsson, 30.12.2013 kl. 13:49

19 Smmynd: mar Geirsson

File:USA GDP 1920-1940.jpg

mar Geirsson, 30.12.2013 kl. 13:51

20 Smmynd: mar Geirsson

mar Geirsson, 30.12.2013 kl. 13:53

21 Smmynd: mar Geirsson

Athugasemd 18 birti ekki mynd, en etta er hn.

mar Geirsson, 30.12.2013 kl. 13:55

22 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

N er a flafriurinn sem nist aldrei um htarnar.

tla a efna lofor mitt og taka li fyrir seinustu athugasemd na, og vitna heimildir mli mnu til stunings.

Byrja klausunni sem stakk mig srstaklega, andsvar itt gagnvart Keynisma skalands millistrsrunum.

Merkilegt a skulir tala um nasistana, eir juku skuldir gfurlega fjra ratugnum. Stri hafi augljslega hrif greislu eirra skulda og v hrundi efnahagurinn ekki. sleppir alveg a nefna a matur og fatnaur, samt fleiru, var skammta stjrnat nasita. Lifistandard fll skalandi essum tma, Hitlernnast trmdi atvinnuleysi me miklum skuldum. a m auvita deila um a hvort etta s gur rangur ea ekki.

g ekki essa marxsku framsetningu en vissi ekki a hn vri komin sgubkur frjlshyggjumanna. Marxistarnir reyndu a rttlta rbirg sovskra verkamanna me v a tna til a neikva sem eir fundu vestrnum lndum. skaland og Sovtrkin voru einrisrki, og bi lndin strsvddu ina sinn, en mean jverjar framleiddu samhlia neysluvarning var aeins a brnasta framleitt Sovtrkjunum, a sem urfti til a verkaflki skrimti.

En heimild n er lklegast Wikipedia, essi grein hrna;

ar m meal annars lesa etta;
he consequence was an extremely rapid decline in unemployment – the most rapid decline in unemployment in any country during the Great Depression.[24] But whether this helped the average German is a matter of debate—while more Germans had jobs, nationalization and a focus on rearmament meant rationing in food, clothing, metal, and wood [27] for most citizens. ....Rearmament fell short of Goering’s goals, and the plan resulted in shortages and rationing for most German citizens.
g skoai v heimildarskrna og s a vitna er breska marxistann, Richard Evans, sem og nokkra ara menntamannamarxista eftirstrsranna. Hva sem m segja um marxska sagnfri, er viring fyrir sgunni ekki eitt af v. Tilgangur hennar er aldrei a segja fr sgunni eins og hn var, heldur a rnga henni inn fyrirfram kvenar kenningar sem rast a plitskum markmium eirra sem skrsetja.
a er rtt a a var skortur msum neysluvarningi en a segir ekkert um lfskjr almennings, a er rtt a msum framleislugreinum var framleislan ekki bin a n sama stigi og hn var fyrir fyrra str, en a segir ekkert til um efnahagsuppganginn 1933-1939.
Um etta gildir a a arf a setja hlutina rtt samhengi, ekki a samhengi sem hentar plitskri gagnrni.
Af hverju segir tafla eins og essi aeins hlfa sguna??

1913 = 100 baseline figure

USA = 172

Sweden = 174

Italy = 154

UK = 146

Germany = 136

France = 121

J, megintk fyrra strs uru Frakklandi og skalandi, ar uru skemmdirnar mestar, ar urrkai stri upp stran hluta af vermtum sem til voru upphafi strsins. ar a auki varandi skaland var landi sigra, a missti mikil landsvi, auugustu inaarsvin, Ruhr hrai var undir stjrn bandamanna til rsins 1936, geysihar strsskuldir sliguu efnahaginn, averblga eftir stri hindrai alla efnahagsuppbyggingu, og egar a eitthva fr a birta til, skall kreppan mikla , og hn lk efnahag skalands grtt.

a sama m segja um essa fullyringu;

real earnings in 1938 were all but the same as the 1928 figure. Real earnings are wages adjusted to allow for inflation.

Kaupmttur gullmarksins hrundi 1929, framleislan st ekki undir honum, aeins rfir nutu hans.

1938 var hann almennur, auk ess sem mis afreying og anna var dr, flk hafi efni a taka sr sumarfr og velsld var almenn, ekki fmenn eins og rum vestrnum lndum.

Um etta ber samtmaheimildum saman. slendingar sem dvldust skalandi essum tma, hvort sem a var vi nm ea strf, bru vitni um uppganginn, og eir sem feruust til Englands sama tma, su pandi mun mannlfi ar og skalandi.

Og heima fyrir naut nasisminn vtks stunings vegna hinna bttu lfskjara.

a verur nefnilega a skoa astur sem voru vi upphaf valdatku hans, ekki astur skalandi keisaratmans egar veldi og auur jverja st traustum ftum eftir langt hagsldartmabil.

Og um a tla g a fjalla nsta innslagi.

Kveja mean.

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 10:53

23 Smmynd: mar Geirsson

Kreppan mikla fr illa me skan efnahag.

Um a m lesa Sgu mannkyns, 13. bindi, Str Str ofan.

Brning (kanslari 1930) sem var hagfringur brst vi kreppunni me verhjnun lkt og stjrnmlamenn mrgum lngum og hann fylgdi eirri stefnu af meir samkvmni og einbeitni en flestir arir. A hans skoun rei a alaga hagkerfi allt hinu fallandi verlagi. Launin var a lkka og helst lka skatta og umfram allt var a koma jafnvgi rkisfjrmlum til a forast verblgu.

Niurstaan var a kaupmttur heimamarkai minnkai strum og a btti sst r skk. Fjldi atvinnufyrirtkja var gjaldrota. ungainaur og byggingainaur var nnast lamaur, og 1932 voru skrir 6 milljnir atvinnuleysingja. Vi etta verur a bta a lkindum einni milljn manna sem voru utan starfs til langframa og voru alveg horfnir t r hinu flagslegu kerfi.

Me minnkandi tekjum einstaklinga minnkuu a sjlfsgu skatttekjur hin opinbera, og 1932 uru sveitarflg, borgir og meira a segja heilt sambandsrki a lsa sig gjaldrota og fara rkisframfri. Btur til tryggingarega hrpuu gnvnlega langt niur fyrir au mrk sem urfti til algjrra nauurfta.

etta er tmapunkturinn sem Keynskur uppgangur ranna 1933-1939 a vera borinn saman vi.

Atvinnulfi var rjkandi rst, og ekkert sem benti til mikilla breytinga, srstaklega vegna ess a aljleg viskipti drgust saman um 60-70% egar a Kreppan mikla breiddist t um hagkerfi heims.

Framleislugetan var til staar, en engin eftirspurn dreif hana fram.

sk stjrnvld skpuu eftirspurn, og ess vegna fr atvinnulfi gang.

Fyrst me miklum opinberum framkvmdum, san me hervingunni sem hfst 1936.

Kensk rvun virkar mean a eru nttir framleisluttir en hn sem slk br ekki til eitthva r engu. Innlend afng og kaupmttur hagkerfisins gagnvart erlendum hagkerfum setja henni skorur.

Og egar hagkerfi er rkisstrt, eins og var skalandi, er a plitsk kvrun hvernig afngum er rstafa.

Sem skiptir miklu mli v fallbyssur ea herskip eru ekki neysluvrur, og framleisla herggnum er endapunktur, en ekki eitthva sem viheldur hringrs efnahagslfsins. ll afngin sem fru Bismarck svo dmi su tekin, fru ekki neytendavrur sem gengu kaupum og slum.

Eftir aeins riggja ra hernaaruppbyggingu var ski herinn s flugasti Evrpu ri 1939, samhlia tkst a halda uppi okkalegum lfskjrum. Ea eins og einn skur hershfingi sagi; "We are winning the war with washing machines." Um hernaaruppbygginguna m lesa essari grein;

smu ritr m finna essa klausu;
In 1933, Germany spent just 3% of her GDP on the military. By 1939, this had grown to 32% and 22% of the work force was directly employed in an industry somehow associated with military production. However, the production of consumer goods was not ignored – on the orders of Hitler. He wanted the German people to believe that they themselves were directly benefitting from the ‘economic miracle’ that he had fostered. For this reason there was a steady increase in consumer goods as 1939 approached, which continued into World War Two. It led to one unnamed general stating that Nazi Germany had to fight the war with refrigerators.
Og annarri grein er tafla sem snir hvernig sk stjrnvld ttu undir dra afreyingu.

he leisure time of the workers was also taken care of. An organisation called "Kraft durch Freude" (KdF) took care of this. Ley and the KdF worked out that each worker had 3,740 hours per year free for pursuing leisure activities - which the state would provide. The activities provided by the state were carefully and systematically recorded. For the Berlin area (1933-38) :

Type of EventNumber of eventsNumber of people involved
Theatre performances21,14611,507,432
Concerts989705,623
Hikes5,896126,292
Sports Events3881,432,596
Cultural events20,52710,518,282
Holidays and cruises1,196702,491
Museum tours61,5032,567,596
Exhibitions932,435,975
Week-end trips3,4991,007,242
Courses/Lectures at the German Adult Education Office19,0601,009,922

Cheap holidays and the offer of them was a good way to win the support of the average person in the street. A cruise to the Canary Islands cost 62 marks - easily affordable to many though most cruises were taken up by Nazi Party officials. Walking and skiing holidays in the Bavarian Alps cost 28 marks. A two-week tour of Italy cost 155 marks.

etta er nnur mynd og mun raunverulegri en hin marxska skrumskling. Sem lsir raun grma Stalnismans en blbrigum ska nasismans.

Einnig verur a athuga hvernig standi var rum vestrnum lndum og eim samanburi kemur skaland vel t.

gallarnir ar voru ekki meiri en annars staar.

En uppgangurinn hins vegar miklu meiri.

En var etta skuldsettur uppgangur, og hvaa merkingu?

Um a fjallar lokainnslag mitt um skaland millistrsranna.

Kveja mean.

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 11:52

24 Smmynd: mar Geirsson

Skynsamleg rk hafa veri fr fyrir eirri skoun, a ri 1939 hafi jverjar stefnt leynt og ljst a styrjld. Ein eirra er efnahagsleg, nnur kenning, sem felur sr eins konar frumstan marxisma. Samkvmt henni var uppbygging inframleislunnar til ess a jverjar stu frammi fyrir kreppu vegna offramleislu. Tollmrar annarra rkja geru a a verkum a eir uru a vinna nja markai, ella fri allt r bndunum.

Ftt virist hins vegar styja essa kenningu. Vandaml jverja flust ofenslu peningamarkai, ekki offramleislu, rtt eins og Schact hafi sp er hann sagi af sr ri 1938. Markaurinn var yfirfullur af hvers kyns rkisbrfum og papprum, sem framleislan ri ekki vi. Framleislan var knin fram af rkinu og framleiendur lentu ekki vandrum vegna ess a hn vri of mikil. egar svo styrjldin hfst kom ljs a v fr fjarri a sigrarnir fru jverjum nja markai, ess sta arrndu eir au lnd sem eir lgu undir sig og nttu afraksturinn gu strsrekstrar.

essi tilvitnun er r bk breska sagnfringsins A.J.P. Taylor, Hitler og Seinni heimsstyrjldin, ar sem Taylor tekst vi gosgn a jverjar hafi leynt og ljst stefnt a stri 1939, og vegna ess a efnahagur eirra hefi veri blara sem allt loft var a streyma r.

essi Schact sem hann minnist ht Hjalmar Schact, og var efnahagsrherra sku nasistastjrnarinnar 1934-1937, oft nefndur heilinn bak vi efnahagsstefnu hennar . Um hann m lesa hr Wikipediu.

ar eru forsendurnar og fjrmgnunin gtlega tskr. Til dmis m lesa um mtt peningaprentunarinnar essari klausu;
Schacht negotiated several trade agreements with countries in South America and southeastern Europe, under which Germany would continue to receive raw materials, but would pay in Reichsmarks.
Papprspeningar, Rkismarki var hringrsarafli essari viskiptakeju, viskiptalndin notuu san essi Rkismrk til a kaupa vrur fr skalandi, ea innbyris viskiptum. Bretar komu til dmis svipari viskiptablokk um pundi.
a var jafnvgi viskiptum jverja vi tlnd, eir fluttu ekki meir inn en eir gtu borga;
... in the area of imports/exports, Nazi Germany did quite well. In 1933, 1935, 1936 and 1937 there was a trade surplus while the annual trade deficit of 1934 and 1937 were relatively small.
Erlend skuldasfnun var v ekki forsenda inaaruppbyggingarinnar, hn var drifin fram me halla rkissji, sem var fjrmagnaur me innlendum verbrfum. Httan vi slkt fyrirkomulag er verblga en hn var veruleg allan ennan tma sbr. essi mynd.
Um essi innlend verbrf m lesa hr Wikipediu,
Mefo brfin eru essir rkispapprar sem Taylor er a tala um.
Eli pappra er a er hgt a afskrifa me einu pennastriki, hvort sem a er gert samkvmt stjrnvaldsagerum (verblgu, peningaprentun) ea me "leirttingu" kauphallarviskipta.
a er ekkert sjlfgefi a eir su settir herar skattgreianda, a er plitsk kvrun og hefur hvorki me hagfri ea efnahagsml a gera.
En eftir st flug framleisla sem endurreisti skaland r rstum seinna strs rfum rum.
g hef svo sem ekki kynnt mr hva var um essa pappra eftir str, hvort eir hafi horfi me myntbreytingunni 1948, en hins vegar tku Vestursk stjrnvld yfir allar erlendar skuldir rija rkisins.
Hvernig sem a er liti Helgi er a mikil einfldun a halda v fram a sjlfbr skuldasfnun hefi kni fram efnahagsuppbyggingu fjra ratugarins skalandi.
En efnahagskerfi var strshagkerfi, og a sem slkt getur aldrei skila gum lfskjrum til lengri tma.
Smu meulum hefi samt veri hgt a beita til a knja fram neysludrifi hagkerfi. Lkt og gert var Japan og Suur Kreu eftir seinna str.
essi lei virkar mean framleisluttir eru vannttir, og a eina sem arf a passa sig er a fjrmagna hana ekki me erlendu lnsf.
a er skuld sem arf alltaf a standa skilum me og er ekki hgt a tynna me verblgu ea peningaprentun.
Endanlegur efnahagur og velmegun rst san af umfangi innlendra framleislutta og hversu hagkvmt hagkerfi er samanburi vi nnur hagkerfi.
a er framleisla sem a lokum rur velmegun ja, ekki peningalegar eignir. Peningalegar eignir hvla framleislu, ekki fugt.
En er a Harding, hva er hft jsgunni um a skattalkkanir hans hafi fora USA fr djpri efnahagskreppu sem hefi geta veri lka og Kreppan mikla.
mean, kveja a austan.

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 14:31

25 Smmynd: mar Geirsson

jsguna um Harding er ger g skil grein eftir Thomas E. Woods og heitir Warren Harding and the Forgotten Depression of 1920. Og m lesa til dmis essum link.

http://www.firstprinciplesjournal.com/articles.aspx?article=1319&theme=home&page=1&loc=b&type=ctbf

ar er v slegi fram a s kreppa afsanni fullyringu a ekki s hgt a vinna bug kreppu n ess a beita anna hvort stjrnvaldsagerum ea peningalegum rum til a vinna bug kreppum.

In order to make sure that this version of events sticks, little, if any, public mention is ever made of the depression of 1920–21. And no wonder: that historical experience deflates the ambitions of those who promise us political solutions to the real imbalances at the heart of economic busts. The conventional wisdom holds that in the absence of government countercyclical policy, whether fiscal or monetary (or both), we cannot expect economic recovery—at least, not without an intolerably long delay. Yet the very opposite policies were followed during the depression of 1920–21, and recovery was in fact not long in coming.

Wood lsir kreppunni svona.

The economic situation in 1920 was grim. By that year unemployment had jumped from 4 percent to nearly 12 percent, and GNP declined 17 percent.

Hann fer rtt me atvinnuleysi en kir fall jarframleislu. Wikipediu m lesa etta um essa kreppu.

The 1921 recession began a mere 10 months after the post-World War I recession, as the economy continued working through the shift to a peacetime economy. The recession was short, but extremely painful. The year 1920 was the single most deflationary year in American history; production, however, did not fall as much as might be expected from the deflation. GNP may have declined between 2.5 and 7 percent, even as wholesale prices declined by 36.8%.[26] The economy had a strong recovery following the recession.

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_recessions_in_the_United_States

Til samanburar m lesa etta um eftirstrs kreppuna 1945.

The decline in government spending at the end of World War II led to an enormous drop in gross domestic product, making this technically a recession. This was the result of demobilization and the shift from a wartime to peacetime economy. The post-war years were unusual in a number of ways (unemployment was never high) and this era may be considered a "sui generis end-of-the-war recession".

jarframleislan fll um 12,7% en atvinnuleysi var verulegt, 5,7%.

a sem geri kreppuna 1921 svona alvarlega var verhjnunin. S mesta einu ri sgulegu samhengi.

In the early 1920s, both prices and wages changed more quickly than today, and thus employers may have been quicker to offer reduced wages to returning troops, hence lowering their production costs, and lowering their prices.

Deflationary expectations

Under the Gold Standard, a period of significant inflation of bank credit and paper claims would be followed by a wave of redemptions as depositors and speculators moved to secure their assets. This would lead to a deflationary period as bank credit and claims diminished and the money supply contracted in line with gold reserves. The introduction of the Federal Reserve System in 1913 had not fundamentally altered this link to gold. The economy had been generally inflationary since 1896, and from 1914 to 1920, prices had increased quickly. People and businesses thus expected prices to fall substantially.

http://en.wikipedia.org/wiki/Depression_of_1920%E2%80%9321

Um alvarleika verhjnunar m lesa essari gtu samantekt Economics Helps; http://www.economicshelp.org/blog/glossary/deflation/

Og nnar er fari t hana Wikipedu; http://en.wikipedia.org/wiki/Deflation

a arf v ekki a efast um a kreppan 1921 var alvarleg en spurningin er hvernig tk efnhagslfi vi sr?

Wood akkar skattalkkunum samhlia niurskuri rkistgjldum;

Instead of “fiscal stimulus,” Harding cut the government’s budget nearly in half between 1920 and 1922. The rest of Harding’s approach was equally laissez-faire. Tax rates were slashed for all income groups. The national debt was reduced by one-third. The Federal Reserve’s activity, moreover, was hardly noticeable. As one economic historian puts it, “Despite the severity of the contraction, the Fed did not move to use its powers to turn the money supply around and fight the contraction.” 2 By the late summer of 1921, signs of recovery were already visible. The following year, unemployment was back down to 6.7 percent and was only 2.4 percent by 1923.

The U.S., by contrast, allowed its economy to readjust. “In 1920–21,” writes Anderson, “we took our losses, we readjusted our financial structure, we endured our depression, and in August 1921 we started up again. . . . The rally in business production and employment that started in August 1921 was soundly based on a drastic cleaning up of credit weakness, a drastic reduction in the costs of production, and on the free play of private enterprise. It was not based on governmental policy designed to make business good.”

Spurningin er; stenst etta skoun stareynda ea er etta helgisgn??

Batamerki sust strax bandarsku efnahagslfi seinni parts sumar 1921, a akka ann bata skattalkkunum sem samykktar voru aprl sama r er vgast sagt hpi, hrifa eirra var ekki fari a gta.

a sama gildir um minnkun rkistgjalda, a er ekki rifist um a til skamms tma hafa slkar agerir neikv hrif efnahag, en deilt er um hrif eirra til lengri tma. gengi s t fr jkvum hrifum, er tmalengdin talin misserum (rsfjrungum) en ekki mnuum.

Fullyringin um tafarlaus hrif af efnahagsrstfunum Hardings eru v augljslega rangar, og fullyringin um anna afskiptaleysi stjrnvalda smu leiis.

Og um a verur fjalla um nstu athugasemd, egar birtir af njum degi.

mean, kveja a austan.

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 18:03

26 Smmynd: mar Geirsson

Ea a styttir upp, allavega hef g tma til a klra essa umfjllun mna um Harding.

greininni Wikipediu um Kreppuna 1921 er bent nokku augljsan hlut, rkisstjrn Wilson forseta hafi egar hafi algun hagkerfisins a raunveruleikanum eftir str.

Daniel Kuehn's recent research calls into question many of the assertions Woods makes about the 1920-21 recession.[14] Kuehn argues that the most substantial downsizing of government was attributable to the Wilson administration, and occurred well before the onset of the 1920-21 recession.

Um etta arf ekki a deila, egar mynd um rkistgjld eru skou sst a gula slan, hernaartgjldin drgust strax saman eftir str.

File:Us gov spending histry by function 1902 2010.png

Hins vegar sst varanleg aukning til menntunar og heilsugslu, sem afsannar fullyringu a Harding hafi skori niur rauntgjld.

etta sst enn betur egar hlutfall rkistgjalda af jartekjum er skoa, a helst stugt allan rija ratuginn, en er mun hrra en ratuginn ar undan.

Enda svo g vitni aftur Daniel Kuhen, "Kuehn notes that the Harding administration raised revenues in 1921 by expanding the tax base considerably at the same time that it lowered rates"

Jafnvgi Hardings er jafnvgi sem nist egar bi var a leysa upp herinn og borga hermnnum eftirlaun. Hann hkkai skatta, hann lkkai ekki, og hann jk umsvif rkisins og markai v ntt hlutverk stefnumtun samflaginu.

Hann skipti sr af, vert a sem Wood heldur fram.

M ar nefna uppbyggingu vegakerfisins;

To improve and expand the nation's highway system, Harding signed the Federal Highway Act of 1921. From 1921 to 1923, the federal government spent $162million on America's highway system, infusing the U.S. economy with a large amount of capital.

Afskipti af vinnumarkai;

In 1922, Harding and Secretary of Commerce Herbert Hoover convened a White House conference with manufacturers and unions, to reduce the length of the 12-hour workday, in a move for the cause of labor. The labor movement supported an 8-hour day and a 6-day workweek. Harding wrote Judge Gary, a steel industry leader who attended the meeting, advocating labor reform. The labor conference, however, decided against labor's demands in 1923. Both Harding and Hoover were disappointed with the committee's ruling. Harding wrote a second letter to Gary and with public support the steel industry repealed the 12-hour work day to an eight-hour work day

Fyrsta vsinn af ntma velferarkerfi;

On November 21, 1921, Harding signed the Sheppard–Towner Maternity Act, the first major federal government social welfare program in the U.S. The law funded almost 3,000 child and health centers throughout the U.S. Medical doctors were spurred to offer preventative health care measures in addition to treating ill children. Doctors were required to help healthy pregnant women and prevent healthy children from getting sick. Child welfare workers were sent out to make sure that parents were taking care of their children. Many minority groups, particularly African American, Native American, and foreign-born women, resented the law and the welfare workers who visited their homes and intruded into their family's lives.[citation needed] The law was sponsored by a woman, Julia Lathrop, America's first director of the U.S. Children's Bureau. Although the law remained in effect only eight years, it set the trend for New Deal social programs during the Great Depression. Many women who had been given the right to vote in 1920, were given career opportunities as welfare and social workers.

Fjrmgnun hsni a frumkvi Hoovers sem var viskiptarherra;

His "Own Your Own Home" campaign was a collaboration to promote ownership of single-family dwellings, with groups such as the Better Houses in America movement, the Architects' Small House Service Bureau, and the Home Modernizing Bureau. He worked with bankers and the savings and loan industry to promote the new long-term home mortgage, which dramatically stimulated home construction.

A ekki s minnst ara athafnasemi Hoovers.

Hoover contributed to major projects for navigation, irrigation of dry lands, electrical power, and flood control.

Ekkert af essu er anda Laizze fair, heldur m tala um for-keynisma.

En hvort essi keynismi hafi duga til a rfa upp efnahagslfi (skattalkkanir krepputmum jna sama markmii) m deila um, kreppan var djp og batinn kom snggt.

ess vegna er full sta a skoa fullyringu Woods a rkisstjrn Hardings hafi ekki beitt peningalegum agerum (monatorisma) til a rva efnahaginn.

A ekki s minnst hina raunveruleg stu batans, en um a fjalla g nsta innslagi.

mean er a kvejan.


mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 21:43

27 Smmynd: mar Geirsson

File:Us gov spending history 1902 2010.png

essa mynd vantai hr a ofan en hn snir rkisgjld hlutfalli af GDP.

riji ratugurinn er stugur me rtt rmlega 10%

Mun hrri toppur sst seinni strsrunum enda s styrjld mun umfangsmeiri. au eru san algu a friartmum n ess a nokkur hafi bi til jsgu um hrif niurskurar.

etta er bara a sem gerist eftir styrjaldir, og m sj betur egar sagan er skou lengri tmabili, topparnir eru frelsisstri tjndu ld, rlastri eirri ntjndu og fyrra og seinna str eirri tuttugustu.

File:Federal Debt Held by the Public 1790-2013.png

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 21:50

28 Smmynd: mar Geirsson


"Instead of “fiscal stimulus,....Despite the severity of the contraction, the Fed did not move to use its powers to turn the money supply around and fight the contraction ” segir Wood og tekst algjrlega a hundsa peningastefnu bandarska selabankans.

a voru hans agerir sem ollu kreppunni vill Friedman meina;

Milton Friedman and Anna Schwartz, in A Monetary History of the United States, consider mistakes in Federal Reserve policy as a key factor in the crisis. In response to post-World War I inflation the Federal Reserve Bank of New York began raising interest rates sharply. In December 1919 the rate was raised from 4.75% to 5%. A month later it was raised to 6% and in June 1920 it was raised to 7% (the highest interest rates of any period except the 1970s and early 1980s).

Og hefur eitthva fyrir sr v, egar selabankinn lkkai vextina, kom batinn snggt. Og peningamagn umfer var auki;

Kuehn also argues that Woods underemphasizes the role the monetary stimulus played in reviving the depressed economy and that, since the 1920-21 recession was not characterized by a deficiency in aggregate demand, fiscal stimulus was unwarranted. Economist Paul Krugman, who is critical of the Austrian interpretation, notes that the monetary base expanded significantly from 1922-1925, and that this expansion was accompanied by a reduction in commercial paper rates.[15] Allan Meltzer suggests that deflation and the flight of gold from hyper-inflationary Europe to the U.S. also contributed to the rising real money stock and economic recovery.

Rmar etta vi a sem segir grein Wikidediu um verhjnun, a ri gegn henni s a auka peningamagn umfer.

En mli er miklu einfaldara en etta.

Hinn skjta bata og kjlfari nokku stugan hagvxt allan rija ratuginn m rekja til ekkts fyrirbrigis hagsgunni, og a er jkv hrif innleiingar nrrar tkni.

Hagvaxtarskei hafa alltaf fylgt kjlfar meirihttar tkninjunga.

Gufuvlin, jrnbrautin, skipaskurir, tlvubyltingin, a ekki s minnst upphaf fjldaframleislunnar.

Um etta m lesa Sgu mannkyns sem g vitnai hr a ofan egar g fjallai um efnahag skalands fjra ratugnum;

Bls. 109

Stjrnvld og egnar voru bjartsn, enda jkst framleisla hrum skrefum. Einkum skipti a mli hversu markvisst var teki a framleia njar vrur sem bi fru inainum gan hagna og neytendum drar vrur.

Hlistar aferir voru teknar upp vi njar vrutegundir eins og tvarpstki, ryksugur og nnur rafmagnstki. Hefbundnari invarningur breiddist einnig t. v flst a fjlmargar munaarvrur uru smm saman handhgar venjulegum neytendum. Um lei hgnuust au fyrirtki sem byrjuu me fjldaframleislu gfurlega af v a um skei gtu au selt vi veri sem rst af kostnai vi framleislu sem var ekki eins hagkvm. etta var orsk ess a fjrfesting njum framleislugreinum skipti mjg miklu bandarsku efnahagslfi rija tugarins, og a olli miklu kauphallarbraski sasta skeii ha verlagsins.

Sumt er ekki flki hagfringar jist af eirri rttu a flkja einfld orsakasamhengi.

reynd var aeins spurning um hva stjrnvld geru til a skemma fyrir hagvextinum, ekki hva au geru til a hann tti sr sta.

ar voru a verki kraftar sem au hfu engin hrif .

Tknibylting sem skilai sr aukinn framleislu.

Af essu slepptu Helgi vona g a g urfi aldrei a ra vi ig aftur um jsguna um Harding og hinar meintu skattalkkanir hans.

g hafi uppr essu frleik um tmabil sem g hafi ur ltt nennt a kynna mr. Og hafi v tra msu sem ekki var alveg rtt. Eins og til dmis eirri fullyringu a stjrnartmabil repblikana hafi veri anda Laizze fair, a sjlfsgu var a mikil einfldun, og margt gott gerist rija ratugnum sem lagi drg a ntma jflagi.

Meginmli er samt a essi tmi kemur aldrei aftur, og rin sem voru notu, eiga ekki vi ntma jflag. a verur aldrei sni aftur til tmans fyrir velfer, hinir rfu hafi af v beina hagsmuni og ri a v llum rum.

Hjli tmans verur ekki sni vi, og hreinn barnaskapur a leggja slkt til.

En g eitt meginema eftir, og a er orsakir kreppunnar miklu, og hrif rvunaragera til a leysa kreppu. Sem og svara v hva nverandi rvunaragerir hafa skila.

muntu til dmis komast a v a Hoover og Roosevelt ttu a sameiginlegt a stula a keynskri rvun, en fllu bir grunnforsendunni, hkkuu skatta og skru niur til a n markmiinu um hallalaus fjrlg.

vissu menn kannski ekki betur, en menn vita betur dag.

a er ekkert sem afsakar stefnu ESB, hvort sem hn er framkvmd slandi ea Evrpusambandinu.

a er vita a essi stefna dpkar kreppu, og eykur misskiptingu og ftkt, sem aftur leiir til jflagslegrar lgu.

Fyrir utan a vera hundheiin illska.

En a er nnur saga, og meira um etta morgun.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 2.1.2014 kl. 22:17

29 identicon

Sll mar og gleilegt r.

@16: Hr vantar allt innihald - athugasemd n geymir ekkert anna en gfuryri. Httu svo vinsamlegast a gera mr upp skoanir - gerir etta sfellu.

@17: Ekki leggja mr or munn - g segi hvergi a aukin umsvif rkisins su orsk kreppunnar miklu. g segi hins vegar a kreppan mikla hafi stai jafn lengi og raun bar vitni vegna afskipta hins opinbera. Orsk kreppunnar miklu er svo nnur umra sem g er fyllilega tilbinn a eiga vi ig seinna.

@22: Einfld lsing stareynd getur vart flokkast sem marxsk, demkratsk ea eitthva anna. Skuldir jukust t.d. og skuldir arf a borga - fyrr ea sar. Hva er marxskt vi a?

@23: Taflan n og textinn vi hana sna a hi opinbera niurgreiddi frstundir og feralg flks. Hr fer a tala um anna - eins og svo oft ur.

@24: g talai bara um skuldasfnun jverja en hvergi um utanrkisviskipti eirra annig a tilgangurinn me essu innslagi er afar ljs besta falli og litlum sem engum tengslum vi fyrri umru okkar.

@25: lyktanir nar hr eru a llu leyti rangar. Eftirvntingar flk spila stra rullu v hvort flk kveur a efna til tgjalda ea ekki. Ef tt von tekjuaukingu fr og me feb. (t.d. launahkkun) getur leyft r a eya dag!! Harding jk kaupmtt flks me v a leyfa v a halda eftir meira af v sem a vinnur sr inn. Nokku sem nnast llum finnst frnlegt dag. Verhjnunin er forsenda bata kreppu!!!

Verhjnun er ekki bara verhjnun - orsakir hennar skipta mli. Vilt halda v fram a verlkkun vru vegna ess a hagkvmara er a framleia hana s slmt?! rija ratugnum jkst framleisla verulega og USA greiddi niur snar skuldir sta ess a safna eim. Fullyringar Woods eru v rttar vegna ess a kreppunni miklu geru menn einmitt verfugt vi a sem Harding geri og s kreppa st lengi me tilheyrandi skuldasfnun og flagslegum vandamlum. Hoover skipti sr meira segja a launum starfsmanna einkageiranum kreppunni miklu annig a hann og Roosevelt ttu margt sameiginlegt r sitthvorum flokknum vru. Afskipti eirra voru alltaf af hinu slma.

@26: essi tgjaldaauking var ekki af hinu ga enda arf hi opinbera a taka af einum til a geta lti annan f. Harding lkkai skattprsentuna sem leiddi til meiri efnahagsumsvifa. etta er einfalt prinsip r viskiptum - ef lkkar ver einhverju mun eftirspurn eftir v a ru jfnu aukast. Af hverju heldur t.d. a feramnnum hafi fjlga svona miki hrlendis? Var landi allt einu fallegra eftir ri 2009? Er skringin kannski einhver nnur? Annars var a Hoover sem var primus motor llum tgjaldaaukningum - hann var forseti seinna og klrai llu sem hgt var a klra. Harding var ekkert srstaklega hrifinn af Hoover en a er nnur saga.

@27: Tengist ekki umrunni.

@28: Selabankinn skipti sr ekki a til a byrja me. a geri hann hins vegar seinna og si ar me frjum kreppunnar miklu. Bi Krugman og Woods hafa rtt fyrir sr og eirra fullyringar eru ekki mtsagnakenndar. a sem m.a. gerist rija ratugnum var a framleisla jkst verulega n ess a ver lkkai. Verlkkun tti sr ekki sta vegna aukins peningamagns umfer - etta rri auvita lfskjr flks mia vi a sem hefi geta veri.

ri 1931 var 2 milljara dollara halli fjrlgumen undanfrnum rumhafi amerska rki ekki veri reki me halla.

skattar hafi veri hkkair miki ri 1931 lkkuu tekjur amerska rkisins ri 1932 og kreppan dpkai auvita.

Eftir stendur a sagir a ofan a g hefi fari me rangt ml varandi kreppuna miklu og a hefur hvergi hraki.

Eftir stendur smuleiis a vilt skuldsetja framt barna okkar. Ekki reyna a flja fr afleiingum inna skoana. Skuldasfnun er slm og hefur afleiingar. byrg n og inna skoanasystkina verur mikil og llum snileg egar allt hrynur loksins.

Ef vilt meira a Harding hafi ekki lkka skatta mtt auvita vera eirri skoun. Hann lkkai skattalgur sem skilai sr meiri efnahagsstarfsemi og meiri vermtaskpun sem skilai hinu opinbera auknum tekjum. Menn geta auvita kalla a auknar lgur en eftir stendur a flk hlt eftir meiru af v sem hann vann sr inn. etta eru svona trsningar a la Stefn lafsson.

Ef tlar r a lta algerlega framhj rangri Harding er a auvita itt ml. Eftir stendur samt a hann kva slma kreppu ktinn me niurskuri rkistgjalda og lkkun skatta og geri a mjg skmmum tma. Seinna beittu fyrst Hoover og sar Roosevelt rum aferum sem ekki virkuu. Me v einfaldlega a lta tkomuna er hgt a sj hva virkai og hva ekki. Ef vilt loka augunum fyrir v sem virkai er a r auvita frjlst en dmir um lei allan inn mlflutning vegna ess a hann er ekki samrmi vi veruleikann.

Vel m vera a markmi Hoover og Roosevelts hafi veri hallalaus fjrlg en eir rku amerska rki me miklum og vivarandi halla og virkai s rstfun greinilega ekki. Hr er mlflutningur inn ekki samrmi vi a sem raun gerist.

Annars finnst mr a merkileg afstaa a reyna stugt a tskra sumt burtu - eins og gan rangur Harding. Hva veldur?

Helgi (IP-tala skr) 3.1.2014 kl. 07:32

30 Smmynd: mar Geirsson

Helgi, ur en g tek lokaumfjllun mna um Kreppuna miklu, me vsan heimildir, ver g a tj vonbrigi mn me essi or n.

"@16: Hr vantar allt innihald - athugasemd n geymir ekkert anna en gfuryri. Httu svo vinsamlegast a gera mr upp skoanir - gerir etta sfellu. "

Hver eru gfuryrin??

g er a tj vibrg mn vi endurtekinni atlgu inni viteknar stareyndir, og bregst san vi skorun inni um tilvsun heimildir.

g geri a a gefnu tilefni, eftir a g lagi a mig a tskra athugasemdum 12-14 hina hefbundnu nlgun Kreppuna miklu, af hverju hn hefi stafa og af hverju vibrg klassskrar hagfrinnar a hkka skatta og skera niur rkistgjld til a n hallalausum fjrlgum hefi veri rng. Eitthva sem eykur vandann egar orsk kreppu er skortur eftirspurn ea liquidity problem eins og eir segja enskunni. a a auka vandann er almennt oralag yfir dpkun kreppunnar sem aftur leiir til minni tekna rkisins sem aftur kallar hrri skatta og aukinn niurskur ef markmiinu um hallalaus fjrlg er haldi til streitu. Gagnrksemdin er ekki s a fyrsta a markmii nist ekki a hafi eir ekki skori niur og auki skatta til a n hallalausum fjrlgum.

Svona gagnlyktun kallast bull og a er ekki gfuryri a segja fr v.

Ekki frekar en a hrista hausinn yfir sendurteknum fullyringum um a peningaprentun s skuldasfnun eftir a a hefur veri tskrt tarlega a svo s ekki. Hn getur veri tynning gjaldmili, hn getur veri eignartilfrsla, en hn er aldrei skuldasfnun rkissjs ea selabanka.

Hins vegar er skuldum hlai rkissj egar hann er ltinn fjrmagna kostnainn vi fjrmlakreppur, en ekki selabankinn, og egar hann er ltinn fjrmagna halla sinn me skuldabrfatgfu.

skuldasfnun er g a gagnrna, og ess vegna er svo hlgilegt a lesa sendurteknar fullyringar um afleiingar vikomandi skuldasfnunar, og egar ljst er a um sbylju er a ra, er umhugsunarefni hvernig a bregast vi.

Ef telur umhugsun gfuryri skaltu leggja ig a lesa rkin sem g fri fyrir mli mnu en ekki afgreia r annig a urfir ekki a lesa heimildirnar sem g vsa v vitir betur. a m vera a vitir betur Helgi en helstu srfringar heims, en skaltu koma me au dmi, og rkstyja ml itt, ekki fullyra t lofti.

Gott dmi um slkan mlflutning inn m finna hr andsvari nu hr a ofan. Fullyringu Dan Kuhen um a Harding hafi auki skatttekjur rkisins me v a breikka skattstofna (expanding the tax base) svarar ekki me endurteknum fullyringum um "Hann lkkai skattalgur sem skilai sr meiri efnahagsstarfsemi og meiri vermtaskpun sem skilai hinu opinbera auknum tekjum". Anna hvort breikkai hann skattstofna ea ekki. a vita allir hva breikkun skattstofna ir og viti menn a ekki, eiga menn ekki a taka tt umru um skatta og hrif eirra.

A lkka skattprsentur en tta glufur mti, a er a fkka undangum og/ea leggja vikomandi skatt fleiri hpa ea vrur ea jnustu, er ekkt lei til a auka tekjur rkissjs, og a mnum dmi skynsamleg, g ekki vissulega til greinings ar um. En g tel a a s ekkert samhengi milli hrra skattprsenta og hrra skatta, a er merkingunni skatttekjur, og er kjarna alveg sammla rkum Andrew Millon um a lgri prsentur skili hrri tekjum.

En hann breikkai skattastofnana segir Daniel Kuhn, og a er skattahkkun.

Anna enn sorglegra dmi er hvernig afgreiir greiningu Miltins Friedmans og nnu Schwartz um hina alvarlegu verhjnun hafi mtt rekja til mistaka vi peningastjrn Selabankans; "consider mistakes in Federal Reserve policy as a key factor in the crisis." me essum orum: "Eftirvntingar flk spila stra rullu v hvort flk kveur a efna til tgjalda ea ekki."

Hvor skyldi hafa rtt fyrir sr, rkstuddar skoanir Friedmans ea rkstudd fullyring sem reynir a alaga stareyndir a fyrirfram kveinni skoun??

a er stareynd a bandarski Selabankinn brst vi verhjnuninni me lkkun vaxta, og hann jk peningamagn umfer. Friedman segir a a hafi sni vi hinum neikva spral, segir a eftirvntingar flks um komandi skattlkkanir, sem voru ekki skattalkkanir, hafi olli visnningnum.

Rkvillan er svo algjr egar segir a Woods og Krugman hafi haldi fram sama hlutnum, egar annar segir a ekki hafi veri gripi til peningalegra agera, en hinn segir a a hafi veri gert.

Loks er a essi fullyring hrna, "Verhjnunin er forsenda bata kreppu!!! ", hver er rkstuningurinn??? g vsai r Wikipediu ar sem allir meginsklar hagfrinnar telja verhjnun kaflega httulega, og vi henni urfi a bregast. Meir a segja Hayek tk a fram a hann vri jafn miki mti verhjnun og verblgu, svo fir eru eftir til a verja verhjnunina.

Harding hefi varla veri a skera niur og "lkka" skatta ef hann hefi veri hrifinn af henni. Selabankinn hefi varla lkka vexti ef hn hefi veri skilegt markmi.

En telur hana forsendu bata.

Hv fjandanum var ekki gripi til eirra ra eftir seinna str egar miklu strra strshagkerfi var alaga a friartmum??

biur ekki ara um rkstuning, ef treystir r ekki sjlfur til a rkstyja hluti.

J, og eitt enn, g er orinn reyttur a g geri r upp skoanir, vinsamlegast nefndu au dmi, g mun anna hvort leirtta mig, ea fra rk fyrir rkstuningi mnum.

nefnir a "segir hvergi a aukin umsvif rkisins su orsk kreppunnar miklu.", a g s a gera r upp skoun.

g tel a hafir vsvegar mlflutningi num undanfarna mnui haldi essu fram, tengt kreppur vi umfang rkisrekstrar og skuldasfnun rkissja. Eins tel g a ef a s rtt a niurskurur rkistgjalda er lkning kreppum, a s a vegna ess a rkistgjld eru orsakavaldur, samanber a sklalyf lkni v aeins ef sklar valdi sjkdmi.

En g tla ekki a elta lar vi a.

Spyr v kurteislega, hva olli Kreppunni miklu, hva olli nverandi kreppu??

ar me tekst r a leirtta mig ef g hef gert r upp skoanir.

Vi skulum hafa etta hreinu Helgi, g vil ekki gera flki upp skoanir, og g stunda ekki gfuryri mlflutningi mnum.

g reyni a halda mig vi stareyndir.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 3.1.2014 kl. 11:08

31 Smmynd: mar Geirsson

er a Kreppan mikla og eir flagar, Hoover og Roosevelt.

a eru skiptar skoanir um stur Kreppunnar miklu og af hverju hn var svona djp. En um atburarrsina arf ekki a rfast. g tla a vitna Sgu mannkyns, ar er atburarrsinni lst gtlega slenskri tungu.

Bls. 110

Mealver hlutabrfa sem ni hmarki september 1929, skr gengi 216 ( jl 1926=100) var falli 145 nvember. ar nst rtti a sig lti eitt af 1930 en hrapai svo aftur niur ar til lgmar var komi mars 1933. var a skr 42 – aeins einn fimmti. N var ekki aeins um a ra misreiknun spkaupmennsku; djptk efnahagskreppa hafi slegi alla hluta hins bandarska samflags. Raunverulegt vermti heildarframleislunnar fll sama tmabili r 93 niur 52 milljara dollara. Allur hagvxtur rija ratugarins glataist og meira en a.

Bls. 71.

Bandarkjunum var hruni snggt og miki. ur en ri lei hafi inaarframleislan minnka um tu af hundrai. ri 1932 hafi hn minnka um helming. Miki verfall leiddi lka til afturkipps landbnaarframleislu og hrefnavinnslu. jarframleisla Bandarkjanna x r 62,5 milljrum dollara ri 1921 93,6 milljara dollara 1929 miaa vi fast ver. ri 1932 fll hn niur 58 milljara. Kreppan tk annig af Bandarkjamnnum meira en nam vexti rija ratugarins.,

a er broslegt a halda fram a skattahkkanir einar og sr geti valdi slkri kollsteypu hagkerfi ar sem rkistgjld voru rtt rmlega 10%, en um a er ekki rifist a r geru vont verra.

stan er s a vi verfalli hlutabrfamarkanum myndaist neikvur sprall gjaldrota og atvinnuleysis, samt v a agerir bandarska selabankans ttu undir skort peningum hagkerfinu.

Skattahkkanirnar juku ann skort, a sama gildir um niurskur rkistgjalda.

The Great Depression of 1929 was caused by a liquidity problem. The central banks around the world are doing exactly what they should be doing - and exactly what they did not do prior to the Depression.

essi klausa er tekin r grein eftir Kimberly Amadeo sunni About.com US Economy og tskrir stuna a venjuleg kreppa var a heimskreppu. Milton Friedman tskrir etta gtlega;

Monetarists, including Milton Friedman, argue that the Great Depression was mainly caused by monetary contraction, the consequence of poor policy-making by the American Federal Reserve System and continued crisis in the banking system.[16][17] In this view, the Federal Reserve, by not acting, allowed the money supply as measured by the M2 to shrink by one-third from 1929–1933, thereby transforming a normal recession into the Great Depression. Friedman argued that the downward turn in the economy, starting with the stock market crash, would have been just another recession.[18]

The Federal Reserve allowed some large public bank failures – particularly that of the New York Bank of the United States – which produced panic and widespread runs on local banks, and the Federal Reserve sat idly by while banks collapsed. He claimed that, if the Fed had provided emergency lending to these key banks, or simply bought government bonds on the open market to provide liquidity and increase the quantity of money after the key banks fell, all the rest of the banks would not have fallen after the large ones did, and the money supply would not have fallen as far and as fast as it did.[19]

With significantly less money to go around, businessmen could not get new loans and could not even get their old loans renewed, forcing many to stop investing. This interpretation blames the Federal Reserve for inaction, especially the New York branch.

Eins m lesa um Kreppuna miklu About.com essari grein hrna,

http://useconomy.about.com/od/grossdomesticproduct/p/1929_Depression.htm

ar meal annars vitna lrisvein Friedmans, Ben Bernanke ar sem hann dregur saman helstu mistk selabankans;

  • The Fed began raising the Fed Funds rate in the spring of 1928, and kept raising it through a recession that began in August 1929. This led to the stock market crash in October 1929.
  • When the stock market crashed, investors turned to the currency markets. At that time, dollars were backed by gold held by the U.S. Government. Speculators began selling dollars for gold in September 1931, which caused a run on the dollar.
  • The Fed raised interest rates again to preserve the value of the dollar. This further restricted the availability of money for businesses, causing more bankruptcies.
  • The Fed did not increase the supply of money to combat deflation.
  • As investors withdrew all their dollars from banks, the banks failed, causing more panic. The Fed ignored the banks' plight, thus destroying any remaining consumers’ confidence in banks. Most people withdrew their cash and put it under the mattress, which further decreased the money supply.

Bottom line...thanks to the Fed, there was just not enough money in circulation to get the economy going again. Instead of pumping money into the economy, and increasing the money supply, the Fed allowed the money supply to fall 30%.

Til upplsingar er gott a lesa sr til um hva etta liquidy er og linkur a er hr;

rvandi agerir anda Keynisma auka peningamagn umfer, en fyrst og sast ta r undir umsvif hagkerfinu.
Hoover virist tta sig v og a m fra rk fyrir v a hann tti upphafi af New Deal tlun Roosevelts.

Although Democrats at the time and for decades afterwards denounced Hoover for taking a hands-off ("laissez-faire") approach to the Depression,[99] historians emphasize how active he actually was. Hoover said he rejected Treasury Secretary Andrew Mellon's suggested "leave-it-alone" approach,[100] and called many business leaders to Washington to urge them not to lay off workers or cut wages.

Libertarian economist Murray Rothbard argues that Hoover was actually the initiator of what came to be the New Deal. Hoover engaged in many unprecedented public works programs, including an increase in the Federal Buildings program of over $400 million and the establishment of the Division of Public Construction to spur public works planning. Hoover himself granted more subsidies to ship construction through the Federal Shipping Board and asked for a further $175 million appropriation for public works; this was followed in July 1930 with the expenditure of a giant $915 million public works program, including a Hoover Dam on the Colorado River.

The final attempt of the Hoover Administration to rescue the economy occurred in 1932 with the passage of the Emergency Relief and Construction Act, which authorized funds for public works programs and the creation of the Reconstruction Finance Corporation (RFC). The RFC's initial goal was to provide government-secured loans to financial institutions, railroads and farmers. The RFC had minimal impact at the time, but was adopted by President Franklin D. Roosevelt and greatly expanded as part of his New Deal.

En essar rvunaragerir skiluu ekki rangri vegna herslunnar hallalaus fjrlg.

. He was also a firm believer in balanced budgets (as were most Democrats), and was unwilling to run a budget deficit to fund welfare programs.[109] However, Hoover did pursue many policies in an attempt to pull the country out of depression.

Congress, desperate to increase federal revenue, enacted the Revenue Act of 1932, which was the largest peacetime tax increase in history.[116] The Act increased taxes across the board, so that top earners were taxed at 63% on their net income. The 1932 Act also increased the tax on the net income of corporations from 12% to 13.75%.

Og a er fyrir etta sem Hoover er dmdur. m fra rk fyrir v a mistk bandarska selabankans hafi veri mun afdrifarkari.
En a er ekki rifist um a a skattahkkanir upphafi fjrmlakreppu dpka kreppu, og eru mun lklegri til a draga r tekjum rkisins en a auka r. er etta komi undir rum eftirspurnarttum, ef til dmis er hgt a auka tflutning, getur s rvun vegi mti neikvum hrifum skattalkkana.
etta er sta ess Helgi a g er alfari mti hallalausum fjrlgum sem eiga nst me blndu af skattahkkunum og niurskuri.
Hagfrin segir a a dpkar kreppu, raunveruleikinn segir a a dpkar kreppu, og or lskrumara sem kalla sig stjrnmlamenn f v ekki breytt.
vilt fra rk fyrir v a Hoover hafi tt a lkka skatta og skera niur, lta annig verhjnunina hafa sinn gang.
Skattalkkun hefi geta rva hagkerfi, en er lykilatrii a fjrmagn s ekki teki t r hagkerfinu mti me niurskuri, annars er etta aeins plss og mnus sem vegur upp hvorn annan.
Srstaklega arf a hafa huga a tekjuskattslkkun fyrirtki krepputmum hefur ekkert a segja, au sem eru rekstrarerfileikum, au greia ekki tekjuskatt.
Skattalkkun tekur alltaf tma a skila sr, um a er ekki deilt, til skamms tma dregur hn r tekjum rkissjs. En hn getur haft jkv hrif, srstaklega ef skattar eru hir, fyrir v m fra rk eins og g hef ur sagt. Lykilatrii er a fjrmagna hallann me skuldabrfatgfu sem fjrmgnu er af selabanka, a la peningaprentun. egar skortur er fjrmagni, er slk peningaprentun aldrei verblguvaldandi, um a er ekki heldur deilt, a er me frilegum rkum.
Ef vi skoum r astur sem voru dgum Hoovers, var skatthlutfalli um 12% af GDP, svo ekki er hgt a fra nein rk fyrir v a alrkisskattar hafi veri yngjandi. egar vitnar skattalkkanir Hardings, var hann a skera niur strsskatta, en hann lkkai aldrei til samrmis vi a sem eir voru fyrir fyrra str. var skatthlutfalli innan vi 10%. getur s a myndinni sem taldir ekki koma mlinu vi.
Hoover hafi ekki essa hu skatta til a lkka eins og Harding.
Ef vi skoum san rkistgjldin, gildir a sama. Harding lkkai tgjld til hermla, en ekki verur s a hann hafi hrfla vi rum tgjldum, sbr. myndin athugasemd 26. En g hef reyndar ekki arar upplsingar um a en etta lnurit, frjlshyggjutrboi tk aldrei fram hverju hinni meinti niurskurur hafi tt sr sta.
Hoover hafi engin hernaartgjld til a skera niur, en ljst er lnuritinu a hann skar niur tgjld til heilbrigismla. tgjld til menntakerfisins lt hann frii. tgjld til velferarmla hlutu a aukast vegna standsins samflaginu, og flotinn var styrktur vegna hins trygga stands Asu vegna tenslu Japana.
Gagnrnin Hoover er v kaflega sanngjrn, hann hafi ekki a svigrm sem Harding hafi, og kreppan sem hann glmdi vi var miklu dpri, og stur hennar voru allt annars elis en s kreppa sem Harding glmdi vi.
Eins er sanngjarnt a na honum um nasir a grpa ekki til Keynisma ea Monatorisma anda Friedmans, Friedman hafi ekki sett fram kenningar snar, Keynisminn tti eftir a sanna sig.
eru rkin a gera ekki neitt, a lta verhjnunina hafa sinn gang.
Skum lengdar, tla g a fjalla um a nsta innslagi.
Kveja a austan.

mar Geirsson, 3.1.2014 kl. 15:15

32 Smmynd: mar Geirsson

According to the Austrians, the artificial interference in the economy was a disaster prior to the Depression, and government efforts to prop up the economy after the crash of 1929 only made things worse.

Sjnarmi t af fyrir sig, en a er ekki annig a nnur rki hafi ekki reynt a framfylgja essum grunnrum Laizze fair. Vitna a Sgu mannkyns;

Brning (kanslari 1930) sem var hagfringur brst vi kreppunni me verhjnun lkt og stjrnmlamenn mrgum lngum og hann fylgdi eirri stefnu af meir samkvmni og einbeitni en flestir arir. A hans skoun rei a alaga hagkerfi allt hinu fallandi verlagi. Launin var a lkka og helst lka skatta og umfram allt var a koma jafnvgi rkisfjrmlum til a forast verblgu.

Niurstaan var a kaupmttur heimamarkai minnkai strum og a btti sst r skk. Fjldi atvinnufyrirtkja var gjaldrota. ungainaur og byggingainaur var nnast lamaur, og 1932 voru skrir 6 milljnir atvinnuleysingja. Vi etta verur a bta a lkindum einni milljn manna sem voru utan starfs til langframa og voru alveg horfnir t r hinu flagslegu kerfi.

Me minnkandi tekjum einstaklinga minnkuu a sjlfsgu skatttekjur hin opinbera, og 1932 uru sveitarflg, borgir og meira a segja heilt sambandsrki a lsa sig gjaldrota og fara rkisframfri. Btur til tryggingarega hrpuu gnvnlega langt niur fyri au mrk sem urfti til algjrra nauurfta.

a er vissulega rtt a ska kreppan fkk ekki a hafa sinn gang, jin greip inn, hn oldi ekki frekar hrmungar.

a er eitt a hafa vlkan illvilja a leggja slkar hrmungar j sna, anna a hafa afl til a framkvma r.

a er ekki a stulausu a Friedman hafi essi or um austurrska sklann;

I think the Austrian business-cycle theory has done the world a great deal of harm. If you go back to the 1930s, which is a key point, here you had the Austrians sitting in London, Hayek and Lionel Robbins, and saying you just have to let the bottom drop out of the world. You’ve just got to let it cure itself. You can’t do anything about it. You will only make it worse.… I think by encouraging that kind of do-nothing policy both in Britain and in the United States, they did harm.

Og egar ekkert velferarkerfi er, flk verur beinlnis a svelta atvinnuleysi snu og rbirg, grpur flk til varnar.

Pll Vilhjlmsson bendir ennan raunveruleika hallalausra fjrlaga bloggpistli dag; hann fatti ekki a evruhrmungarnar su bein afleiing af eirri stefnu, fattar hann afleiingarnar;

Bir stjrnmlastrendurnir telja a samflagsfriurinn s ti jaarrkjum evrunnar vegna ess a gjaldmilasamstarfi veldur gnarhu atvinnuleysi, nr annar hver maur undir rtugu er atvinnulaus. Kynslin sem fr ekki vinnu er tilbinn a brjta af sr hlekkina.

kreppurunum var svona stand vsun mikla jflagslega lgu og jafnvel bluga byltingu, a htti kommnista.

San voru ekki allir illmenni, Hoover var mannarsinni, og hafi va komi a mannarmlum vi sinni. Sannarlega bjarga milljnum fr brum hungurdaua.

Agerarleysi a htti austurrska sklans var ekki eli hans, hann reyndi a sem hann gat innan marka krfunnar um hallalaus fjrlg.

Fjrmlarherra hans, Andrew Millon hafi vissulega etta innrti, en hann naut ekki til ess plitsks stunings.

a er annig me tpu a a arf algjrt einrisvald a framkvma hana.

Og a einrisvald var ekki til staar Bandarkjunum egar Hoover var og ht.

En lausnin var kaflega einfld, tryggi samfelldan hagvxt ratugi, og krafist ekki blfrna almennings.

Vkjum a Roosevelt og lkindum hans vi Hoover.

Kveja mean.

mar Geirsson, 3.1.2014 kl. 15:45

33 Smmynd: mar Geirsson

Recession of 1937–1938

May 1937–
June 1938

1 year
1 month

4 years
2 months

19.0%[32]
(1938)

−18.2%

The Recession of 1937 is only considered minor when compared to the Great Depression, but is otherwise among the worst recessions of the 20th century. Three explanations are offered for the recession: that tight fiscal policy from an attempt to balance the budget after the expansion of the New Deal caused recession, that tight monetary policy from the Federal Reserve caused the recession, or that declining profits for businesses led to a reduction in investment.[33]

a er stareynd a New Deal hafi jkv hrif hagkerfi, en a var afturkippur kreppunni 1937-1938.

Bestu a g vitni Sgu mannkyns, hn tskrir sturnar gtlega;

. etta var skammgur vermir. Nsta sumar fr hn niur 71. Nstu r rtti hn sig hgt vi en fll svo a nju 1937-1938. Umbtur Roosevelts voru v ekki einhltar. a mtti segja a menn hefu komist hj strslysi, a a hefi me rum orum fari verr n umbtanna.

a sem mnnum var aftur mti vert um ge a tala um var a skuldasfnun rkisins sem hleypti upp rkistgjldum r 16 36 milljara dollara fr 1933-1937. fyrstu kreppurunum hafi Hoover forseti treglega fallist a lta tgjld rkisins vaxa fram yfir tekjur. En 1932 gekk Roosevelt til kosninga einmitt undir v kjrori a hann skyldi n aftur jafnvgi fjrlgum, og hann skai egar heimildar ingsins til a skera niur rkistgjld um 25 prsent. Samt fr sem oft ur – nju framkvmdirnar uru drari en tla var, en skattarnir skiluu minni tekjum en menn hfu vnst. kosningabarttunni lofai Roosevelt bt og betrun. N tti a n jafnvgi aftur en a tkst ekki heldur etta sinn.

oktber 1937 kom upp stand sem lktist v sem ori hafi vi hruni tta rum fyrr. Ver lkkai og gengi hlutabrfa hrapai um rijung, en tala gjaldrota og atvinnuleysi x rt. Vi essar astur sannfru nnir rgjafar Roosevelts hann loks um nausyn ess a hverfa a hinni nju keynsku hagfristefnu me meiri opinberum framkvmdum, halla fjrlgum og lntkum. Keynes sagi a s fjrmlastefna sem Roosevelt hafi ur fylgt me hlfum huga vri raun s rtta – a yrfti bara a styrkja hana. 14. aprl 1938 lagi Roosevelt forseti v fram nja endurreisnartlun sem byggist strfelldum lnum. ... Ntt framfaraskei hfst sumari 1938 og hlt fram sliti heimstyrjldinni sari.

Bandarkin sukku ekki skuldir, r greiddust hgt og rlega niur eins og sj m skuldamyndinni i athugasemd 27.

a er rng fullyring a rkistgjld hafi vihaldi kreppunni, stareyndir segja einfaldlega anna.

g eftir eina athugasemd um hrif rvunarageranna sem gripi var til kjlfar fjrmlakreppunnar 2008, hn kemur eftir ef tmi vinnst til.

Kveja mean a austan.

mar Geirsson, 3.1.2014 kl. 15:57

34 Smmynd: mar Geirsson

" segir rvunaragerir virka. a er ekki rtt en um a. Hafa rvunaragerirnar sem beitt hefur veri undanfari USA virka? Nei! a eina sem hefur veri rva eru skuldir. "

rvunaragerir virka Helgi, 50 ra saga Keynismans, samfellt hagvaxtarskei n alvarlegrar fjrmlakreppu, sannar a. Dmin eru talmrg, eirra frgust Marshalastoin og uppbygging Vestur Evrpu eftir str.

egar monartorimsinn tk yfir Keynismann, fr a halla undan fti, en a er ekki eingngu honum a kenna, heldur lka frjlshyggjunni sem honum fylgdi.

Varandi spurningu na um hvort nverandi rvunaragerirnar hafi virka USA er svari J, r hafa virka;

The Congressional Budget Office projected the ARRA would increase GDP growth by 1.4% to 3.8% by the end of 2009. (Note: This did not mean GDP growth would be up1.4% - 3.8%. It just meant the economy would be that much better, even if it remained in recession. Actually, the CBO projected the economy would contract 3% for 2009.) In fact, the economy contracted 2.8% in 2009, and expanded 2.5% in 2010.

Was the Stimulus Act a Success?

By most economic indicators, it was. In March 2009, before it was launched, Q1 GDP was -5.4% and the Dow had slid to 6,594.44 on March 5, 2009.. By Q4 2009, GDP was up 3.9% and the Dow had risen to 10,428. Not all of that success can be attributed to the Stimulus Package, since expansive monetary policy and strong emerging markets also helped boost the economy. However, those were all in place in March 2009. No doubt, the economic stimulus package inspired the confidence needed to turn the economy around.(http://useconomy.about.com/od/candidatesandtheeconomy/a/Obama_Stimulus.htm)).
Hvort hefi veri hgt a gera betur, er svari lka j, meginherslan var peningalegar agerir, af gefnu tilefni vegna yfirvofandi hruns fjrmlakerfisins. En a er ekki spurning a flugri Keynskar agerir hefu sni vi runinni.
Peningalegu agerirnar, sem lesa m um essari grein;
skilai lka tiltluum rangri, fjrmlakerfi tk aftur vi sr, og er starfandi dag. a arf ekki a ra a hva hefi gerst ef fjrmlakerfi hefi hruni.
En hefi veri hgt a gera etta ruvsi, er svari lka J, og vitna g tillgur stralska hagfringsins, Steve Keen. Hann varai vi kreppunni snum tma, mjg tmalega, einn af rfum sem gaf t bk ar um. Hann hefur bent a a arf a gera kerfisbreytingar svo allt leiti ekki aftur sama fari.
Til ess er ekki plitskur vilji v hinir rfu stjrna Washington, og auvita breyta eir ekki gullgsinni sinni.
En a er plitk og hefur ekkert me hagfri a gera.
Mia vi plitskar astur tkst bandarska Selabankanum mjg vel upp og a sem var gert virkai.
getur lesi r til um skuldasfnunina sem hamrar s og essum greinum, selabankinn fjrmagnar peningalegu agerirnar, og san er gert r fyrir endurheimtum egar yfirteknar eignir eru seldar. Loks m geta a almenn rvun er eins og a setja niur kartflur, uppsker tekjur fyrir au tgjld sem notar til a rva hagkerfi.
Eitthva fellur skattgreiendur, en a er kjarna plitsk kvrun, Selabankinn hefi geta fjrmagna allar agerirnar.
a m lesa miklu mun meira um etta About.com, a er ef vilt vita stareyndir mla.
En a m lka sleppa v og halda fram a tra v sem maur vill tra.
g sem Keynisti ver a viurkenna a mislegt tkst vel til hj monartoristunum, v g rfst ekki vi stareyndir, og lg ekki rangursleysi upp rangur.
g hefi vilja hreinan Keynisma, og hann verur ur en yfir lkur.
Og hefst ntt velsldartmabil hagsgu vestrnna landa.
En andmlum num svara g morgun.
Kveja a austan.

mar Geirsson, 3.1.2014 kl. 19:15

35 identicon

@30: g veit varla hvar g a byrja. Httu a leggja mr or munn. Lestu bara rlegheitum a sem g segi :-) g hef hvergi sagt a peningaprentun s skuldasfnun. Peningaprentun hefur hins vegar veri kllu skattur.

J, anna hvort voru skattstofnar breikkair ea ekki. J, anna hvort var lagningarprsenta lkku ea ekki. talar viljandi um anna en g, ef menn lkka lagningarprsentu eru menn a lkka skatta. Vel m vera a slkt hafi fr me sr a fleiri greii skatta og a er bara eins og a er og afleiing meiri efnahagslegrar starfsemi hagkerfinu sem er jkv. a sem ert a segja er a ef skattprsenta s hkku annig a frri greii skatta s um skattalkkun a ra. Flott lgk a!! egar vi rum um hlutverkUSA selabanka kreppunni skiptir mli hvort vi erum a tala um adragandann ea hva bankinn geri kreppunni sjlfri. Hr ruglar v saman. Er a viljandi ea viljandi?

Krugman og Woods eru ekki a tala um sama tmabili - Krugman talar um tmabili eftir a batinn var kominn fram. Lestu rlegheitum a sem g skrifa sem og a sem skrifar ur en byrjar a setja ig han hest og tala um rkvillur. Svo byrjar aftur gamalkunnu ema - skiptir um umruefni :-) etta er ori nokku fyrirsjanlegt. Vi skulum taka etta me verhjnunina seinna.

@31: Kimberly Amadeo hefur algerlega rangt fyrir sig, peningamagn umfer fr 1921-1930 jkst um 61,8%. Samt vantar f samkvmt essari gtu konu. Merkilegt. Skringar Friedman kreppunni miklu eru langt fr gallalausar, hann ltur alveg framhj nokkrum mikilvgum atrium. Vi erum sammla um skasemi skattahkkana Hoovers en alveg sammla um hlutverk hins opinbera efnahagslfinu. Ef skori er niur hj hinu opinbera samt skattalkknunum verur tmabundin niursveifla en efnahagslfi rttir fljtt r ktnum - etta sum vi nlega Puerto Rico.

@32: Hr ttar ig ekki v hvers vegna heimsviskipti fru ekki aftur gang og er a hr algert lykilatrii. Friedman getur sagt a sem hann vill um austurrska sklann - stareyndin er s a Mises spi rtt fyrir um kreppuna miklu hvort sem Friedman lkai a betur ea verr. Sama hugsun hagfri spi rttilega fyrir um hruni 2007/2008. Austurrski sklinn hefur trekk trekk sanna sig. Bernanke var alveg clueless varandi hruni 2007/2008 ar til a skall . g efast raunar um a Bernanke hafi ahyllst smu hagfri og Friedman enda Bernanke keynsisti.

@33: Er a stareynd a New Deal hafi jkv hrif? Hvernig? Atvinnuleysi var gfurlegt a skuldir jukust. Finnst r a jkvtt? J, skuldir USA jukust verulega kreppunni - a er ekki von gu egar getur ekki fari rtt me einfaldar stareyndir og lesi t r myndum sem sjlfur birtir. Skuldir voru hins vegar greiddar niur rija ratugnum. Skoau myndina sem birtir 27 og sru etta.

Hvar segi g a rkistgjld hafi vihaldi kreppunni? arna gerir mr enn og aftur upp skoanir - etta getur bara ekki veri slys ea misskilingur egar etta gerist svona oft hj r. g tala um a rkisafskipti hafi lengt hana og vihaldi henni. Rkisafskipti og rkistgjld eru ekki a sama!!

Helgi (IP-tala skr) 3.1.2014 kl. 19:26

36 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

Nna kann g betur vi innslag itt.

Hr a ofan hef g raki r stareyndir sgunnar sem g ekki, og san r skoanir og/ea lyktanir sem g dreg af eim.

Arir, ar meal geta svo dregi snar lyktanir, og ekkert nema gott um a a segja. g geri hins vegar krfu til n, a rkstyjir ml itt egar heldur fram ru en g sambandi vi stareyndir ea atburi, heimildir mnar urfa ekki alltaf a vera rttastar, g nti Wikipediu miki tilvitnunum v hn er handhg, en ekki gallalaus.

Eins geri g krfu til n a rkstyjir hagfrilegar fullyringar nar egar r ganga gegn almennri ekkingu hagfrinnar.

Annars er ll umra marklaus.

g tla ekki a rfast um skoanir nar egar tekur fyrir innslg mn hr a ofan, aeins fara yfir athugasemdir nar, tskra a sem kallar frekari tskringu, spyrja ig um rk fyrir fullyringum sem stangast vi mna ekkingu, sem og benda stareyndarvillur og/ea rkvillur ar sem vi .

egar g geri slkt, geri g smu krfur til mn, a vsa heimildir mli mnu til stunings.

ur en g geri etta, sem tekur rugglega einhvern tma v flafriurinn er ekkert sem hgt er a treysta , tla g a fjalla um sasta innslag itt, og t fr eim vinnubrgum sem g rddi hr a ofan.

Veit ekki hva a tekur mrg innslg, hef aeins lesi a lauslega, en a fkusar svo marga grunntti a ruggt er a au vera nokkur.

San tek g fyrir andmli n nmer 29.

mean er a kveja.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 11:57

37 Smmynd: mar Geirsson

a fyrsta vil g bija ig afskunar essari fullyringu; "a er rng fullyring a rkistgjld hafi vihaldi kreppunni, stareyndir segja einfaldlega anna".

a er rtt a talair um rkisafskipti, og sjlfu sr er a rtt a afskipti rkisvaldsins voru rng framan a kreppunni.

Allt sem g skrifa hr a framan, bi pistli mnum og athugasemdum er a benda a.

ert a benda a lka, vildir skattalkkun upphafi kreppunnar.

Eitthva sem var ekki gert, og getur alveg noti vafans.

Lkt og kenning kommnista um a ef allt hefi veri jntt eftir kauphallarhruni 1929, hefi ekki ori nein kreppa v hn hefi stafa af spkaupmennsku og sjlfseyingarhvt kaptalismans, og vitna kenningar Marx mli snu til stunings.

Eins gtu anarkistar haft rtt fyrir sr a kreppan stafai a kgun yfirstttarinnar gegnum rkisvaldi, og v vri lausnin henni a leggja niur hi mistra rkisvald.

Margar arar kenningar hafa veri settar fram sem njta vafans v r hafa ekki veri afsannaar me framkvmd sinni.

En mr til afskunar hinni rngu fullyringu, og g tek a fram a hn er jafn rng fyrir a v notair ori rkisafskipti, vil g benda tal innslg n um rki og rkistgjld ar sem notar slkt sem tgangspunkt sem orsakavald kreppu og telur a kreppulausn a skera slkt strlega niur.

Eins var g a fjalla um halllaus fjrlg, skasemi eirra egar a fjrmlakreppur draga r innlendri eftirspurn, og reynslulrdm sgunnar ar um.

5 r hefur Evrpusambandi barist gegn stnun me hallalausum fjrlgum, 5 r hefur rangur eirrar stefnu veri s sami.

framhaldandi kreppa, sem ekki sr fyrir endann .

samt saukinni ftkt, matarbirum, neyarasto hjlparsamtaka.

Ekkert sem kemur vart v essi stefna bei lka skipbrot fjra ratug sustu aldar, runum sem kennd var vi Kreppuna miklu.

Eitthva sem er stareynd, og af einhverjum stum hefur treka kosi a gera greining um.

virist ekki tta ig v a g geti ekki afsanna a skattalkkun samhlia niurskuri rkistgjldum hefi leyst kreppuna ur en hn var a kreppunni miklu, vegna ess a a var ekki gripi til eirra agera, a get g sanna a stefnan um hallalaus fjrlg, samt rangri peningastjrnun bandarska Selabankans dpkuu kreppuna, a er j essi skalegu rkisafskipti, og hn leystist ekki fyrr en rkistgjld voru aukin.

Um ann raunveruleika hef g veri a ra allan tmann, og vgast sagt urft a glma vi msar rangfrslur fr r um essar stareyndir sem g get sanna, og afsanna rangfrslurnar.

En a afsakar ekki a g fari rangt me or manna.

Og fyrst g er byrjaur a benda hva g fer rangt me, sagi g einhvers staar hr a ofan a kreppan 1921 hafi ekki veri kreppa, heldur samdrttur, a er a heldur ekki rtt. Og ef g hefi ekki lagst lestur Harding og Hoover, hefi g lka slegi fram hinum vitekna sem plitskir andstingar eirra hafa klnt , a eir hafi tt undir afskiptaleysi rkisvaldsins anda Laizze fair stefnunnar, sem er ekki rtt. Heldur rangt.

egar g sagi kreppuna 1921 frekar tt vi samdrtt, hafi g a huga hva jarframleislan minnkai lti, lnuriti er hn aeins sm gra innan um allar hinar grurnar, en g var binn a gleyma verhjnuninni miklu, sem er eli snu strhttuleg, og a hefi veri auvelt a klra mlum algjrlega 1921.

Sem var sem betur fer ekki gert v m gu vita hva tkum kommnistar hefu n hinum vestrna heimi.

Hafi mr ori fleirum stum, sem g veit ekki fyrr en g les innslg n botn, mun g leirtta mig egar g tek athugasemd 29 fyrir.

En vkjum a ru.

En ru innslagi.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 12:29

38 Smmynd: mar Geirsson


g veit varla hvar g a byrja. Httu a leggja mr or munn. Lestu bara rlegheitum a sem g segi :-) g hef hvergi sagt a peningaprentun s skuldasfnun. Peningaprentun hefur hins vegar veri kllu skattur.

Hrna hinsvegar tla g a gera athugasemd.

g hef s essa fullyringu na ur um a peningaprentun s skattur, en ekki bei ig um a rkstyja hana, ekki frekar en egar sagir a peningaprentun vri jfnaur.

Peningaprentun er hvorki jfnaur ea skattur, ekki samkvmt vitekinn hagfri, og nna vil g rkstuning, me tilvsun austurrska sklann. g vil losna vi afbakanir nar peningaprentun eitt skipti fyrir allt.

Varandi a a g s a leggja r or munn, er maur ekki a leggja manni or munn a hann hafi tt undir rasisma, egar hann mlflutningur hans tir undir rsir lita flk, hann sjlfur hafi ekki nota ori rasismi (ath etta er dmi, ekki a g s a segja a hafir nokkurn tmann stunda slkan mlflutning enda veit g engin dmi til ess).

hvert skipti sem g tala um keynisma fjrmagnaan me peningaprentun, fer a tala um skuldir;

Eigum vi a lifa kostna barna okkar? Einfld spurning :-)Eigum vi askuldsetja framtbarna okkar, me halla fjrlgum, ea eigum vi a hafa fjrlg hallalaus?

egar skuldir hins opinbera aukast erum vi auvita a lifa kostna eirra sem seinna koma. munt sj etta eftir nokkur r egar borga arf skuldir okkar til baka og standa vi hundru milljara skuldbindingum. Detroit upplifi etta annig a vi sjum hva gerist, Detroit er gluggi inn framtina. Hva erum vi a borga af skuldaspunni okkar r? Finnst r a kannski ekki skipta mli ea vera lti?

etta eru bara dmi af mjg mrgum um ennan mlflutning inn fr v a komst fyrst heimskn bloggi mitt.

Af hverju ertu a ra vi mig um skuldasfnun egar g treka bendi r a g er a tala gegn skuldsetningu almannasja.

ttar ig heldur ekki v a peningaprentun er andsta skuldasfnunar, og hn er tilkomin v a skuldasfnun er valt httuleg.

g er lka sammla r um afleiinga skulda, ess vegna vil g a skuldasfnun s bnnu me lgum, og undantekningar aeins leyfar ef arsemi lntkunnar s borliggjandi me gildum talnalegum rkum, en ekki gildishlnum fullyringum lsskrumsins. En Helgi, skuld innlendri mynt er ekki skuld egar rkisvaldi hefur fulla stjrn myndun peninga. versta falli ynnir slk skuldasfnun t gjaldmiilinn, en ef hn sr sta vi rttar astur, dregur hn r samdrtti, eykur rauntekjur rkissjs.

Af hverju Helgi??. J a er hvert skipti sem g byrja a tala um peningaprentun. ess vegna legg g r essi or munn.

Og getur ekki hafa misskili mig, a g telji peningaprentun gildi skuldasfnunar, g veit hva etta ir a s enskri tungu; "Where does the money come from to purchase these assets? The Fed has the ability to simply create it. This unique ability is a function of all central banks. It has the same effect as printing money". Selabankarnir eru eins og gullnmurnar gamla daga, og rki sem ru yfir gullnmum, tku ekki gulli a lni egar eir grfu eftir v og veittu v t hagkerfi.

g hef margoft tskrt etta fyrir r, hvers elis peningaprentun er, og hvenr hn vi. a er egar a verur markasbrestur, egar einkageirinn heldur ekki uppi eftirspurn. Sem er keynskt sjnarmi ea egar skortur er peningum hagkerfinu, sem er monartorskt sjnarmi.

Dmin eru teljandi, hr eru nokkur;

.. a er Keynsk nlgun rvun eftirspurn, ekkert anna. rvun sem miast a v a einkaframtaki taki vi sr.

Hn kallast peningaprentun v a er ekki teki ln fyrir rvuninni.

Hn er verblga ef hn rvar ekki, ef hn rvar hreyfist verlag lti sem ekkert.

Hn er notu egar vantar fjrmagn hagkerfi, a er egar hagkerfi dregst saman vegna peningaskorts, ea a peningar eru lagir undir koddann sta ess a skapa vermti.

Peningaprentun byggist ekki v a einhver vilji lna rkinu, peningaprentun byggist v Selabanki rkja me sjlfstan gjaldmiil, prenti peninga egar skortur er eim kerfinu.

Hn er viskiptavaki, svipa og egar menn fundu gullnmur gamla daga, ea fru rnsleiangra til annarra landa til a n sr gull og nnur vermti.

dag er hins vegar stunda andpeningaprentun, rki er skuldfrt og peningar san teknir r efnahagslfinu formi vaxta.

Bandarkin fjrmgnuu stri me peningaprentun, skattarnir komu svo inn eftir af aukinni framleislu.

Og g kalla a andpeningaprentun egar rki er lti skuldsetja sig til a takmarka peningamagn umfer til a halda uppi veri gjaldmila.

Og vibrg n er a kalla slka skuldsetningu peningaprentun, sem hn er ekki menn urfi ekki a nota hugtaki andpeningaprentun. Og mtrk n gegn peningaprentun eru tal tgfur af oralagi eins og essu;

Neyslu aukum vi besta falli tmabundi me skuldasfnun.

Tekjur ess koma gegnum skattgreislur.

Nei, Helgi, g lagi r ekki or munn, g endursagi aeins n or. Sem g sfellu hef urft a ola endurtekin aftur og aftur rtt fyrir tskringar mnar.

arft ekki a vera sammla v a grpa til peningaprentunar, og austurrski sklinn hefur snar skoanir henni.

En getur ekki haldi ig vi smu sbyljuna n ess a einhverjum tmapunkti segi maur hinga og ekki lengra.

ess vegna er gott a f jtningu na, sem g mun geyma, a hafir aldrei sagt a peningaprentun s skuldasfnun.

er g vonandi laus vi essa sbylju og gangi r vel a rkstyja a hn s skattur.

tla samt a benda r a ef tengir hana vi averblgu, er henni ekki beitt sem hagstjrnartki vi r kringumstur.

Sem vissir ef hefir nennt a kynna r or Bernanke sem g vsai r hr a ofan.

Og svona a gefnu tilefni, er Ben Bernanke monatoristi h og hri, og monatorisminn er afrakstur kenninga Miltons Friedmans.

egar fullyrir a hann s Keynisti, sannar aeins eitt, a ekkir ekki muninn Keynisma og Monatorisma.

En er etta fr, og kemur a nsta efnisatrii.

mean er a kvejan a austan.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 14:20

39 Smmynd: mar Geirsson

J, anna hvort voru skattstofnar breikkair ea ekki. J, anna hvort var lagningarprsenta lkku ea ekki. talar viljandi um anna en g, ef menn lkka lagningarprsentu eru menn a lkka skatta. Vel m vera a slkt hafi fr me sr a fleiri greii skatta og a er bara eins og a er og afleiing meiri efnahagslegrar starfsemi hagkerfinu sem er jkv. a sem ert a segja er a ef skattprsenta s hkku annig a frri greii skatta s um skattalkkun a ra. Flott lgk a!!

g reikna me a hafir ruglast a g nota ori skattur bi merkingunni skatthlutfall, og merkingunni skatttekjur, mig minnir a g hafi s a og tskrt egar g tti vi skatttekjur.

Allavega finnst mr a fyndi a skulir grpa ennan misskilning til a tala gegn skattalkkunarfrum, a er prsentum, v a er augljst a g er a taka undir ann frga frasa a 75% skattur af engu, er 0.

Alvarlegra er a virist ekki tta ig umfjllunarefninu.

Ef skattprsenta er hkku, en um lei leyfir frdrttarliir (glufur) sem voru ekki ur, getur slk ager leitt til lkkunar skatttekjum rkisins.

Frdrttarliirnir yfirgnfa prsentuhkkunina.

Dmi um slkt er egar einstaklingur getur dregi fr kostna vi menntun barna, vi heilsugslu, vaxtakostna vegna hsniskaupa, framlg til ggerarmla og svo framvegis.

g hef ekki hugmynd um hvort Andrew Millon hafi fkka slkum glufum egar hann lkkai skattprsentuna, Daniel Kuhn talar um breikkun skattstofna.

er kvein skattur tvkkaur fleiri vrur og jnustu.

Sem dmi um slkt er egar sluskatturinn var aflagaur, skattprsenta hans var h, en margir vruflokkar undanegnir honum, og virisaukaskatturinn var tekinn upp, var prsentan lgri, en undangum fkka. ess vegna var hann kallaur matarskatturinn snum tma.

Anna dmi er egar vrugjld voru lg nokkrar inaarvrur sem voru samkeppni vi innlendan ina, rki jk nokkrum sinnum skatttekjur snar me v a fjlga eim vrum sem vrugjaldi var lagt .

skattprsentan s ekki hkku, aukast tekjur rkisins af vikomandi skatti.

A la skattahkkun.

Og etta sagi Daniel Kuhn, "Kuehn notes that the Harding administration raised revenues in 1921 by expanding the tax base considerably at the same time that it lowered rates" ".

etta er anna hvort rtt ea rangt, g reikna me v a hann hefi ekki sagt a sem frimaur, ef hann hgt hefi veri a afsanna a me beinum rkum. Hins vegar tlka frimenn hlutina oft mismunandi vegu, og skemmta sr svo vi a rfast um r tlkanir.

Tilvitna svar itt hr a ofan snir fyrsta lagi a virist ekki gera r grein fyrir hva tvkkun skattstofna ir (expanding the tax base ) og kemur ekki me tilvitnun heimild sem dregur essi or Kuhn efa.

Og ar me stendur fullyring Daniels Kuhn, skattar merkingunni skatttekjur, lkkuu ekki vi skattabreytingar Hardings.

jsaga Helgi, jsaga.

ar til anna kemur ljs.

Ef ert vandrum me rk, og athugau a rk eru tilvsun stareyndir ea arar tlkanir agengilegum heimildum, gtiru emaila Thomas Wood og spurt hann um heimildar snar. a er fyrir utan r sem hann nefnir heimildarskr.

Hugsanlega gti lka Geir frjlshyggjugr hjlpa r, hann er frur um essa kreppu.

g hef ekkert mti frleik og g lem ekki hausnum ekktar stareyndir, en ekki bja mr aftur upp svona mlflutning eins og gerir essum tilvitnuum orum num.

En v miur er etta aeins byrjunin rangfrslum Thomas Wood.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 14:54

40 Smmynd: mar Geirsson

egar vi rum um hlutverkUSA selabanka kreppunni skiptir mli hvort vi erum a tala um adragandann ea hva bankinn geri kreppunni sjlfri. Hr ruglar v saman. Er a viljandi ea viljandi? Krugman og Woods eru ekki a tala um sama tmabili - Krugman talar um tmabili eftir a batinn var kominn fram. Lestu rlegheitum a sem g skrifa sem og a sem skrifar ur en byrjar a setja ig han hest og tala um rkvillur.

Veistu a Helgi, essi klausa n hefi veri gt, ef r hefi bori gfa til a lesa Woods, og koma me tilvsun texta hans ar sem hann einmitt slr v fram a peningalegar agerir hafi rva efnahagsbatann lkt og au Friedman og Schwartz halda fram. Eitthva lei a rinu 1922 hafi Selabankinn lkka vexti og auki peningamagn umfer.

g skal reyna finna texta ar sem hann talar um peningalegar agerir, fyrir utan texta sem g peistai hr a framan egar g rkstuddi mitt ml.

Eins og til dmis ennan;

The conventional wisdom holds that in the absence of government countercyclical policy, whether fiscal or monetary (or both), we cannot expect economic recovery—at least, not without an intolerably long delay.

En absence eyileggur alveg tilvitnun. a m samt reyna betur;

The Federal Reserve’s activity, moreover, was hardly noticeable.

Hardly noitceable er heldur ekki sterk tilvsun essu samhengi, og hvergi er minnst ri 1922.

Sasta tilvitnunin sem g fann er v miur litlu skrri;

Not surprisingly, many modern economists who have studied the depression of 1920–21 have been unable to explain how the recovery could have been so swift and sweeping even though the federal government and the Federal Reserve refrained from employing any of the macroeconomic tools—public works spending, government deficits, inflationary monetary policy—that conventional wisdom now recommends as the solution to economic slowdowns.

a er ekki hgt a misskilja hva refrained from employing any of the macroeconomic tools ir.

Og alvru tala, g reyndi mitt besta til a finna ft fyrir orum num.

En egar g kynnti mr hugsunarhtt frjlshyggjutrbosins datt g inn essa su hrna;

ar sem einmitt essi meinta fjarvera stareyndum grein Woods var rdd. Ekki laust vi a menn hafi tali sig svikna, og hart a urfa a jta a monartoristarnir hefu rtt fyrir sr.
essi setning er dsamleg; Oh yeah, I forgot about the discount rate. The FED could control the discount rate., svona kjlfar ess a hafa haldi essu fram; None of this is true. Don't believe everything you read on Wikipedia.
Og fer svo aeins batnandi;
From an outsider's perspective, it certainly looks like Tom Woods and Bob Murphy are ignoring this. That doesn't bode well for those of us who speak directly to the monetarists.
En lkt r Helgi, voru eir ngu heiarlegir til a jta mistk sn, og hva au ddu.
Gef eim lokaori essari samantekt minni.

The whole point of the Woods and Murphy speeches/papers on the 1921 recession is that we don't needstimulus to get us out.

They used the 1919-21 recession as an example of that, and I think it's disingenuous when, indeed, the government did stimulate the economy in this case.

I feel kind of cheated right now, actually.

Kveja a austan.

PS. skalt ekki lta ig dreyma um Helgi a g hafi ekki ggn sem sna essi peningalegu afskipti, bi um aukningu peningamagni umfer, og eins lkkun skammtmavaxta. Monartoristarnir halda eim vel til haga, v n eirra vri Milton Friedman trur, sem hann er ekki, hva sem hann annars er.

Og ri var ekki 1922, heldur 1921 sem stefnubreytingin var.

Ekki sri kveja en fyrr.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 17:13

41 Smmynd: mar Geirsson

En hva skyldi Thomas Wood vera??, v etta er aeins byrjunin andsvari mnu.

Spu a kvld og ntt, g kem svo aftur inn fyrramli, ef flafriurinn helst.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 4.1.2014 kl. 17:15

42 identicon

@36 0g 37: ert maur meiri a viurkenna etta og g tek afskunarbeini na a sjlfsgu gilda. akka r.

@36: Mr finnst svolti furulegt a bija mig um rkstuning, g rksty nnast allt sem g segi og segist vilja tkla hitt seinna sem g rksty ekki eins og t.d. verhjnun. Hvernig var t.d. athugasemd nr. 1? Sumt af v sem g segi gef g mr a vitir og ess vegna tskri g ekki ea rksty. a er sjlfsagt a gera ar bragarbt .

Peningaprentun hefur veri kllu skattur (lka jfnaur sem g er raunar hrifnari af) vegna ess a hi opinbera fr ln hj selabankanum. Hann br til peninga sem hi opinbera notar og eykur ar me peningamagn umfer sem fyrr ea sar leiir til verblgu. ar sem hi opinbera notar etta nja f fyrst ntur ameiri kaupmttar en eir sem seinna nota f. Allt verur drara fyrir almenning - eysla hins opinbera er kostna kaupmttar almennings. Verblga er lka slm fyrir fyrirtki v erfiara verur fyrir au a plana framtina. a rast fjrfestingu ea ekki? Hvernig verur kaupmtti almennings htta?

egar hi opinbera tekur ln hj selabanka arf a a borga etta ln til baka. Hvernig gerist a? a leggur skatta. Vikomandi rki er lagalega skylt a greia selabankanum etta f til baka.a f er teki af einkageiranum - eim hluta hagkerfisins sem br til vermti.

a a reka opinbera sji me halla er ekkert anna en skuldsetning eirra - eir sli ln hj selabankanum v greia arf a f til baka. g er alfari mti hallarekstri opinberra sja v g vil ekki lifa kostna annarra.

Ef einkageirinn heldur ekki uppi eftirspurn er a vegna einhverra inngripa hins opinbera. Neytendur vita alveg hva eir vilja kaupa og ef eim er rst til a drekkja sr skuldum og endalausri neyslu hefur slkt afleiingar. Sparnaur er nnast horfinn sem leiir til minni fjrfestingar sem ir minni hagvxtur seinna. A ofan benti g r a neikvar afleiingar opinberra skulda (1).

talar um a selabankarnir prenti peninga egar skortur er eim kerfinu. a var enginn skortur eim runum fyrir kreppuna miklu heldur var of miki af eim og slkt leiddi til blu hlutabrfamarkainum sem sprakk a lokum auvita alveg eins og dot com blan og hsnisblan. S bla sem n er veri a ba til mun a endingu lka springa. Svo arf lka einhverja misvitra einstaklinga til a kvea hvort skortur s eim og hve mikill. a hefur gengi mjg illa!! Hva eiga peningar a kosta? Vita nokkrir einstaklingar a? Nei!! Markaurinn veit a og sagan snir okkur a tilraunir A-Evrpu til a mistra efnahagslfinu eru dmdar til a misheppnast.

a er hgt a hafa mrg or yfir skuldasfnun og g nota a sem hentar umrunni hverju sinni. Sumir kalla peningaprentun rvunaragerir mean arir kalla hana jfna. g haga orum mnum eftir samhengi.

@39: gefur r a Harding hafi tt glufur. g veit ekkert um a. egar Kuhn talar um "expanding the tax base" er ekki sjlfgefi a glufur hafi veri ttar. Ef lagningarprsenta er lkku leiir a a ru jfnu til aukinna efnahagslegra umsvifa hagkerfinu sem skilar hinu opinbera auknum tekjum og fleiri greia skatta vegna ess a fleiri hafa vinnu o.s.frv. Ef lagnignarprsenta er lkku heldur flk eftir hrra hlutfalli af snum tekjum vel megi vera a a borgi hrri upph en fyrr vegna aukinna tekna. Hi opinbera hefur hrri tekjur af skttum og einkageirinn heldur eftir hrra hlutfalli af snum tekjum vegna lgri lagningarprsentu. Menn geta svosem kalla etta skattahkkun en vera menn jafnframt a tala um skattalkkun ef skattprsenta er hkku og skatttekjur rkisins dragast saman vi a. og fleiri eru a rugla saman skatttekjum og skattprsentu. a gerist iulega a ef lagningarprsenta er lkku aukast skatttekjur vegna aukinna efnahagsumsvifa. Aukin efnahagsleg umsvif hagkerfinu er af hinu ga.

g er ekki neinum vandrum me rk og stunda ekki trsnninga.

Fyrir nokkrum rum hefi g sjlfsagt teki undir obbann af v sem segir en egar maur sr svona miki misrmi milli kenninga og veruleikans verur maur a endurskoa kenninguna - ekki veruleikann :-)

Annars finnst mr taka ansi strt upp ig a saka Tom Woods um rangfrslur.

Helgi (IP-tala skr) 4.1.2014 kl. 17:30

43 identicon

Sll. g var binn a svara r en s athugasemd hefur dotti t ea ekki komist inn :-(

@39: Varandi Kuhn gefur r a glufum hafi veri loka. g veit ekkert um a og finnst a raunar lklegt - virkar ekki stll Mellon.

Ef lagningarprsenta er lkku leiir a a ru jfnu til aukinna efnahagslegra umsvifa hagkerfinu sem skila hinu opinbera hrri skatttekjum. Fleiri einstaklingar fara a vinna og greia skatta og meiri hvati verur a stofna fyrirtki egar menn sj a eir mega halda eftir hrra hlutfalli tekna sem eir afla ef fyrirtkjarekstur er rist. Fleiri greia skatta - expanding the tax base. Einkageirinn greiir kannski meira vegna aukinna tekna en hann heldur eftir hrra hlutfalli af snum tekjum. Ef og Kuhnvilji kalla lkkun lagningarprsentu skattahkkun vegna aukinna skatttekna hins opinbera i um a. veri i lka a a kalla hkkunlagningarprsentu skattalkkun ef hn skilar minni skatttekjum.Hljmar a ekki kjnalega?Auvita og ar me fellur essi mlflutningur um sig sjlfan.

@38: Peningaprentun m kalla skatta og lka jfna. g sjlfur er hrifnari af v a tala um jfna v hi opinbera rrir viljandi kaupmtt almennings til a geta sjlft eytt.Hi opinbera slr ln hj selabanka snum. Selabankinn br til peninga og ltur rki hafa.ar sem hi opinbera notar peningana fyrst hafa eir meiri kaupmtt en egar arir f hendur. Meira magn peninga umfer ir fyrr ea sar verblga. Neysla hins opinbera er kostna kaupmttar almennings. jfnaur kaupmtti almennings til a fjrmagna opinbera neyslu. Lka m kalla etta skatt almenning til a fjrmagna opinbera eyslu.

a vill svo skemmtilega til a gveit upp hr hvert peningamagn umfer var runum fyrir kreppuna miklu og hver aukningin var. Fr rsbyrjun 1921 til jn1921til sama tmabils nsta r jkst peningamagn umfer um rtt 4,1%. Hardly noticeable eins og Woods talar um.Fr rsbyrjun 1922 til jn 1922 til sama tmabils nsta r (1923)jkst peningamagn umfer um 9,81%. arna milli er verulegur munur. g arf ekkert a lesa Woods, hef ara og mun betri ritrnda heimild :-)

Vi sjum arna a peningamagn umfer fer ekki a aukast neitt a ri fyrr en eftir batann. Krugman og Woods hafa bir rtt fyrir sr eins og g sagi 29 og gerir svo lti r 30. virist ekki alltaf skilja a sem ert a segja og vitna .

egar hi opinbera slr ln hj selabanka snum er einmitt um ln a ra sem hinu opinbera er skylt a greia til baka. Amerska rki skuldar amerska selabankanum langtum meira en Knverjum og Japnum til samans. a f arf a greia til baka. a f greiir amerska rki einungis til baka me v a rfa a af einkageiranum - eim hluta efnahagsgeirans sem framleiir vermti. ttar ig ekki v hvernig etta gengur fyrir sig?

Mr dettur ekki anna hug en hafir ggn sem sna aukingu peningamagns umfer en au ggn sanna einmitt a sem g held g hafi sagt a ofan varandi orsakir kreppunnar miklu. Opinber afskipti bjuggu kreppuna miklu til og su san til ess a hn var lng og slm. g skil ekki hvernig getur gert greining vi mig um etta. des. 1929 ni atvinnuleysi hmarki, rtt rmum 9%. Nstu 6 mnuina lkkai a rleglulega ar til a var komi niur rtt rm 6% jn 1930. Gott dmi ess a markaurinn jafnar sig ef hann fr til ess tkifri. koma svo mikil opinber afskipti. Veistu hver au voru? Eftir a rauk atvinnuleysi upp.

Selabanka heimsins a leggja niur sem allra fyrst enda eru eir meirihttar vandaml. Menn segja a eir hafi bjarga okkur fr algeru hruni 2008 en a er ekki rtt - eir bjrguu okkur fr nausynlegri leirttingu.egar bjargar einhverjum banka ertu a veikja bankakerfi a innan, hjlpar eim sem ekki kunna a reka banka a halda fram rekstri. Eru ekki gar lkur a eir haldi fram a gera smu mistk? Gerir hi opinbera a sama vi t.d. hrgreislustofur ea fatahreinsanir? Tilvist selabanka sem lnveitanda til rautarvara tir undir httuhegun bankamanna v eir vita a eim verur bjarga ef allt fer steik. Selabankar veita almenningi smuleiis falska ryggiskennd.

Ef vilt eya tma a hamast Woods mttu a auvita en g f mnar tlur ekki fr honum :-)

g reikna me a verblgan fari af sta USA r og v er ekki svo langt a sjir kenningar r er ahyllist hrynja me miklum hvell. Veri er a eyileggja gjaldmila og fara kanarnir ar fremstir flokki. Mr finnst hrilegt a horfa essa frbru j fremja nnast fjrhagsleg sjlfsmor :-(

Helgi (IP-tala skr) 4.1.2014 kl. 20:07

44 identicon

, athugasemdin sem g hlt a hefi dotti t er n nr. 42. Margt 42 og 43 er afskaplega svipa - afsakau a etta skuli fara inn tvisvar.

Helgi (IP-tala skr) 4.1.2014 kl. 20:09

45 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

ert eins og vni sem batnar me aldrinum, innslgin n nlgast alltaf raunveruleikann betur og betur egar stareyndir skja a trnni.

g arf ekki miki meir a angra ig me trarriti Woods, hefur greinilega kynnt r rit monartorista sem nta sr stareyndir til a rkstyja skoanir snar. a er v hgt a fara a draga saman um lokaniurstu um kreppuna 1920 sem var alfari mannanna verk eins og Friedman bendir rttilega .

g tla essari athugasemd a taka fyrir rkstuning inn um a peningaprentun s skattur, en ur vil g aeins til gamans svona til a minnka glotti sem er mr nna a minnast etta sem kallar hardly noticable; "Fr rsbyrjun 1921 til jn1921til sama tmabils nsta r jkst peningamagn umfer um rtt 4,1%" (takk annars fyrir tluna, g hafi aeins lnurit fyrir framan mig), a rleg aukning peningamagns umfer (USA) eftir fjrmlakreppuna 2008 ni rtt mest um 3% 2009 minnir mig. Mig minnir lka a kallir a stjrnlausa peningaprentun sem s vsun a nju Hruni. a er greinilega ekki sama hver hlut.

En a rkstuningur inn eirri fullyringu a peningaprentun s skattur.

g ba um rk, ekki skoanir. g ekki skoanir nar, og er reyndar feginn a skulir geta fjalla um essi ml n ess a ori "skuld", komi fyrir ru hverju ori, en lengra nr a ekki.

vsar ekki nein fri, bland vi staleysu eins og essa "Neysla hins opinbera er kostna kaupmttar almennings. jfnaur kaupmtti almennings til a fjrmagna opinbera neyslu. Lka m kalla etta skatt almenning til a fjrmagna opinbera eyslu. " kemur rkvilla eins og essi; "Meira magn peninga umfer ir fyrr ea sar verblga", etta er rkvilla frum peningaprentunarinnar v henni er beitt egar a er skortur eftirspurn, en andsta hennar er beitt egar a er ensla. Staleysan er a peningaprentun hefur ekkert me neyslu hins opinbera a gera, a er plitsk kvrun.

Loks tkst r a afhjpa ffri na um peningaprentun me v kalla hina tilbnu peninga skuld, a sem verur til uppr engu, er ekki skuld, nema svo s kvei.

Og ar me er a ekki peningaprentun.

fattar etta samhengi egar talar um tynningu gulls ea silfur, kngarnir sem blnduu drum mlmum saman vi mynt sna, voru ekki a auka skuldir snar, heldur lkka r, og aan hled g a jfnaar konsepti itt s komi. En r virist vera fyrirmuna a skilja a egar papprspeningar eiga hlut.

Rk n fyrir skuldinni eru svo athyglisver;

egar hi opinbera tekur ln hj selabanka arf a a borga etta ln til baka. Hvernig gerist a? a leggur skatta. Vikomandi rki er lagalega skylt a greia selabankanum etta f til baka.a f er teki af einkageiranum - eim hluta hagkerfisins sem br til vermti.

Keynsk nlgun sveiflujfnun kveur um halla fjrlgum samdrttartmum en afgang enslutmum, ekki um hkkun ea lkkun skatta.

Lagaleg skyldan sem vsar er hugverk monartorista sem lta rkissj vera stupa milli Selabanka og hagkerfisins. Margt var ekki gfulegt gamla daga, en enginn var svo vitlaus egar hann grf eftir gulli, a senda rkissji vikomandi lands krfu um a hann skuldai gulli.

a eru vissar skringar essari heimsku, lkt og a eru skringar umskuri kvenna ea banni vi svnakjtsti, en kemur hvorki ntmanum ea raunveruleikanum neitt vi.

Og fyrir ntmamanninn er a lfsspursml a losna vi forneskju a skuldsetja almannasji egar veita arf njum peningum inn hagkerfi.

Andstaa vi essa skuldsetningu er raui rurinn bloggi mnu og kannski ttar ig a egar tlair a sna mr fram a hefir aldrei sagt a peningaprentun vri skuldsetning, a gerir a rksemdarfrslu inni hr a ofan.

En einhver hagskli gti haldi v fram a peningaprentun vri skattur, r tki ekki a rkstyja a Helgi, og g var a bija ig um tilvsun ann skla.

s g rkin, hvort au byggjast stareyndum og rkleislu t fr eim, ea fyrirfram kveinni skoun ar sem a er teki me sem hentar, ru sleppt, og stareyndir aeins ltnar jna mlstanum.

a er hagtr en ekki hagfri.

Woods tlistai til dmis gtlega nlgun austurrska sklans ritger sinni, um a m lesa hr;

Ludwig von Mises and F. A. Hayek both pointed to artificial credit expansion, normally at the hands of a government-established central bank, as the non-market culprit. (Hayek won the Nobel Prize in 1974 for his work on what is known as Austrian business cycle theory.) When the central bank expands the money supply—for instance, when it buys government securities—it creates the money to do so out of thin air. This money either goes directly to commercial banks or, if the securities were purchased from an investment bank, very quickly makes its way to the commercial banks when the investment banks deposit the Fed’s checks. In the same way that the price of any good tends to decline with an increase in supply, the influx of new money leads to lower interest rates, since the banks have experienced an increase in loanable funds.

The lower interest rates stimulate investment in long-term projects, which are more interest-rate sensitive than shorter-term ones. (Compare the monthly interest paid on a thirty-year mortgage with the interest paid on a two-year mortgage—a tiny drop in interest rates will have a substantial impact on the former but a negligible impact on the latter.) Additional investment in, say, research and development (R&D), which can take many years to bear fruit, will suddenly seem profitable, whereas it would not have been profitable without the lower financing costs brought about by the lower interest rates.

framhaldi m svo lesa grein hans. Gat samt ekki rekist a hann hafi tala um peningaprentun sem skattlagningu en alveg eins og gast lesi t r orunum hardly noticeable a au hafi innfali viurkenningu v sem hann kallai refrained from employing any of the macroeconomic tools—..... inflationary monetary policy, a ttir ekki a vera vandrum me a benda mr a dmi.

Ea r rum ritum austurrska sklans.

g get bent r essa tskringu About.com;

ar sem segir meal annars etta;
People get concerned about the Federal Reserve printing money because they don't understand how the Fed can "unprint" money. However, the Fed can just as easily raise the Fed funds rate as lower it. Using these contractiory measures, the Fed can dry up liquidity. This has the same effect as taking money out of circulation.
Ef finnur ekki tilvitnun austurrska sklanum, gtir kynnt r marxsk fri, eim hefur dotti mislegt hug.
Allavega er essi umra fr ar til bakgrunnur franna er kominn.
En samdrtturinn Harding og jsgunni um skattalkkun hans, kemur egar flafriurinn leyfir.
Ef lest etta millitinni mttu hafa bak vi eyra a expanding base felst ekki v a tta glufur, heldur breikka skattstofna.
Sem er skattahkkunarager.
mean er a kvejan.

mar Geirsson, 5.1.2014 kl. 10:53

46 identicon

@45:

Ef skilur ekki einfalda tskringu ir ekki a kalla eftir rkum. a er stareynd, sem hefur viurkennt (etta er gott dmi um a a snr vi blainu egar r hentar til a reyna a koma hggi ann sem rir vi og etta er ekki fyrsta skipti sem geirr etta), a me v a auka peningamagn umfer fer verblgan fyrr ea sar af sta. Verblga rrir kaupmtt almennings. muntu samt reyna a tskra etta burtu v ert einn af eim sem ekki getur viurkennt a hafir rangt fyrir r og reynir stugt a f veruleikann til ess a falla a num kenningum en ekki fugt. Hugmyndir Keynes biu endanlegt skipbrot 8. ratugnum egar saman fr bi verblga og atvinnuleysi USA. ltur veruleikann hins vegar ekki trufla ig. Slkt leiir fyrr ea sar til rekstra.

Lagalega skyldan sem g vsa hefur ekkert me einhvern skla hagfrinnar a gera. Merkilegt a r skuli takast a misskilja a. Skuld er skuld og skuld arf a greia til baka - a er bara svo einfalt.

Peningaprentun USA nna nemur hundruum milljara dollara ri. a m auvita deila um a hvort slkt s stjrnlaust ea ekki.

segir (45):" Staleysan er a peningaprentun hefur ekkert me neyslu hins opinbera a gera, a er plitsk kvrun." essi gta mlsgrein n lsir mikilli vanekkingu og er einfaldlega rng. Nokkur erlend rki og bandarski selabankinn hafa keypt skuldabrf bandarska fjrmlaruneytisins og gera v annig kleift a ausa f og um lei a bta skuldabkni arlendis.

einni tilvitnun inni kemur fram a selbankinn geti "unprint" money. etta er frilega s auvita hgt en dag er bandarska selabankanum a lfsins mgulegt og r munu eir urfa a hera peningaprentuninni. Ekki gleyma v a g hafi sagt etta!!

a styttist stugt hrun og er a boi keynsista eins og n.

vilt skuldsetja opinbera sji krepputmum og velta byrinni afkomendur okkar eins og segir a ofan (45): "Keynsk nlgun sveiflujfnun kveur um halla fjrlgum samdrttartmum en afgang enslutmum, ekki um hkkun ea lkkun skatta."Svo hefur undanfari veri a reyna a hengja alla essa skuldasfnun Friedman og tala um a fjrmagni stjrni og fleira slkt. Skuldaspan er byrg skoanasystkina inna - menn flja ekki fr afleiingum sinna skoana.

J, skattstofnar breikka egar fleiri greia skatta og a er ekkert endilega svo slmt. Annars varst a sem gafst r a glufur hefu veri ttar - ekki g. Ef vilt kalla lkkun lagningarprsentu skattahkkun mttu a alveg mn vegna mar en hafu huga hina hliina eim pening sem g nefni a ofan. ltur alveg framhj llu sem kastar rr inn mlflutning og tekur 180 beygjur egar r hentar svo getir haldi fram. a finnst mr frekar mlefnalegt og barnalegt.

Hafu a gott arna fyrir austan mar :-)

Helgi (IP-tala skr) 5.1.2014 kl. 11:47

47 Smmynd: mar Geirsson

Helgi, hva segir ef hinga inn suna mna kmi maur og segi okkur ba vera algjrum villigtum, a lfskjr Vesturlndum hefi strlega versna fr lokum seinna strs, en a sama tma hefi lfskjr batna strlega kommnskum hagkerfum, fri ar fremst flokki Norur Krea og Albana.

Srstaklega hefi hagvxturinn kommnska rkinu Albanu veri mjg mikill essari ld.

Segjum sem svo a hefir kurteislega bei hann um rk, vitandi a a vikomandi maur tti erfitt me a sanna ml sitt, allavega mia vi ekkingu na hagtlum og sgulegum atburum, a hefi hann svara um hl, hr er brot r ru Kim il um hin strkostlegu lifskjr Norur Kreu, ar sem lka kemur fram a a afi hans Kim il hefi fundi upp rafmagni og a vri san alvita me hin gu lfskjr Albanu.

Jja, ert kurteis maur, og segir a tilvsun or vri ekki ng, gtir hins vegar sent honum mynd sem sndi stugan hagvxt Bandarkjunum fr seinna stri, og ar sem tmabili fr 1940-1980 vri me mestan sgulegan hagvxt ar landi fr 1854. Og kperair hana eins og g geri hr a nean til a sanna ml itt,

A-History-GDP-Population-082713

San fyndir tilvitnun sgubk ar sem uppfinning rafmagnsins vri eignu Thomas Edisson, sem hefi veri upp undan afa nveran Kim Il, og eins lsir sgu mannkyns a kommnistastjrnin Albanu hefi falli upphaf tunda ratugarins, en hefi landi veri tali ftkasta landi Evrpu. Hins vegar gtir ekki afsanna etta me lfskjrin Norur Kreu, v arlend stjrnvld birtu ekki opinberar hagvaxtartlur, vissir hins vegar a ar hefi veri hungursney nlega en hins vegar vri ekki vita um hungursney vestrnum lndum fr hungursneyinni miklu rlandi um mibik 19. aldar.

Og svari sem fengir vri a skyldir ekki einfalda tskringu og ar a leiddi ddi ekki fyrir ig a kalla eftir rkum.

Svarau mr rlega Helgi, hvernig myndir svara??

myndiru benda a vissir a etta vri bull, gtir sanna aukningu jartekna, bi heildaraukningu sem og per mann, vestrnum lndum fr 1945, sem og a gtir vitna frttir hjlparsamtaka sem hefu veitt naustddum bjargurftir mean hungursneyinni st, gtir vitna skrslur aljlegra stofnanna sem hefu meti lfskjr Norur Kreu ein au llegustu heiminum, og langt fyrir nean almenn lfskjr vestrnum lndum, en gtir ekki teki afstu til gagna sem r vri neita um??

Ea myndir bara hrista hausinn??

g spyr v g er a glma vi essa klemmu, egar einhverju er treka haldi fram sem stenst ekki viurkennda ekkingu, en neita um rkstuning me tilvsun ekkt fri.

g tla samt ekki a gefast upp, tla a nta mr essa mynd hr a ofan til a sna a keynska tmabili fr 1938 til 1984, er mesta hagsldarskeii sgu Bandarkjanna, og g nenni ekki a finna ggn yfir nnur vestrn lnd, gildir a lka um au. au rki Asu sem beittu keynskum aferum ruust lka miklu hraar en nnur rki eirri lfu, er g ar a tala um Suur Kreu, Japan og Taiwan.

Einnig vil g vsa myndina sem er nest athugasemd 27, sem snir opinberar skuldir USA hlutfalli af jarframleislu, a hn snir mjg han topp kjlfar kreppunnar miklu sem ni hmarki lok seinna strs, a hann var nstum alfari fjrmagnaur me peningaprentun. Samt er skuldastaan komin niur um 30% upphafi ttunda ratugarins, rtt fyrir lfskjr almennt hafi strbatna essu tmabili, hvort sem a er mlt jarframleislu per haus, almennum mlikvrum eins og hlutfall ftkra af heildarmannfjlda, vsitlur neysluvarnings eins og blar ea sjnvrp per ba, og svo framvegis.

sama tma eykur rkisvaldi hlut sinn af jarframleislu fr v a vera um 12% 1922 um 35% 1980.

essu tmabili var verblga, mismikil g nenni ekki a peista tlur ar um, og samt slr v fram Helgi a lfskjr hafi rrna, "um jfna kaupmtti almennings", og svo framvegis.

Hva get g eiginlega sagt vi ig Helgi minn, ef kemur me svona fullyringar n ess a vitna ggn ea hagfrileg rk mli nu til stunings??

a er margbi a segja r a ef peningaprentun rvar ekki framleislutti, a er hn tilgangslaus. rvun framleislutta ir a tekjur rkisins aukast, etta er sama speki og a lta niur eina kartflu, og gera sr vonir um a f allavega eina upp til baka uppskeru.

Uppbygging Evrpu eftir str var fjrmgnu me peningaprentun, sama tma voru tgjld rkisins aukin me strauknum almannatryggingum, og v sem vi kllum velferarkerfi dag. Ef allt etta vri skuld eins og segir, mia vi efnahaginn 1945, vru jarskuldir margfaldar vi jarframleislu, ea menn hefu ekki haft efni uppbyggingu velferarkerfisins.

En etta gerist annig a efnahagsreikningurinn var aninn t, og annig komu tekjur mti kostnai.

Varandi a peningaprentun leii sjlfkrafa til verblgu, fyrsta lagi gildir a samband ekki egar skortur er fjrmunum hagkerfinu, ef gerir ekki anna en a lesa Friedman myndir tta ig essu orsakasamhengi.

San vri hgt a halda peningarvuninni fr hagkerfinu eins og sk stjrnvld geru snum tma, ar var ekki verblga rtt fyrir miki magn rkisverbrfa.

Loks er a ranghugmynd a verblga skeri sjlfkrafa lfskjr.

verblga hafi veri mismikil eftirstrsrunum, er a stareynd, sem g vona a tlir ekki a fara a afneita, a lfskjr almennings Vesturlndum btnuu miki runum eftir str, og jartekjur per mann hafa aukist essu tmabili til dagsins dag.

slandi var til dmis mikil verblga meginhluta lveldisins, en n ess a g tli a n tflu ar til vitnis, hafa rauntekjur hkka miki fr 1945.

Eftir rmlega 1.000 ra stnun Evrpu, tk efnahagslf lfunnar fyrst almennilega vi sr 17. ld, en s ld var ld verblgunnar sem stafai af peningaprentun ess tma, mikils innflutnings silfri fr Amerku.

Hagfri Keynes bei ekki skipbrot ttunda ratugnum, henni var framfylgt alveg til seinna hluta kjrtmabils Ronalds Regans, tk vi monartorisminn, sem leggur herslu peningarri gegnum Selabanka, en ekki sveiflujfnun gegnum fjrlg rkisins.

Helgi, a leggja saman keynisma og monartorisma, er a sama og a fullyra a Hoxa stjrni enn Albanu.

Hr getur lesi r til um monartorisma;

Og hr um Keynisma;
Hfinginn sjlfur Keyne, tk a skrt fram a a yri a meta hvenr aferum hans tti a beita, r ttu ekki alltaf vi. Hvert tilvik yri a vega og meta.
Veikleiki monartorismans er a hann tekur ekki me reikninginn a fjrmlakerfi sjlft geti bi til peninga, a er essi offjlgun peningaprentun sem ert a vsa . Og Austurrski sklinn hefur einmitt gagnrnt peningaleg inngrip essum forsendum.
San leggur a jfnu peningaprentun og skuldasfnun rkissja sem er fjrmgnu almennum markai. En slkt er ekki peningaprentun, heldur skuldasfnun. En ef rkissjur rur yfir peningaprentunarvaldinu, getur a hvenr sem er prenta sig t r slkri skuldasfnun lkt og Laffer benti gagnrnendum Bush stjrnarinnar . a er vissulega tynning gjaldmili, og rrir peningalegar eignir, en r hafa tal tki til a verja sig. Krefjast vaxta umfram verblgu, fra sig yfir efnislegar eignir, gull og svo framvegis.
a er ekki neitt samband milli tynningar gjaldmili og versnandi lfskjara. Fr v byrjun 19. aldar hafa gjaldmilar ynnst heyrilega miki, en lfskjr hafa a sama skapi batna heyrilega miki. v a er framleisla sem rur lfskjrum, ekki vergildi peningaeininga.
Ef tynning gjaldmili skaar framleisluna, skaar hn lfskjr, en ef hn styrkir hana, batna lfskjr.
Sem gerist Bandarkjunum fjra ratugnum, og llum Vesturlndum eftir seinna str.
Flest lnd Vesturlanda hfu vivarandi fjrlagahalla eftirstrsrunum, mean au hfu sjlfstar jmyntir, samt btnuu lfskjr miki.
Varandi a sem g reyndi a segja r a peningaprentun er mekanismi, sem hefur ekki sjlfstan vilja, og setur ekki lg, rur hvort reynir a misskila a ea ekki. En misskilningur inn gerir aeins lti r vitsmunum num Helgi, ekkert anna.
Loks varandi einfldu stareynd a rtt fyrir mikla peningaprentun bandarska Selabankans eftir fjrmlahruni 2008 a hafi peningamagn umfer aeins aukist rlega um 2-3% a er slkt ekki mtsgn vi hvort anna, a hurfu miklir peningar r fjrmlakerfinu kjlfar fjrmlahrunsins.
Loks var ekki veri a bjarga einstkum bnkum, heldur fjrmlakerfinu sem slku. En a atrii er lykilatrii kenningum Friedmans.
a voru stru mistkin sem voru ger upphafi kreppunnar miklu a hans dmi a lta stra banka falla, samt v a hkka vexti og skera lflnur t fjrmlakerfi.
Helgi, a g veit a a hefur engin hrif ig a endurtaka almennar stareyndir, kst a tra, en ekki vita.
a er allt lagi, essi umra er tmd.
En hn tk mig fr Harding og jsgunni um efnahagsagerir hans.
Vona a g komist a kvld.
En essi setning var nokku g hj r; "kalla lkkun lagningarprsentu skattahkkun", eiginlega er g sammla henni mrgum tilvikum.
ess vegna hef g aldrei ola kratismann eftir a Astrid Lindgren upplsti snsku jina a hn greiddi 110% skatt af hverri nrri krnu sem kmi inn.
En g var ekki a tala um a.
g var aeins a benda r hva tvkkun skattstofna ir, og a frimaur hafi haldi v fram a a hafi veri gert essum tma.
a er einfalt a afsanna a, hef gefi r mrg tkifri til ess. Sem hefur ekki ntt r, svo g reikna me a etta hafi veri rtt.
Ekki a a skipti nokkru mli, nir loksins a tta ig rkum Miltons Friedmans og komst me tlur mli hans til stunings. r tkst meir a segja a tlka or Woods ann htt a hann hafi haldi v fram allan tmann, og a er miki afrek, og gott a skulir ekki hafa tali ig plataan og svikinn.
En ttar ig vonandi v a ar me er fullyringin um a kreppan hafi veri leyst me skattalkkunum og niurskuri fallin um sjlfa sig.
Enda tgjld rkisins rija ratugnum hrri en au voru runum fyrir fyrra str svo niurskururinn umfram strstgjld var enginn.
En a arf ekki a vera og kannski fann Kim Il Sung upp rafmagninu, og svona hjverkum samdi hann Gleisinfnuna sem vestrnir kaptalistar hafa hinga til eigna Beethoven, a er eins og a er, menn rfast um ekkingu, og lta stareyndir misjfnum augum.
En engan nema ig Helgi hef g heyrt halda v fram a rki skapi ekki vermti.
a hefur lklegast veri misskilningur a Francisco Pizarro hafi sigra Inkana, eir du lklegast allir r hungri v rki s alfari um alla matvlaframleislu, sem og ara atvinnustarfsemi.
En Helgi, g tla ekki a bija ig um a rkstyja essa fullyringu.
Kveja a austan.

mar Geirsson, 5.1.2014 kl. 16:56

48 identicon

@47:

Sll.

etta er hur sem opnast bar ttir.

Hva segir maur vi mann sem endurskilgreinir hluti eftir behag? Hva maur a segja vi aila sem lokar augunum fyrir strum gloppum eigin mlflutningi og ltur eins og r su ekki til staar bi s a benda honum r? Hva segir maur vi mann sem kemst mtsgn vi sjlfan sig og sr ekkert athugavert vi a? Hva segir maur vi mann sem segir hluti sem eru rangir - ekki tlkunaratrii heldur beinlnis rangir og byggir stran hluta sns mlflutnings slku? Hva segir maur vi mann sem sr ekkert athugavert vi a fara me stalausa stafi? Hva segir maur vi flk sem segir upp vera niur og niur vera upp?

Hva segir maur vi mann sem nennir ekki a kynna sr merkingu algengra hugtaka? Hva segir maur vi mann sem ekki getur nota hugtk rtt? Hva segir maur vi mann sem hengir bakara fyrir smi? Hva segir maur vi mann sem leggur rum or munn? Hva segir maurvi mann semkannast ekki vi afleiingar eigin skoana? Hva segir maur vi mann sem segir annanfara rangt me stareyndir enhrekur hvergi? Hva segir maur vi mann sem vkur af umrurinum egar hann er kominn ngstrti og skiptir um umruefni? Hva segir maur vi mann skilur ekki mikilvg hugtk? Hva segir maur vi mann sem les ekki almennilega a efni sem hann ber bor? Hva segir maur vi mann sem ruglar saman hlutum?

Svarau mr rlega mar, hvernig myndir tkla slkt -srstaklega ljsi ess a r finnst gaman a skiptast skounum vi ennan aila og veist a vikomandi vill vel?

Hva segir maur vi mann sem getur ekki viurkennt, ekki einu sinni fyrir sjlfum sr, egar hann hefur veri mlaur t horn?

Hva er til ra?

Hafu a gott :-)

Helgi (IP-tala skr) 5.1.2014 kl. 18:15

49 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

g ver a jta a g tti ekki von a gtir hjlpa mr t r essari klemmu, og vonandi ver g binn a finna svari egar ungi komminn mtir svi, v miur leitar unga flki n mi draumra egar a upplifir hnkra kaptalismans.

En hins vegar get g auvelda greitt r spurningu inni, enda vanur maur a takast vi slka umru.

Lfi var ekki alltaf leikur ICEsave umrunni og a allir hafi ICEsave Lilju kvei hafa eftir a dmur EFTA dmsins l fyrir, var a ekki svo upphafi.

var mikilvgt a kunna tknina vi a leirtta ranghugmyndir og misskilning eirra sem notuu or en ekki rk, mli snu til stunings.

En g m ekki vera a v nna, geri a fyrramli.

mean er a kveja a austan.

mar Geirsson, 5.1.2014 kl. 22:58

50 Smmynd: mar Geirsson

Gan daginn Helgi.

Ekki stendur mr a gefa r eins rlegt svar og g get um a sem g kann essum frum og vonandi verur frari eftir.

egar g var 14 ra lri g fyrstu grundvallarregluna debati egar g rkrddi eitthva kommnskt ml vi strfrikennara minn, sem var jafn meitlaur framsetningu og hann var strfri. Og a var s bitra stareynd a s sem hefur tk rkrunni, hann getur unni rkrur hann hafi rangt fyrir sr. grunnforsendan s rng hefur rkleislan sigur.

a er ekki ng a vitir a hafir rtt fyrir r, a er ekki ng a r finnist hafir mla vikomandi t horn me mlflutningi num, rum verur a finnast a lka, og srstaklega mikilvgt a s sem ert a tala vi upplifi tilfinningu lka.

Og etta getur veri sni Helgi. En fr 14 ra aldri hef g tluvert sp etta og jlfa mig essu, og iulega prfa afer strfrikennara mns, a taka rkru t fr rngum forsendum sem og a taka andstan pl vi vimlanda minn, g hafi ess vegna alveg veri sammla honum. Slkt er reyndar ttarfylgja okkar Valvkinga, a eiga erfitt a vera sammla sasta manni.

Og essi jlfun hjlpai mr yfir marga brimskaflana upphafi ICEsave deilunnar egar rk andstinganna voru, a fyrst a ll Evrpa er mti okkur, og virtir frimenn stafesta ann mlflutning a rki s byrg ef tryggingasjir falla, a hafi i molbarnir rangt fyrir ykkur egar i haldi ru fram.

kom a annarri grunnreglunni, sem er a a hjlpar mjg rkrum a hafa rtt fyrir sr.

Vegna ess a debati, egar tveir takast me orum, og orum er hgt a stjrna eftir vild, skiptir miklu mli a koma umrunni ann farveg a menn lti stareyndir takast . Og a er rija reglan.

Og hn er snin.

ICEsave deilunni voru vi rf sem tkust vi breian hp andstinga sem tldu mlstainn sn meginn og vi vrum a lemja hausnum vi stein. Rkin; Evrpa getur ekki haft rangt fyrir sr, vi vsuum lagaskringar Stefns og Lrusar. Og vi lgum au hgt og rlega rkrunni, v rkfrslu okkar og eirra var einn reginmunur, vi peistuum rk, au vsuu or.

Vi vissum hvenr vi hfum au undir egar vi tkum eftir a flk sem hinga til hafi tj sig me eim rkum a v fyndist etta sanngjarnt og jafnvel rangltt a jin vri byrg, a a vsai rk okkar, og hinir sem vsuu almannarm ea or ramanna, eim fkkai stugt v flest flk gerir greinarmun rkum og orum.

reyndi rursmeistara ICEsave sinna, eir fundu eirri hundalgk a slensku lgfringarnir vru sveitamenn sem notuu heimatilbna lgfri. Srstaklega var Magns Helgi skur, hann notai tkni a koma me yfirlti inn sur me mosuu hlfsannleiks og tilvsun almannarm, og passai sig v a koma ekki til baka og svara fyrir sig egar a honum var stt.

reyndi essa riju reglu, hvernig ni maur Magnsi svo maur gti mla hann t horn?? g reyndi allskonar tilbrigi, strddi honum, skammai hann, reyndi a rkra, en hann hvarf alltaf egar spjtin stu honum, fr hins vegar mikinn sum ar sem honum var ekki mtt.

Svo g stderai hann betur, las prfli hans og komst a hann var me master gru einhverjum frum svo g kva a gra honum akademskan htt, spuri hann kurteislega a maur me hans menntun tti a geta gengi eitt skipti fyrir allt fr mr afdalabanum me v a peista til mn lagarkin sem lgju a baki eirri almennu fullyringu Evrpu a einstk rki vri bakbyrg fyrir tryggingarsji sna.

Magns fll gildruna, hann lt reyna rk sn, kom me rjr tilvitnanir, fyrstu lgin um slensku tryggingarsjinn ar sem st skrt a sjurinn vri sjlfseignarstofnun, nnur var tilvitnun or rlfs Matthassonar ar sem hann fullyrti a a vri ekki spurning a jin vri byrg, og s rija var tilbrigi vi hana.

Me rum orum eitthva er, afsannai hann sinn eigin mlflutning og lei kveikti g perunni a a lgi ekkert a baki fullyringu Evrpusambandsins, a vri ekki einu sinni vafi lagatextanum, fyrst a eirra stuningsmenn hfu ekkert hndunum.

Og g gekk r skugga um a tvennan htt, g fr inn evrpska reglugerarsafni og las fyrsta sinn lgin beint, en ekki gegnum Stefn og Lrus, og g lagi allan minn kraft a draga Magns Helga sundur og saman hi, eitthva lei a hann hefi eiginlega stafest ann orrm a eftir hippabyltinguna a hefu akademsk fri ori undir hsklanum Lundi, en aan kom prfgra Magnsar.

Vissi a hann myndi annahvort negla mig, ea egja.

Sem er lykilatrii egar ert a mla menn t horn Helgi, a eir eigi ekki anna svar en gnina, ea oratrsnning.

Og a er fjra grunnreglan rkrunni, nu tkum grunum. Eitthva sem Hmer kenndi egar hann sagi fr v hvernig Akkilles ni a gra Hektor, helsta bardagamanni Trjjumanna annig a Hektor mtti honum einvgi, sem tti ekki minnsta mguleika a vinna. Hektor vissi a og hafi v alltaf forast bein tk vi Akkiles, en Akkiles vissi a ef honum tkist a gra honum ngu miki, fri hann r orum rk.

Ef hefur rtt fyrir r Helgi, er sigurinn inn, peistar bara rk n mti orum ess sem hefur mla t horn.

Og bein tilvitnun evrpska lagtextann var okkar straumhvrf, san rkum vi bara flttann. sm tma hngu ICEsave sinnar oratrsnning, nttu sr a a germnskum mlum er hgt a sna t r skilyringu, en Loftur Altice tk lagtextann rmnskum mlum, en latnan er miklu rkrttara ml, og afhjpai hundalgk, a Not ddi ekki Not.

Sem kemur aftur a v a hafa rkin hreinu og fylgja eim eftir botn. Og or eru ekki rk, eim er hgt a stjrna, ef svo vri vru allir me 10 prfum. Vgamenn ICEsave sinna enduu ruggu skjli jbrra sinna ar sem tr en ekki rk ri skounum manna. egar eir ltu sj sig almennri umru voru eir strax hraktir fltta, eirra eina vopn voru skruliarsir, koma me innslg, en geru ekki tilraun til a verja au.

Og fyrst a g er byrjaur a uppfra ig tla g a fara aeins nnar t nokkur tilbrigi rkrunnar, annars vegar gildruna sem arft a varast, sem og hvernig undirbyggir rkfrslu na.

Um a fjallar nsta innslag mitt.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 08:52

51 Smmynd: mar Geirsson

Vkjum fyrst a v hvernig menn verja vafasaman mlsta.

Lykilatrii er a lta ekki hanga sig staleysum, ea fullyringum sem getur ekki stai vi. a sem segir, veruru a geta rkstutt, n duga ekki ef au ganga gegn ekktum stareyndum.

ICEsave deilunni var mikill munur rkfrslunni, g tel a vi eigum a borga vegna ess a a er fjrhagslega hagsttt til lengri tma, ea vegna ess a g tel a a s siferileg skylda jarinnar vegna einhvers, og eirri rkfrslu a jin eigi a borga vegna lagalegrar skyldu EES samningsins.

S fyrri er sjnarmi, og um sjnarmi er tekist , og eyileggur aeins rkfrslu na ef fer augljslega rangt me stareyndir, ea fullyrir eitthva sem getur ekki frt rk fyrir.

Gfa okkar ICEsave andstinga var hroki ICEsave sinna, eir fullyrtu strax a okkur bri lagaskylda til a greia, og annig mluu eir sig t horn. eir sem tku mlefnalega afstu eirra hpi, n allra rangfrsla, uru undir, sem betur fer, v a var miklu erfiara a eiga vi .

g man eftir einum ICEsave sinna, Einari Karli sem fr einu sinni tarlega yfir ICEsave mli, fri rk fyrir v sjnarmii a jin tti a semja, og hann skorai okkur andstingana a koma me gagnrk mlinu, ef hann hefi rangt fyrir sr, a sna fram a. g man a g mtti og ur en g las greinarger hans, tk g vgstu a yri n ekki miki ml a afhjpa rangar grunnforsendur sem rkleislan byggi . Og g var rtt hlfnaur egar g tk a fram, a mr hefi skjtlast, Einar fr ekki me rangt ml varandi stareyndir, og hann hlt rkleislu sinni t gegn n staleysa ea fullyringa sem hann gat ekki stai vi.

Me rum orum, okkar greindi um nokkur grundvallarsjnarmi, en hvorugur gat hanka hinn rangfrslum svo vi skildum sttir vi a vera sammla.

Einar jtai svo a hann hefi haft rangt fyrir sr egar dmur fll, hann reifst ekki vi rk. Af hverju, j ein lykilforsenda hans var a dmur gti falli gegn okkur.

En fram a v gat hann stai vi sjnarmi sn, hann fll aldrei ekktustu gildru rkfrslunnar, a nota staleysu, ea fara rangt me stareyndir, til a verja mlsta sinn. Jafnvel srt a verja a sem rtt er, en verur a a falla essa gildru, ertu binn a eyileggja rkleislu na rkru.Og ert tapari augun annarra.

nnur gildra, mun lmskari, sem eyileggur lka rkleislu, er a fullyra eitthva sem getur ekki rkstutt me tilvsun anna en n eigin or.

Dmi um etta er s fullyring n hr a ofan a "Verblga rrir kaupmtt almennings", maur ltur ekki svona t r sr n ess a vera tilbinn a rkstyja hana me dmum ef ess arf. a er kaflega auvelt a peista hagvxt og kaupmttaraukningu verblgurkjum eins og slandi, ea sna stugan lfskjarabata Evrpu eftirstrsrunum, rtt fyrir stuga verblgu, jafnframt er mjg auvelt a sna fram hnignun hagkerfa ESB eftir fjrmlahruni en ar er barist gegn verblgu me herslum jafnvgi rkisfjrmlum og stugu gengi.

ert ekki alltaf a ra mlin lngum ri sem enginn annar les, ef vrir staddur orrahr vgvalla bloggheimsins, ertu strax afgreiddur ef getur ekki fylgt svona fullyringu eftir. a er a segja a ef gerir meiri krfu til mlflutnings ns en r a a ngi a vitir hi rtta, en getir ekki sannfrt nokkurn annan um mlflutning inn.

Og g reikna me a hafir meiri metna en ann en a vera Jn Frmann bloggheimsins. Maurinn sem allir gera grn a.

Einar Karl fll ekki essa gryfju taparans, hann fullyrti ekki a sem hann gat ekki stai vi. a er a segja, ekki essari rkfrslu.

jnai engum tilgangi a skylmast vi hann, og eftir a tkumst vi bara um sjnarmi, og hfum bir gaman a.

Og er komi a v hvernig maur undirbyggir rkfrslu sna, egar maur tekst vi viteknar skoanir.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 09:37

52 Smmynd: mar Geirsson

Hvernig grar umrunni, rst til dmis gegn hinu vitekna og kemst upp me a?? a er meira en a segja a.

arft a segja r markmi, arft a vita hva ert a gera, og arft a undirbyggja a.

egar g tk til varnar ICEsave deilunni setti g mr eitt markmi, fyrir utan a vinna deiluna, og a var a sj til ess a llum vri ljst a um glpsamlegt athfi vri a ra, og a yri a lta glpahyski sta byrg. Aeins v sastnefnda er loki, sem skrir a g held essari bloggsu minni opinni, hn er tilbin egar astur breytast.

a er ofsalega auvelt a hrpa "landr", "fjrkgun", en a er llu erfiara a gera a ann htt a flk haldi fram a lesa, hva a arir sem hgvrari eru umrunni, taki upp svipaar skilgreiningar umrunni.

Fyrsta skrefi var a byggja upp lestur, og g lri fljtt a a ef g fr fram r mr, droppuu IP tlurnar niur, meir um helming til dmis egar g sagi eitthva misjafnt um Steingrm.

Tmasetningin skipti llu, vera inn hringiu umrunnar, og hafa styrkinn til a fylgja mlinu eftir. Hafa gagnrkin hreinu, og hafa styrkinn til a mta eim sem afgreiddu strax svona umru sem kverlantaspeklsjnir sem ekkert skynsamt flk lsi, hva tki undir. En fllu gryfju a mta svi til a segja mr a eir lsu ekki svona pistla. Og ar me gefa mr ll sknarfri heims ef g hafi rkin mn meginn.

Spurningin var a gra ann htt a flk gti ekki aga. Og vri svo reitt, a a hldi fram a lesa pistla mna, sleitandi a hggsta til a hefna fyrri harma.

g lt ori landr koma fyrir hr og ar pistlum sem voru hefbundnir a ru leiti, og flk gat almennt teki undir, ea vera mti, n ess a hneykslast um of. Svo lt g skoti vaa, Ori landr kom fyrir pistlinum, fri fyrir v almenn rk, svona lkt og ert duglegur vi Helgi, en lt rkstuninginn ba. A sjlfsgu mttu nokkrir inn til a tj mr vanknun sna og hneykslun, g essi mti mlefnalegi maur hefi gjaldfellt mig ea nna hefi algjri asninn endanlega skrifa sig t r umrunni. Og svo framvegis.

En g bei me rkstuninginn, sagi aeins a a vri ekki mr a kenna a au Jhanna og Steingrmur hefu frami landr.

ar til a heimspekingur nokkur, ekktur fyrir mlefnalega umru, mtti inn og sagist skilja rk mn, en af hverju fullyrti g a etta vri landr??

ar me var tmasetningin komin, g benti honum a a vri ekki mr a kenna g segi mann vera jf ef hann stli r b, verknaur hans vri skilgreindur sem jfnaur i hegningarlgunum, og g peistai grein. Og eins gti g ekki gert neitt a v a a athfi sem g hefi lst pistli mnum vri landr, g hefi ekki sami au kvi hegningarlaganna ar sem essu athfi vri lst sem landrum, og svo peistai g loks lgin. Og heimspekingurinn var a jta a etta vri rtt oranotkun.

a sama geri g egar g talai fyrst um glpsamlegt athfi, egar mig var rist, var g tilbinn me lagatexta, um fjarkgun. ar sem hann var ekki ngu skr slensku, stti g hann enska lagasafni, ar sem fjrkgun var nkvmlega lst.

Og ba svo flk a rfast vi lagatextann, en ekki vi mig, og ef a si mlsbtur, gti a sagt dmaranum fr v egar ar a kmi.

egar seinni ICEsave samningurinn fr jaratkvi, var essi oranotkun mjg algeng umrunni, hafi ur aeins veri jarinum ar sem enginn las.

Undirbningurinn, vera tilbinn, a er lykilatrii, g myndi til dmis num sporum ekki sl v fram a rki skapi ekki vermti, ef notar san rk sem afsanna fullyringu na. Vestrn rki me stran rkisgeira, eru toppstum lfskjaralista heimsins, og hafa veri a ratugi. Skynsamlegra hefi veri a reyna a keyra lndum eins og Singapr og Hong Kong, jafnvel Nja Sjlandi, og treysta ekkingarleysi eirra sem rur vi.

a arf meir en kjark til a rast hi vitekna, a arf lka rk og kunna a verja au, annars er betur heima seti.

Loks g eftir eitt innslag um hvernig rk mta rkum.

mean er a kvejan.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 10:13

53 Smmynd: mar Geirsson

g veit a Helgi, a veist a a gafst upp hrna a ofan, a er erfitt a lesa tflu ar sem Keynska hagskeii er me mestan samfelldan hagvxt sgu Bandarkjanna og lsa v san sem einhverjum hrmungum. g tla reyndar a taka a fram a a hvarflar ekki a mr a a s Keynismanum sem slkum a akka, arir kraftar eru ar a verki.

En a er lfsins mgulegt a halda v fram a peningaprentunin sem fyrsta lagi var notu til a koma Bandarkjunum t r kreppunni, ru lagi til a fjrmagna str Vesturveldanna, rija lagi til a fjrmagna uppbyggingu Vestur Evrpu og fjra lagi til a endurreisa heimshagkerfin a hn vri ess elis a hn drgi r lfskjrum vegna verblgu ea skuldasfnunar samkvmt lgkinni a peningaprentun vri skuld sem yrfti a borga til baka, hva a hn stli kaupmtti almennings.

Lnuriti athugasemd 47 afsannar a. Og a er ekki hgt a pesta ru lnurit sem snir eitthva anna.

hefir geta reynt a finna flt ar sem segir etta heildarvxt, en vegna verblgunnar, ea skuldasfnunarinnar, hefi lfskjr sem slk veri lleg, svipu rkleisla og marxskir hagfringar notuu til a koma grma Sovtsins yfir skaland nasismans. En g held a hafir tta ig v a hefi g bara dunda mig vi a peista til n tflur um kaupmtt, aukningu neysluvrum og svo framvegis.

Og ar me ttiru a hafa vit a egja, og a var a sem g reiknai me, ekki minn mann ori. ess vegna tbj g dmisguna mna um unga kommann, g grai r til a halda fram, samanber riju regluna. Og a er ekki hgt a segja a hafir valdi mr vonbrigum.

hefur lka gott af essu, g hef teki eftir v a r hefur fari miki fram fr g var fyrst var vi ig hr bloggheimum. Gerir frri mistk, ert beinskeyttari.

g tla v a taka nokkur dmi um umru ar sem rk takast . Rk eirri merkingunni a getur vsa heimild mli nu til stunings. Fer handahlaupum en etta er samt ekki afgreitt fum orum.

Sjnarmium um lagaskyldu rkissja a taka sig peningaprentun sem skuld, hefur veri haldi fram umrunni sem skring ess a grski rkiskassinn var skuldfrur fyrir asto Evrpska Selabankans vi grska banka. Og rugglega st eitthva um a regluger Evrpska selabankans. Rkin a anna tti undir verblgu, ynnti t evruna og svo framvegis.

egar a strri upphir voru hfi, a er sjlft bankakerfi kjarnalandanna, Frakklands og skaland, voru gfurlegir fjrmunir prentair, afhentir bnkunum beint, n ess a rkissjir vru skuldfrir. Og a skipti engu mli etta vri brot tal reglugerum. Evrusinnar hmruu essum rkum egar maur hamrai meferinni Grikkjum, a vri ekki hgt a ba til peninga r engu, a ef eir vru prentai, yri a skuldfra .

eir segja anna dag, ea rttara sagt eir egja dag, eir geta ekki rifist vi ann raunveruleika a evran var prentu margfldu magni mia vi grsku astoina, ekkert var skuldfrt rkissji, og a sem verra var, engin verblga fr a sta. a er verhjnun Evrpusambandinu.

Lendir debati vi evrusinna um etta peistar frttirnar um bankabjrgun Evrpska selabankans, og spyr hann af hverju a var ekki hgt a gera slkt hi sama fyrir Grikki. Svari hann r a a hafi veri gert v peningar geti ekki ori til r neinu, einhver urfi a skulda , peistar til hans essum link um peningastjrnun,

ar sem a er teki skrt fram a selabankar veri ekki til r engu. Og eins er tskrt hvernig fjrmlakerfinu bandarska var bjarga fr hruni n ess a skattgreiendur lentu milli. Umli Evrusinninn eitthva, til dmis um eignablu, eins og hkkun gullvers, peistar til hans frttum um strfellda lkkun gullvers, umli hann um verblgu, fyrsta lagi peistar til hans vitali Ben Bernanke ar sem hann tskrir hvernig Selabankinn muni takast vi r astur (linkurinn er hr a ofan), sem og peistar til hans verblgutlum fr rkjum ESB, sem eru ekki verblgutlur.
Og g skal lofa r v Helgi a upplifa a vinna rkru ar sem ytri rkum er beitt, v essum tmapunkti er evrusinninn rkrota, ea bulla eitthva t lofti. Til dmis hldi hann v fram a enginn alvru hagfringur hldi essu fram, og a vissu a allir a fyrr og sar leiddi essi peningaprentun til verblgu, og myndi skemma vntanlegan visnning Evrpu. Sem reyndar hefur veri sp, samt aldrei komi, en gti komi.
gtir vsa honum bloggpistil eftir Einar Bjrn Bjrnsson ar sem virtir hagfringar benda einmitt verblguleiin sem einu von Evrpu fr v a liast sundur. Linkurinn grein Einars er hr;
Vandinn er s fyrir evrusinnan, a hann hefur ekki rkin, bara orin og hann aldrei mguleika rkrunni, sama hvaa tr hann annars hefur evrunni.
a er algjrt aukaatrii a hafir haldi annarri skoun fram hr, eins og g sagi, er a gt jlfun a rkstyja eitthva sem maur sjlfur er ekki sammla, og umrur okkar hr hefur ekki nokkur maur annar lesi. ess vegna verur ekki vitna gagnst or n hr.
A lokum vil g taka dmi um rkru ar sem bir ailar gtu peista tflum um jarframleislu, lfskjr og svo framvegis, n ess a annar gti skoti hinn kaf.
a er debati mili vestrnna landa og Sovtrkjanna, egar g var ungur maur og las hagfribk fyrsta skipti, tk g eftir v a bandarsku hagfringarnir ttu erfitt me a tskra hagfrilegan htt af hverju rkiskommnismi Sovtrkjanna gengi ekki. Hann snrist j um hagkvmni strarinnar og lgmrkun sunar hagkerfinu, a er a lta ekki fleiri fyrirtki framleia vruna en yrfti.
Einn angi essarar umru var egar menn tkust um hvort lfskjr vru verri USSR ea USA.
jarframleislan var vissulega hrri USA, en kaupmttur verkaflks var kannski ekki svo lkur, egar verlag var skoa og reikninginn var teki keypis heilsugsla og menntun USSR.
Ekki sami neyslustandard ar, en mti kom misskiptingin USA, mjg margir nutu ekki ga samflagsins.
Einna helst var rkin um skortinn, a er birairnar Sovtinu, a a ddi ltt a hafa kaupmtt, ef ekki vru til vrur a kaupa.
a var eiginlega fall Sovtrkjanna sem klraa essa umru. Eftir a var ekki deilt.
Eins var rifist um hvor landbnaurinn gfi meir a sr, kommar vsuu tki og tl, hektara og og svo framvegis, afskuu llegri uppskeru per einingu me eim rkum a landbnaarsvi USSR vru harblli, svo var vitna tlur ba bga.
En eftir matvlaskortinn ttunda ratugnum egar a upplstist a einkaframtak sovskra samyrkjubnda geri gfumuninn a jin gat brauftt sig, rtt fyrir einhver prmil af landi, gfust kommarnir upp rkrunni.
a voru rk sem eir gtu ekki hnekkt me neinum tlum.
a er sem sagt hgt a svara tflu um jarframleislu eins og g birti hr a ofan, en galli nu tilviki Helgi, var s, a gerir a ekki.
Og a er str galli rkru.
Eiginlega hefur ekki svara neinum rkum me tilvsan ytri rk, nema egar stafestir monatorismann kreppunni 1921.
Sem er afrek, a afsanna sinn eigin mlflutning.
En meir um a seinna.
Kveja a austan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 11:21

54 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

er a athugasemdir um athugasemdir tveimur innslgum.

Fyrst skal taka stahfinguna um a Keynsk rvun hafi veri beitt til a fjrmagna uppbyggingu skalands r rstum kreppunnar, uppbygging sem var einst hj vestrnum lndum, en tti sr samsvrun Sovtrkjunum.

essi keynska rvun er stareynd, ska rki fjrmagnai hana me halla fjrlgum (sem er Keynsk rvun, peningaleg rvun er egar peningamagn umfer er auki), n ess a verlag fr r bndunum, og n ess a safna skuldum rum hagkerfum. komst mr vart me marxskri nlgun ar sem mannlf og efnahagslf skalandi essum rum var lita grum tnum, sem var einfaldlega ekki rtt.

Og ar sem heimild n var Wikipeda, urfti g a koma me ara heimild sem er viurkennt sagnfririt, samt v a fylla upp myndina me rum heimildum.

etta segir athugasemdum num;

@22: Einfld lsing stareynd getur vart flokkast sem marxsk, demkratsk ea eitthva anna. Skuldir jukust t.d. og skuldir arf a borga - fyrr ea sar. Hva er marxskt vi a?

@23: Taflan n og textinn vi hana sna a hi opinbera niurgreiddi frstundir og feralg flks. Hr fer a tala um anna - eins og svo oft ur.

@24: g talai bara um skuldasfnun jverja en hvergi um utanrkisviskipti eirra annig a tilgangurinn me essu innslagi er afar ljs besta falli og litlum sem engum tengslum vi fyrri umru okkar.

essi einfldu stareyndir eru marxsk v hlutirnir eru slitnir r samhengi gu stjrnmlaskoana eirra sagnfringa sem settu hlutina svona upp. eir eru slitnir t fr raunveruleika ess tma sem var kreppa um allan heim, svona svipa og eir segja a upplstu kngar upplsingaraldarinnar eins og Fririk mikli hafi ekki veri upplstir v eir geru hitt og etta sem er ekki neitt srlega upplst, en gleyma a geta ess a svona var tarandinn en hins vegar geru eir mislegt sem arir geru ekki, og ess vegna eru eir kenndir vi upplsingu. Ea egar femnskir sagnfringar gagnrna gjrir fortar t fr femnskum sjnarmium, tmum ar sem enginn vissi hva femnismi er.

Keynksa nlgunin, a er halli fjrlgum sem fjrmagnai uppbyggingu efnahagslfsins er stareynd, alveg h v hvort strsinaurinn dafnai kostna almennrar neyslu, og jarframleislan jkst um 8-10% rlega h v hvort flk st bir ea ekki, en a er ekki hgt a lta kommnista komast upp me falsanir snar, og ar sem essi rur er minnisbanki ekkingar fyrir mig, og tilvsun ef g arf a vsa essi ekkingarbrot, kva g a svara essu tarlega.

a eina sem vikemur umru okkar er hin meinta skuld, g hef aldrei bori mti skuldaaukningunni, a er eli fjrlagahalla a hann er skuldsettur, en mli er hvort hann er fjrmagnaur me erlendri skuldasfnun, ea innlendri, og hvort hann s fjrmagnaur me skuldum sem hverfa me tenslu efnahagslfsins, ea eru ltnar hverfa me stjrnvaldkvrun, ea hvort hann s fjrmagnaur me lntku sem greidd er til baka af rauntekjum rkisins.

Skuldasfnunin var innlend, ekki erlend, og g vitnai heimildir ar um.

Hn jk ekki verblguna, dr ekki f r efnahagslfinu, og stri hefi ekki hafist, hfu sk stjrnvld alla buri til a takast vi hana, versta falli hefu au hankera hana eins og au hankeruu gyingana.

Erlend skuldasfnun er hins vegar allt annars elis og dmi um hana er lntaka Austur Evrpurkja lok sjunda ratugarins og upphafi ess ttunda, hn skilai ekki tiltlari arsemi, og var til ess a au lentu greisluerfileikum.

Sem aftur dr r hagvexti, og ar me lentu au vtahring.

g geri mr alveg grein fyrir v Helgi a veist ekki hva Keynsk rvun er, og ttar ig ekki hver er munurinn erlendri og innlendri skuldasfnun, hva a vitir a greinarmunur er gerur fjrmgnun fjrlagahalla me lntkum hagkerfinu ea lntkum Selabanka, svo a er alveg tilgangslaust a segja r etta, en vegna ess a etta er gagnabanki, arf etta a koma fram.

Eins er a varandi kreppuna miklu, ert fastur skuldasfnuninni sem tti sr sta upphafi kreppunnar, og vitnar skuldir sem hlutfall af jarframleislu. a er eins og ttir ig ekki hva felst essari lsingu sem g tk uppr sgubk AB.

Bandarkjunum var hruni snggt og miki. ur en ri lei hafi inaarframleislan minnka um tu af hundrai. ri 1932 hafi hn minnka um helming. Miki verfall leiddi lka til afturkipps landbnaarframleislu og hrefnavinnslu. jarframleisla Bandarkjanna x r 62,5 milljrum dollara ri 1921 93,6 milljara dollara 1929 miaa vi fast ver. ri 1932 fll hn niur 58 milljara. Kreppan tk annig af Bandarkjamnnum meira en nam vexti rija ratugarins.,

g hefi svo sem geta btt vi a skatttekjur fru r rmum 2 milljrum dollara, niur tpan milljar.

egar jarframleisla fellur um tpan helming, og skatttekjur minnka um rman helming, snaraukast skuldir rkissjs sem hlutfall af landsframleislu, ekkert s btt vi skuldaspuna. a er a sem gerist upphafi kreppunnar, og san hlt a skuldahlutfall nokkurn veginn stugt.

Skuldirnar jukust ekki svona miki vegna aukinna rkistgjalda, au aukast sem hlutfall af jarframleislu, en a er vegna ess a jarframleislan drst svona miki saman.

Ef skoar myndin yfir helstu tgjaldalii, sru a aukningin var aallega tgjldum til velferarmla, og a var til a hindra a atvinnulausir syltu hel.

Hvernig tti a skera niur au tgjld Helgi??, aeins illmenni gera slkt, og au ru ekki Bandarkjunum, hvorki ea seinna. etta var kristi flk, sia flk, a reynir a hjlpa, og mia vi takmrkuu fjrmuni sem var boi, geri a sitt besta.

a var vissulega hgt a skera niur herinn, en sem betur fer fyrir heimsbyggina, var a ekki gert, hinn frjlsi heimur hefi tapa seinna strinu ef a hefi veri raunin.

a var lka hgt a skera niur menntamlin, en a er eins og a ta tsi.

a er tpa a tala um niurskur vi essar astur, a var ekkert afl til ess.

Og rkin sem notar Helgi til ess eru rng, a var ekkert skori niur 1921, rkistgjldin voru hrri eftir str en fyrir, run sem var reyndar um allan heim, og um a er ekki hgt a deila. Raunniurskurur er aeins egar tgjldin eru lgri en au voru fyrir strstkin

Eftir stendur eitt strt gagnrnisatrii, sem ekki nokkur maur deilir um dag, ekki einu sinni eir sem endurtaka smu heimskuna, a a var rangt a hkka skatta. a jk vandann, og enginn reynir a verja a ljsi reynslunnar.

Hvort skattalkkun hefi virka, m deila um, mnum huga er a ekki spurning a svo hefi veri, hn er jkv rvun og menn eiga hiklaust a beita henni egar hagkerfi er heljarrm, en mean hn skilar sr, a a fjrmagna hallann ann htt a hann taki ekki fjrmagn r hagkerfinu.

Skuldabrfatgfa til fjrfesta er til dmis lei til ess, bein fjrmgnun Selabanka er nnur, aalatrii er a jkv hrif skattalkkunarinnar su ekki urrku t me niurskuri.

Og ur en byrjar enn einu skuldatui a hefur skuldaaukning sem fellur ekki gjalddaga fyrr en eftir kveinn tma, til dmis langtmaskuldabrf, engin hrif nstu hagkerfis.

hrifin vera ekki fyrr en fjrmunir eru teknir t r hagkerfinu vegna eirra. kallar slkt a skuldsetja framt barna okkar, en ertu svo grnn a halda a a s einhver framt hj brnum sem f ekki a bora vegna ess a fyrirvinnan er atvinnulaus, f ekki menntun vegna ess a sklar eru lokair, f ekki lknisjnustu vegna ess a foreldrarnir hfu ekki efni v??

Strsti hluti bandarsku jarinnar var undir ftkramrkum essum tma, brnin ttu enga framt, skuldasfnun tilbnum peningum Selabanka til a koma hjlum atvinnulfsins aftur sta, svo flk fi vinnu, brnin fi nringu og menntun, er fullkomlega rttltanleg, hn hugsanlega dragi r einhverri neyslu framtinni.

Brnin sem sultu kreppunni miklu, eru flest komin ellir, ea gengin vit fera sinna, samdrtturinn vegna skuldaaukningar kreppuranna er hins vegar ekki enn kominn fram.

San er a rugl a skuldasfnunin vegna framkvmda og velferarinnar hafi dpka kreppuna, framlengt hana, v egar skuldasfnunin jkst loksins rauntlum, svo einhverju nmi, endai kreppan mikla.

14. aprl 1938 lagi Roosevelt forseti v fram nja endurreisnartlun sem byggist strfelldum lnum. ... Ntt framfaraskei hfst sumari 1938 og hlt fram sliti heimstyrjldinni sari.

a er ekki hgt a komast meiri mtsgn vi stareyndir en gerir Helgi, og r tkst a umfjllun inni um New Deal.

Og ar me er komi a seinni hluta umfjllunar minnar um athugasemdir nar.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 17:50

55 Smmynd: mar Geirsson

Finnst r Roosevelt virkilega hafa endurreist atvinnulfi a hluta? ri 1929 var atvinnuleysi 3%, ri 1931 var a 15%, 1933 var a tp 25%, 1935 var a 20% og ri 1938 var a 19%. Kallar etta a endurreisa atvinnulfi a hluta?
Er a stareynd a New Deal hafi jkv hrif? Hvernig? Atvinnuleysi var gfurlegt a skuldir jukust. Finnst r a jkvtt?

etta eru rkin n fyrir v Helgi a New Deal hafi ekki heppnast.

Hva ertu a segja me essu??,. kanntu ekki a lesa tlur um jarframleislu??, kanntu ekki a lesa lnurit um atvinnuleysi???

Hva lestu t r ess grafi hrna um atvinnuleysi??

File:US Unemployment 1910-1960.gif

Er ekki atvinnuleysi a minnka kjlfar New Deal???

Eykst a ekki svo aftur kjlfar ess sem lst er hr a ofan Sgu Mannkyns;

Samt fr sem oft ur – nju framkvmdirnar uru drari en tla var, en skattarnir skiluu minni tekjum en menn hfu vnst. kosningabarttunni lofai Roosevelt bt og betrun. N tti a n jafnvgi aftur en a tkst ekki heldur etta sinn.

oktber 1937 kom upp stand sem lktist v sem ori hafi vi hruni tta rum fyrr. Ver lkkai og gengi hlutabrfa hrapai um rijung, en tala gjaldrota og atvinnuleysi x rt.

etta var vegna smu hagstjrnar og magnai upp kreppuna snum tma, a er a fr saman niurskurur, skattahkkanir og a var klippt peningamagn umfer.

a m sj a sastnefnda essari mynd;

http://www.nowandfutures.com/download/m1m3_gdp_1920-1940.png

Smu hagstjrnarmistkin og voru ger runum 1930 til 1931. Sem reyndar rttltir a a skulir hafa spyrt saman Hoover og Roosevelt, eir voru aldir upp smu hugmyndafrinni, klassskri hagfri sem lagi herslu jafnvgi rkisfjrmlum.

En s sem kennir New Deal um ennan samdrtt, hann er anna a tveggja, a ljga ea ltur mata sig lygi.

Roosevelt s a sr enda n risakreppa uppsiglingu, og gerist a sem lst er Sgu mannkyns hr a ofan;

Vi essar astur sannfru nnir rgjafar Roosevelts hann loks um nausyn ess a hverfa a hinni nju keynsku hagfristefnu me meiri opinberum framkvmdum, halla fjrlgum og lntkum. Keynes sagi a s fjrmlastefna sem Roosevelt hafi ur fylgt me hlfum huga vri raun s rtta – a yrfti bara a styrkja hana. 14. aprl 1938 lagi Roosevelt forseti v fram nja endurreisnartlun sem byggist strfelldum lnum. ... Ntt framfaraskei hfst sumari 1938 og hlt fram sliti heimstyrjldinni sari.

etta er hlutlaus texti yfir a sem gerist, og a sjlfsgu styst hann vi hagtlur. g peistai mynd um GDP hr a ofan, kannski var hn of sm, g tri allavega ekki a kunnir ekki a lesa svona lnurit. ess vegna reyni g nna a peista hana strri upplausn;

http://www.zerohedge.com/sites/default/files/images/user3303/imageroot/2013/08-2/20130828_stl.jpg

Hva er svo flki vi a lesa a efnahagurinn tk strax vi sr kjlfar New Deal, hva eiga svona rangtlkanir a a Helgi??

g peisai til n ggnum svo httir essu bulli, sir a vri a lta mata ig rngum upplsingum.

Menn rfast ekki vi grf, menn rfast ekki vi tlulegar stareyndir.

En kannski var etta ekki a lgsta af lgu rkleislunni egar afneitair batanum vegna New Deal.

Lklegast er etta botninn;

Kimberly Amadeo hefur algerlega rangt fyrir sig, peningamagn umfer fr 1921-1930 jkst um 61,8%. Samt vantar f samkvmt essari gtu konu.

Gerir r ekki grein fyrir a Kimberly og Ben Bernanke er a vitna rannsknir Miltons Friedmans og nnu Schwartz, rannsknir sem Friedman fkk svo Nbelinn fyrir. Jafnvel hrustu andstingar Friedmans r rum keynista ea ssalista draga ekki essar rannsknir efa.

Samt ykist geta gert a Helgi n nokkurs rkstunings!!

Rkin um aukningu peningamagns umfer ratugnum fyrir kreppu, eru ekki rk essu samhengi. Svona fyrir utan a essi aukning peningamagns helst hendur vi hagvxtinn essum rum og a sem var umfram hann, var til a hindra a dollarinn styrktist of miki, a er veri a ra hva gerist adraganda kreppunnar, og eftir a hn hfst.

Svona rkstuningur er jafn frnlegur eins og a segja a jarframleislan hefi ekki dregist saman eftir a kreppan skall v hn hefi aukist um 50% runum 1921-1929.

Lnuriti hrna a ofan um samband peningamagnsins og sveiflur GDP, snir etta svart hvtu, en g tti ekki a urfa a peista a, maur ykist ekki vita betur um tlfri nbela en eir sjlfir, ekki nema a maur hafi um a haldbr ggn.

Bara a lta detta sr etta hug Helgi, a er ekki tskranlegt.

Austurrska hagfrin rfst ekki um essa tlfri Friedmans, ekki frekar en arir hagfrisklar, hn bendir aeins a kreppan hefi tt a hafa sinn gang.

a er allt anna sjnarmi, skalegt segir Friedman og nr a sameina Keynista og Marxista a baki sr, en a getur enginn sanna neitt, v a var ekki gert.

En a afneita tlulegum stareyndum dettur engum hug, nema a r tkst a Helgi.

a heitir ekki a mla sig t horn rkrum, a heitir a taka ekki tt rkrum.

Sem er ekki rtt lsing mlflutningi num, reynir einmitt a rkra, en arft a lra a htta a rfast vi stareyndir, og kynna r mlin, egar finnur a skilur ekki hagfrileg hugtk, ea tt ekki svr sem getur ekki rkstutt me tilvsun ytri heimildir.

a eru ekki ll svr rtt prfum, aeins rtt svr eru rtt prfum, a er egar prf mla stareyndir og ekktar kenningar.

Hafu a hugfast framhaldinu, getur miklu betur en etta.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 6.1.2014 kl. 23:12

56 identicon

@55:

g nenni ekki a rfast vi ig um etta mar enda er a eins og tala vi vegg.

ltur algerlega framhj allri essari skuldaspu sem var til og ltur eins og hn skipti ekki mli. Skiptir nverandi skuldaspa hins opinbera hrlendis, rmir 2000 milljarar, engu mli? Skuldaspan fyrir vestan haf er samt llu alvarlegri og mun fljtlega leia til hruns rtt fyrir rvunaragerir Selabankans fyrir vestan. etta arf a borga til baka hvort sem ttar ig v ea ekki.

egar kemst mtsgn vi sjlfan ig og telur a getir haldi fram a rkra um efni! er rkrum loki hj llum - nema r!! g er binn a taka sundur stein fyrir stein a sem segir.

Svo b g spenntur a sj hvernig greinir komandi hrun (eftir a a verur)- vilt sjlfsagt meiri keynsiska rvun. Keynsska rvunin n verur beinlnis rsk komandi hruns.

Svo snr llu hvolf egar sakar mig um a afneita tlulegum stareyndum!! egar horfir etta graf itt upphafi athugasemdar innar sr frbran rangur New Deal. Hvernig er a hgt? Mnnum ber ekki saman um a hvers vegna kreppunni miklu lauk en bersnilegt er a a er ekki New Deal a akka og snir etta graf itt a greinilega. Svo verur a tta ig v a New Deal byrjai ur en Roosevelt tk vi vldum - a er hins vegar ekki teki fram num sgubkum.

egar g segi a Kimberly Amadeo hafi rangt fyrir sr er hn sennilega a tala um aeins anna tmabil en g - hn era llum lkinduma tala um 1929-1932 - ( tiltekur a hvergi), g kannast alveg vi essi rk Friedman. Friedman notai essi rk a verulegu leyti til a sna fram gagnsleysi Selabanka en hann var mti tilvist eirra enda hlutverk eirra a vera lnveitandi til rautavara. Samt fru sundir banka hausinn hlutverk Selabankans vri a verja falli.Svo var Bernanke ekki lrisveinn Friedman - Bernanke er keynsisti en Friedman tilheyrir hinum svokallaa Chicago-skla. Hr er enn eitt vindhggi hj r.

Textinn sem vitnar a ofan er ekki hlutlaus texti - hann ltur algerlega framhj msum mikilvgum atrium. Hann er lka glggt merki persnudrkunar - menn sna alltaf blinda auganu a llu sem aflaga fr hj Roosevelt sta ess a horfa hlutlgt hans feril. Sagnfringar eru farnir a taka eftir essu.

g hef lesi tvr mjg gar bkur um kreppuna miklu sem fara mjg vel a sem gerist ur en hruni var og hva gert var 4. ratugnum. Grunnristar sgubkur fyrir almenning fara augljslega ekki au atrii sem skipta mli - og sst a greinilega mlflutningi num.

Helgi (IP-tala skr) 10.1.2014 kl. 05:15

57 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi:

a er gott a srt httur a rfast vi veggi, er essari lngu ritdeilu okkar loki, hva mig varar hafi g ngju af henni, og hn var mr hvati til a afla mr ekkingar um rkin a baki trboi nfrjlshyggjunnar. a er ekki annig a ismar vsi ekki einhvern raunveruleika, eir vera ismar vi a a skrumskla raunveruleikann og vingan inn fyrirfram kveinn hugmyndaheim sinn. Og kosturinn vi rkleislu eirra, a gefa sr fullyringu sem stareynd (marxisminn gaf sr a vinnan vri forsenda vermtaskpunar) og tala sfellt hringi tfr eirri fullyringu annig a rkin fyrir fullyringunni, er fullyringin sjlf, er s a egar glmt er vi slka hringavitleysu, a getur ekkingarflun teygt sig um svo vtt svi ar sem ismar svara alltaf stareynd me nrri staleysu.

Ekki a a g tli a skiljir or af v sem g segi hr a ofan, en eir sem hafa glmt vi marxska rkru ekkja tilvsanir mnar. En essum tmapunkti hefi g aldrei nennt a lesa mr til um austurrska sklann ea monartorismann nema vegna ess gersemi sem ert Helgi minn. Og san er g akkltur fyrir a a leiddir mig inn slir hinnar tru illsku sem knr trboi fram me fjrframlgum snum, a er langt san g geri mr grein fyrir henni siferislegum og trarlegum forsendum, en aldrei gert r v a nlgast hana hagfrilegum forsendum fyrr en g fr a kafa dpra ritsm Thomas Woods.

Gjf skal gjalda og g tla v a lokum a leirtta verstu ambgur nar hr a ofan, v miur fyrir ig Helgi ert ekki alltaf vernduu umhverfi eins og essari bloggsu. Flk sem fer rangt me stareyndir, gerir sig bert a v a skilja ekki einfldustu hugtk sem a notar, ea setur hlutina rangt orsakasamhengi, a fer alltaf illa t r rkrum, a er gert grn a vanekkingu ess ea hreinlega afgreitt sem vitleysingar sem ekki er vert a eya orum a. Samt geta sjnarmi ess veri rttmt, og a sem a vildi sagt hafa tt fullan rtt sr. Svo dmi s tekin er gagnrni n skuldsetningu almannasja fullkomlega rttmt, hn er eitt form arrns hinna ofurrku Bandarkjunum, er ar afleiing af hgri poplisma. Skiptir engu teljir hana afleiing keynskra stjrnmlamanna sem hafa ekki sst valdastlum rj ratugi, gagnrnin er rttmt fyrir a.

Og hn lka rtt sr egar hn beinist af sama lskrumi kratismans, sem hgt og rlega reyndi a kfa ll efnahagsumsvif me ofurskattprsentum bland vi skuldsetningu opinbera geirans.

arft ekki Helgi a flkja ig meir rkru inni, hefur etta aeins bak vi eyra egar r finnst ganga illa vgvellinum, a essum ri hefur tilvsanir ekktar stareyndir og skilgreiningar, samt minni gltlegu kennslu rkrum.

ur en lst vitleysuna hrna a ofan t r r, var g binn a benda r hvar r var , og hvar gast leita r upplsinga. a gildir enn og g tla aeins a tengja or n vi r athugasemdir og ef vilt n meiri rangri, kynnir r a gu tmi.

a er ekki ng a hafa lrt a nota ori mtsgn rkru og afhjpa san ekkingarskort sinn vi a kalla eitthva mtsgn sem maur getur ekki frt rk fyrir. A segja einhverja vitleysu eru ekki rk, maur arf a geta vsa ekktar stareyndir, og heimildir ef ess er krafist, ekkt orsakasamhengi, og heimildir ef ess er krafist, og maur arf a vera tilbinn a mta mtrkum sem setja stareyndir anna samhengi en maur geri sjlfur. n ess a g vilji vera leiinlegur vi ig Helgi, er eina rktilvsun n llu essu langa mli hr a ofan, a hafir lesi tvr bkur og r segi sko anna en ekkt viurkennd sagnfririt.

Og verur a kveikja perunni me a Helgi, a skiljir ekki a sem vi ig er sagt, a gera arir a sem ekkinguna hafa, og eir sj strax vankanta rkfrslu innar.

ar sem vi erum httir a spjalla, tni g etta til rlegheitum, nokkrum innslgum, og meiningin er a setja svo punktinn yfir i-i um jsguna um Harding a v loknu.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 13.1.2014 kl. 16:47

58 Smmynd: mar Geirsson

En a afneita tlulegum stareyndum dettur engum hug, nema a r tkst a Helgi.

a heitir ekki a mla sig t horn rkrum, a heitir a taka ekki tt rkrum.

Sem er ekki rtt lsing mlflutningi num, reynir einmitt a rkra, en arft a lra a htta a rfast vi stareyndir, og kynna r mlin, egar finnur a skilur ekki hagfrileg hugtk, ea tt ekki svr sem getur ekki rkstutt me tilvsun ytri heimildir.

a eru ekki ll svr rtt prfum, aeins rtt svr eru rtt prfum, a er egar prf mla stareyndir og ekktar kenningar.

a var ekki a stulausu sem g sagi r etta Helgi, og hefir aeins tt a staldra vi, og huga hva g var a reyna a segja r. hefir ekki gert svona lti r sjlfum r eins og gerir hr a ofan egar reyndir a afneita raunveruleikanum um New Deal.

egar horfir etta graf itt upphafi athugasemdar innar sr frbran rangur New Deal. Hvernig er a hgt?

Hvernig gat r yfirsst a a New Deal er tmasett inn grafi, og eftir riggja ra samdrttarskei, tekur hagvxturinn vi sr og fer strax fyrsta ri New Deal tp 10%, san rtt um 8%, ri ar eftir um 13%. Eftir kosningarnar 1936 er skori niur fjrlgum, og skattar hkkair, hvorutveggja jafn rangt, og snggur samdrttur verur hagkerfinu, niursveifla upp 18%. Sem lkur egar aftur er gripi til rvunaragera studdar af peningastefnu Selabankans. fer raua lnan aftur upp vi, og nsti samdrttur verur ekki fyrr en seinna stri lkur.

Nkvmlega smu sgu er hgt a lesa r essu grafi;

http://www.nowandfutures.com/download/m1m3_gdp_1920-1940.png

sem snir samband hagvaxtar og peningamagns umfer.

Samt ertu a reyna halda einhverju ru fram Helgi, n ess a hafa nokku anna til n mls en n eigin or, rkstudd, enda finniru enga einustu fribk hagfri sem afneitar essu sambandi, hagfringar rfast ekki um tlulegar stareyndir, eir rfast um tlkun eirra, forsendur eirra og svo framvegis.

Mnnum ber ekki saman um a hvers vegna kreppunni miklu lauk en bersnilegt er a a er ekki New Deal a akka og snir etta graf itt a greinilega.

a er rtt a mnnum ber ekki sama um af hverju kreppunni lauk, en a er ekki vegna ess a etta graf snir a, ef ert me undir hndum hagfribk sem afneitar samfellunni milli New Deal og raunverulegra talnagagna, er hn skrifu a frilegum hlfvita, sem enginn tekur mark .

Rttmtar spurningar eru hvort henni hefi loki fyrr ef eitthva anna hefi veri gert??,ea hefu einhver nnur rri virka betur???, slkum spurningum velta menn upp, og njta vafans a geta sagt eitthva sem raunveruleikinn hefur ekki prfa.

Og s umra er alltaf til gs, v menn eiga a efast, menn eiga a spyrja, menn eiga a gagnrna.

En menn eiga ekki a rfast um stareyndir, a er hgt a draga r efa me nju ggnum, njum upplsingum, og eins geta hinar nju upplsingar veri a afdrttarlausar, a r fella hinar gmlu a stalli sem stareyndir.

En raunveruleikinn rfst ekki um a agerir Roosevelt virkuu. r uppfylltu bi skilyri Keynismans;

Keynes argued that the solution to the Great Depression was to stimulate the economy ("inducement to invest") through some combination of two approaches:

  1. A reduction in interest rates (monetary policy), and
  2. Government investment in infrastructure (fiscal policy).

Voru sem sagt bi peningalegs elis eins og grafi hr a ofan um snir, og r voru efnahagslegar ar sem fjrlg voru umfram tekjur.

Og r skiluu mestum ekktum rangri bandarskrar hagsgu. Um a er heldur ekki deilt.

En eitt er a gera lti r sjlfum sr me v a rfast vi tlfrilegar stareyndir en anna er a nota hlkrka til a bta egar vondur grunur list a vitleysunni.

Hvernig gastu lti etta t r r???;

Svo verur a tta ig v a New Deal byrjai ur en Roosevelt tk vi vldum - a er hins vegar ekki teki fram num sgubkum.

Svona ljsi essara tilvitnunar minnar um Hoover;

Although Democrats at the time and for decades afterwards denounced Hoover for taking a hands-off ("laissez-faire") approach to the Depression,[99] historians emphasize how active he actually was. Hoover said he rejected Treasury Secretary Andrew Mellon's suggested "leave-it-alone" approach,[100] and called many business leaders to Washington to urge them not to lay off workers or cut wages.

Libertarian economist Murray Rothbard argues that Hoover was actually the initiator of what came to be the New Deal. Hoover engaged in many unprecedented public works programs, including an increase in the Federal Buildings program of over $400 million and the establishment of the Division of Public Construction to spur public works planning. Hoover himself granted more subsidies to ship construction through the Federal Shipping Board and asked for a further $175 million appropriation for public works; this was followed in July 1930 with the expenditure of a giant $915 million public works program, including a Hoover Dam on the Colorado River.

The final attempt of the Hoover Administration to rescue the economy occurred in 1932 with the passage of the Emergency Relief and Construction Act, which authorized funds for public works programs and the creation of the Reconstruction Finance Corporation (RFC). The RFC's initial goal was to provide government-secured loans to financial institutions, railroads and farmers. The RFC had minimal impact at the time, but was adopted by President Franklin D. Roosevelt and greatly expanded as part of his New Deal.

Hr er li fyrir li rakinn adragandi New Deal, agerir sem Hoover beitti sr fyrir, og skrir af hverju New Deal skilai strax rangri. v a er sama hva efnahagsagerir eru flugar, a tekur alltaf tma fyrir r a sna samdrttarhjlinu vi.

Og sta ess a g peistai etta var a drst saman dilk Hoover og Roosevelt, og g tk undir skoun na, eir hefu ekki veri svo lkir eftir allt saman. Rangar hagfrikenningar uru Hoover a falli, en Roosevelt jist af smu meinlokunni, og g ekki ekki til efa g ekki a ungir hagfringar r rum Rebblikana hefu lka kynnt sr keynskar kenningar og lagt r til sem leiir til lausnar. Og mr tti lklegt a ef essir tveir menn hefu haft hlutverkaskipti, a er Roosevelt veri forseti upphafi kreppunnar, hefi hann brugist alveg vi eins og Hoover geri, og Hoover hefi san fylgt v eftir og fengi heiur sgunnar.

a er ekkert svarthvtt til sgunni, nema hj eim sem tlka hana eftir t fr plitskum trarbrgum, en af hverju ert a sl ennan varnagla a g veri a tta mig a New Deal sinn adraganda, og um a s ekki geti mnum sgubkum??

Svona ljsi ess a ll athugasemd 31 fjallar einmitt um essi blbrigi sgunnar??

a eina sem mr dettur hug er a hafir ruglast egar g peistai texta r Ritr AB, Sgu mannkyns og hafir fljtfrni inni haldi a etta vri a eina sem sagt vri um kreppuna.

Ltum a vera en rst ekki a ekktu viurkenndu sagnfririti n ess a geta rkstutt a nokkurn htt anna en ann a sagnfribkur su "Grunnristar sgubkur fyrir almenning fara augljslega ekki au atrii sem skipta mli ", ekki nema a a s einlgur setningur inn a gera ig a ffli.

Sem g vona ekki.

Sagnfribkur eru ekki fribkur um einstk atrii sgunnar, heldur segja r fr helstu atburum, og reyna a setja rkrtt samhengi tma og astna.

r urfa bi a fara rtt me stareyndir, og egar r vsa kenningar, arf tarleg heimildarskr a liggja fyrir. Hver setning sr heimild, og lesendur geta sannreynt r.

essi ritr Almenna bkaflagsins, sem var borgarlegt forlag, er mjg g, hn er samnorrnt verkefni, og hefur staist tmans tnn. Varandi Kreppuna miklu tekur hn a fram a stur kreppunnar su umdeildar, enda ekki sagnfribkar a tskra hagfrilegar deilur. En hn rekur atburarrsina nokku vel, enda slkt hgt 16 binda sagnfririti, en lok hverrar bkar er tilvsanir rit sem gefa tarlegri mynd. a er rtt a ekki er sagt miki um Hoover, hvorki gott ea slmt, en slkt sr elilegu skringu a Roosevelt fkk heiurinn a efnahagsbatanum, og hann var san forsetinn sem leiddi Bandarkin t nja heimsstyrjld. En a er rugl a um einhverja persnudrkun s a ra, vankantar stefnu hans eru rakin og a er ekki dregin fjur yfir a hann bar byrg afturbatanum 1937-1938. Eins og kemur skrt fram textanum sem g sl inn.

Og etta var sagt um adraganda valdatku Roosevelts.

fyrstu kreppurum hafi Hoover forseti treglega fallist a lta tgjld rkisins vaxa fram yfir tekjur,. En 1932 gekk Roosevelt til kosninga einmitt undir v kjrori a hann skyldi n aftur jafnvgi fjrlgum, og hann skai egar heimildar ingsins til a skera niur rkistgjld um 25 prsent. Samt fr sem oft ur, nju framkvmdirnar uru drari en tla var, en skattarnir skiluu minni tekjum en menn hfu vnst.

etta er forsaga heimskunnar sem fkk Roosevelt til a skera niur og hkka skatta eftir kosningarnar 1936.

Og segir sguna eins og hn var, h persnum hennar og leikendum.

v etta er sagnfri, en ekki plitk.

Og menn rast ekki viurkennd sagnfririt n ess a geta heimilda um ambgur eirra.

Sem gerir ekki Helgi, heldur sagi na persnulegu skoun bk og ritr sem hefur aldrei lesi.

Slkt gerir maur ekki.

Ekki ef maur tlar a lta taka sig alvarlega.

En nsta ambaga er nstu athugasemd.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 13.1.2014 kl. 20:44

59 Smmynd: mar Geirsson

egar g segi a Kimberly Amadeo hafi rangt fyrir sr er hn sennilega a tala um aeins anna tmabil en g - hn era llum lkinduma tala um 1929-1932 - ( tiltekur a hvergi),

Helgi, hefir tt a lesa a sem sagir fyrst um hana Kimberley okkar;

@31: Kimberly Amadeo hefur algerlega rangt fyrir sig, peningamagn umfer fr 1921-1930 jkst um 61,8%. Samt vantar f samkvmt essari gtu konu. Merkilegt.

ert a vsa athugasemd 31 ar sem g vsa essi or Kimberly;

The Great Depression of 1929 was caused by a liquidity problem. The central banks around the world are doing exactly what they should be doing - and exactly what they did not do prior to the Depression.

Og tskri san frekar or hennar me tilvsun Milton Friedman;

.. including Milton Friedman, argue that the Great Depression was mainly caused by monetary contraction, the consequence of poor policy-making by the American Federal Reserve System and continued crisis in the banking system.[16][17] In this view, the Federal Reserve, by not acting, allowed the money supply as measured by the M2 to shrink by one-third from 1929–1933, thereby transforming a normal recession into the Great Depression. Friedman argued that the downward turn in the economy, starting with the stock market crash, would have been just another recession.[18].

Og hnykki eim me v a vsa ara grein eftir Kimberly ar sem hn hefur Bernanke sem heimildarmann, en hann aftur byggir ml sitt rannsknum Friedmans sem hann seinna fkk Nbelinn fyrir v r voru grunnurinn a peningamagnskenningu hans.

  • The Fed began raising the Fed Funds rate in the spring of 1928, and kept raising it through a recession that began in August 1929. This led to the stock market crash in October 1929.
  • When the stock market crashed, investors turned to the currency markets. At that time, dollars were backed by gold held by the U.S. Government. Speculators began selling dollars for gold in September 1931, which caused a run on the dollar.
  • The Fed raised interest rates again to preserve the value of the dollar. This further restricted the availability of money for businesses, causing more bankruptcies.
  • The Fed did not increase the supply of money to combat deflation.
  • As investors withdrew all their dollars from banks, the banks failed, causing more panic. The Fed ignored the banks' plight, thus destroying any remaining consumers’ confidence in banks. Most people withdrew their cash and put it under the mattress, which further decreased the money supply.

Bottom line...thanks to the Fed, there was just not enough money in circulation to get the economy going again. Instead of pumping money into the economy, and increasing the money supply, the Fed allowed the money supply to fall 30%.

Hvar er etta flk a tala um ratuginn milli 1920 og 1930??, kenning Friedmans er a ef Selabankinn hefi ekki magna upp kreppuna, hefi falli Wall Street aeins leitt til venjulegs samdrttar, en ekki eirrar djpu kreppu sem var.

g reikna me a hafir ekki kveikt perunni hva Kimberley var a vsa egar sagir a hn "hefur algerlega rangt fyrir sig, peningamagn umfer fr 1921-1930 jkst um 61,8%.", en fattar ekki a jta upp ig essi einfldu mistk.

Flkir ig aeins meir vanekkingu inni sta ess a kynna r mlin, og bta r. Hlst lklegast a vri a rfast vi Keynisma en fattar ekki a essi sjnarmi eru ll monartorsk.

Og stafestir a riju ambgu inni hr a ofan.

En mean er a kvejan.

mar Geirsson, 13.1.2014 kl. 21:14

60 Smmynd: mar Geirsson

athugasemd 54 sagi g r fr einfaldri stareynd sem blasir vi llum eim sem lesa rkfrslu na. Rifjum upp au or;

g geri mr alveg grein fyrir v Helgi a veist ekki hva Keynsk rvun er, og ttar ig ekki hver er munurinn erlendri og innlendri skuldasfnun, hva a vitir a greinarmunur er gerur fjrmgnun fjrlagahalla me lntkum hagkerfinu ea lntkum Selabanka, svo a er alveg tilgangslaust a segja r etta, en vegna ess a etta er gagnabanki, arf etta a koma fram.

sta ess a huga au og reyna skilja pointi eim, kvastu a sanna essi or mn svo ekki vri nokkur lei til a efast um au.

essari setningu hrna;

Svo b g spenntur a sj hvernig greinir komandi hrun (eftir a a verur)- vilt sjlfsagt meiri keynsiska rvun. Keynsska rvunin n verur beinlnis rsk komandi hruns.

Og essari hrna;

.. g kannast alveg vi essi rk Friedman. Friedman notai essi rk a verulegu leyti til a sna fram gagnsleysi Selabanka en hann var mti tilvist eirra enda hlutverk eirra a vera lnveitandi til rautavara. Samt fru sundir banka hausinn hlutverk Selabankans vri a verja falli.Svo var Bernanke ekki lrisveinn Friedman - Bernanke er keynsisti en Friedman tilheyrir hinum svokallaa Chicago-skla.

virist bi halda a peningalegar agerir su keynskar, sem og a hefur ekki hugmynd um a peningamagnskenning Friedmans a er Monetarismi felst beinum afskiptum selabanka af peningamagni umfer.

Samt peistai g ig tilvsanir ar sem gast lesi r til um keynisma og um monetarisma.

Ea essa beina tilvitnun umfjllun Friedmans um Kreppuna miklu.

Monetarists, including Milton Friedman, argue that the Great Depression was mainly caused by monetary contraction, the consequence of poor policy-making by the American Federal Reserve System and continued crisis in the banking system.[16][17] In this view, the Federal Reserve, by not acting, allowed the money supply as measured by the M2 to shrink by one-third from 1929–1933, thereby transforming a normal recession into the Great Depression. Friedman argued that the downward turn in the economy, starting with the stock market crash, would have been just another recession.[18]

The Federal Reserve allowed some large public bank failures – particularly that of the New York Bank of the United States – which produced panic and widespread runs on local banks, and the Federal Reserve sat idly by while banks collapsed. He claimed that, if the Fed had provided emergency lending to these key banks, or simply bought government bonds on the open market to provide liquidity and increase the quantity of money after the key banks fell, all the rest of the banks would not have fallen after the large ones did, and the money supply would not have fallen as far and as fast as it did.[19]

With significantly less money to go around, businessmen could not get new loans and could not even get their old loans renewed, forcing many to stop investing. This interpretation blames the Federal Reserve for inaction, especially the New York branch.

Hvernig Helgi sem essi or Friedmans eru tlku, er ekki hgt a tlka au sem svo a hann hafi lagst gegn selabnkum, tali gagnslausa og a eir ttu aeins a vera lnveitendur til rautavara.

Hann bendir einfaldlega a egar eim er beitt rangt, valda eir skaa, egar eim er beitt rtt, geta eir komi veg fyrir alvarlegar fjrmlakreppur.

Og lagi ar me drg a v sem kalla er Monetarism engilsaxneskri tungu; http://en.wikipedia.org/wiki/Monetarist.

Monetarism is an economic theory that focuses on the macroeconomic effects of the supply of money and central banking. Formulated by Milton Friedman, it argues that excessive expansion of the money supply is inherently inflationary, and that monetary authorities should focus solely on maintaining price stability.

This theory draws its roots from two historically antagonistic schools of thought: the hard money policies that dominated monetary thinking in the late 19th century, and the monetary theories of John Maynard Keynes, who, working in the inter-war period during the failure of the restored gold standard, proposed a demand-driven model for money, which was the foundation of macroeconomics.[citation needed] While Keynes had focused on the value stability of currency, with the resulting panics based on an insufficient money supply leading to alternate currency and collapse, then Friedman focused on price stability, which is the equilibrium between supply and demand for money.

The result was summarized in a historical analysis of monetary policy, Monetary History of the United States 1867–1960, which Friedman coauthored with Anna Schwartz. The book attributed inflation to excess money supply generated by a central bank. It attributed deflationary spirals to the reverse effect of a failure of a central bank to support the money supply during a liquidity crunch.[citation needed]

Friedman originally proposed a fixed monetary rule, called Friedman's k-percent rule, where the money supply would be calculated by known macroeconomic and financial factors, targeting a specific level or range of inflation. Under this rule, there would be no leeway for the central reserve bank as money supply increases could be determined "by a computer", and business could anticipate all monetary policy decisions.[3][4].

Friedman er gufair monatorismans og eins og segir hr a ofan snast kenningar hans um a stilla efnahaginn af me v a stjrna peningamagni umfer.

Ekki me v a gera ekki neitt, heldur me virkum inngripum sjlfsts selabanka sem bi ntir sr stjrntki peningaprentunar og vaxtakvarana.

Monartorisminn a sameiginlegt me Keynismanum a nta sr mistr stjrntki til a jafna t efnahagssveiflur, en hann leggur grunnhersluna peningalegar agerir, hann tiloki ekki fisical policy, en Keynisminn nlgast efnahagskreppur t fr inngripum rkisvalds, ar sem rkisvaldi rvar eftirspurn me msum agerum eins og skattalkkunum, rkistgjld umfram tekjur, skattastringu eins og a veita skattaafsltt vegna fjrfestinga og svo framvegis.

Monatoristar hafa stjrna selabnkum Vesturlanda fr v uppr 1980 eins og kemur fram greininni Wikipedu.

Monetarism re-asserted itself in central bank policy in western governments at the end of the 1980s and beginning of the 1990s, with a contraction both in spending and in the money supply, ending the booms experienced in the US and UK.

In the late 1980s, Paul Volcker was succeeded by Alan Greenspan. His handling of monetary policy in the run-up to the 1991 recession was criticized from the right as being excessively tight, and costing George H. W. Bush re-election. The incoming Democratic president Bill Clinton reappointed Alan Greenspan, and kept him as a core member of his economic team. Greenspan, while still fundamentally monetarist in orientation, argued that doctrinaire application of theory was insufficiently flexible for central banks to meet emerging situations.

Alan Greenspan, eirra frgasti maur stjrnai Bandarska Selabankanum t fr kenningum monatorismans, og a sjlfsgu vldu repblikanar eftirmann Greenspan r snum rum, monatoristann og markasmanninn Ben Bernanke.

Bernanke hlt ru fljtlega eftir a Bush yngri tnefndi hann formann stjrnar Selabankans, ar rur hann peningastefnu Selabankans fort og nt, helstu hrifavalda, run stefnunnar, og helstu skoranir.

Nlgun hans er ll monatorsk, a m sannreyna essum link hr;

Og etta m lesa meal annars;

My topic today is the role of monetary aggregates in economic analysis and monetary policymaking at the Federal Reserve. I will take a historical perspective, which will set the stage for a brief discussion of recent practice.

The Federal Reserve’s responsibility for managing the money supply was established at its founding in 1913, as the first sentence of the Federal Reserve Act directed the nation’s new central bank "to furnish an elastic currency."1 However, the Federal Reserve met this mandate principally by issuing currency as needed to damp seasonal fluctuations in interest rates, and during its early years the Federal Reserve did not monitor the money stock or even collect monetary data in a systematic way.2, 3

The Federal Reserve’s first fifteen years were a period of relative prosperity, but the crash of 1929 ushered in a decade of global financial instability and economic depression. Subsequent scholarship, notably the classic monetary history by Milton Friedman and Anna J. Schwartz (1963), argued that the Federal Reserve’s failure to stabilize the money supply was an important cause of the Great Depression. That view today commands considerable support among economists, although I note that the sources of the Federal Reserve’s policy errors during the Depression went much deeper than a failure to understand the role of money in the economy or the lack of reliable monetary statistics. Policymakers of the 1930s observed the correlates of the monetary contraction, such as deflation and bank failures. However, they questioned not only their own capacity to reverse those developments but also the desirability of doing so. Their hesitancy to act reflected the prevailing view that some purging of the excesses of the 1920s, painful though it might be, was both necessary and inevitable.

........

Academic interest in monetary aggregates increased after World War II. Milton Friedman’s volume Studies in the Quantity Theory of Money, which contained Phillip Cagan’s work on money and hyperinflation, appeared in 1956, followed in 1960 by Friedman’s A Program for Monetary Stability, which advocated that monetary policy engineer a constant growth rate for the money stock. Measurement efforts also flourished

........

Despite these difficulties, the Federal Reserve will continue to monitor and analyze the behavior of money. Although a heavy reliance on monetary aggregates as a guide to policy would seem to be unwise in the U.S. context, money growth may still contain important information about future economic developments. Attention to money growth is thus sensible as part of the eclectic modeling and forecasting framework used by the U.S. central bank.

a er rtt a stustu fylgismenn andkristinnar kalla Bernanke keynista, lkt og eir kalla kristna haldsmenn ssalista, en a hefur ekkert me skilgreiningar a gera, segir aeins um myrkri sem eir tilheyra.

Keynistar gagnrna monartorista harlega og svipuum forsendum og austurrski sklinn, monartorisminn leiir til verblu peningalegra eigna.

En a ru leiti er nlgun keynista og austurrska sklans gjrlk, lkt og himinn og haf var milli Churchils og Stalns bir leggust gegn Hitler.

Peningalegar agerir Bandarska Selabankans er ekki Keynismi og Keynismi rkisstjrnar Baraks Obama er ekki bluvaldur peningalegra eigna.

Um a og skuldsetningu almannasja tla g a fjalla um lokainnslagi mnu um ambgur nar Helgi.

mean er a kvejan.


mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 09:22

61 Smmynd: mar Geirsson

ltur algerlega framhj allri essari skuldaspu sem var til og ltur eins og hn skipti ekki mli. Skiptir nverandi skuldaspa hins opinbera hrlendis, rmir 2000 milljarar, engu mli? Skuldaspan fyrir vestan haf er samt llu alvarlegri og mun fljtlega leia til hruns rtt fyrir rvunaragerir Selabankans fyrir vestan. etta arf a borga til baka hvort sem ttar ig v ea ekki. ..... Svo b g spenntur a sj hvernig greinir komandi hrun (eftir a a verur)- vilt sjlfsagt meiri keynsiska rvun. Keynsska rvunin n verur beinlnis rsk komandi hruns.

Ekki veit g hva g hef oft sagt r Helgi a skuldasfnun bandarska rkisins undanfarna rj ratugi hefur ekkert me Keynismann a gera, hva nverandi skuldsetning rkissjs slands.

Sustu Keynsku agerirnar USA voru forsetat Ronalds Regans; hann lkkai skatta en jk jafnframt tgjld alrkisins;

In the United States, the opposite approach was taken and real government spending increased much faster during Reagan's first four years (4.22%/year) than it did under Carter (2.55%/year).

hfst reyndar nverandi skuldasfnun, en samkvmt Keynismanum tti a nota gri til a jafna t hallann, lkt og var gert keynsku ratugunum ar undan.

Og g tla a taka fram a g nenni ekki a peista aftur skuldatflu bandarska alrkisins, hana m nlgast hr a ofan, en allt sem g segi samsvrun ar.

En a var ekki gert, repblikanar vihldu fjrlagahallanum trausti ess a bttur efnahagur myndi urrka hann t. a var aeins stjrnart Bill Clintons a skattar voru hkkair til ess a lkka rkisskuldir, annars vihldu repblikanar eyslustigi umfram tekjur rkisins.

Hva sem essi samsua ht, var a ekki keynismi, og plitsk stefnan var t s a draga r umsvifum rkisins og auka hi svokalla frelsi markaarins.

Hvort a gekk eftir, a er svo nnur saga, v eru margar hliar.

Keynsk nlgun miast ll a jafnvgi, ar meal rkisfjrmla. Sama gildir reyndar um monatorska nlgun, en a er umdeilt a bandarski selabankinn beitti monatorskum agerum allan nunda, tunda og fyrsta ratug essarar aldar.

Og fyrstu vibrgin vi fjrmlakreppunni 2008 voru monatorsk, Selabankinn prentai peninga til a bjarga fjrmlakerfinu en dldi v ekki a ru leiti t atvinnulfi. Fyrsta rvunaragerin anda keynisma er ekki fyrr en febrar 2009; "The plan's main purpose was to instill the confidence needed to restore economic growth. Monetary policy had done all it could, and it was clear fiscal policy was needed."

Og hverjar voru essar agerir sem samtals nmu 720 milljrum dala??

a var skattalkkun upp 288 milljara, er hn bluvaldandi peningamarkai??

a voru 224 milljarar atvinnuleysisbtur, menntun og heilsugslu, er a bluvaldandi peningamarkai??

a voru 275 milljarar atvinnuskapandi agerir, er a bluvaldur??

a er rtt a essar agerir auka fjrlagahallann, en egar hagkerfi dregst saman, dragast tekjur rkisins saman sem v nemur. Ef essar agerir draga r samdrtti, aukast tekjur rkisins mti.

Og a geru r sannarlegar, til skamms tma allavega, um r tlur er ekki hgt a deila, svo kostnaur rkisins nett ekki essir 700 milljarar, lklegast var um ga a ra mia vi hva fjrlagahallinn hefi ori ef ekkert hefi veri gert.

etta er eina byrg keynismans nverandi kreppu, keynsk vihorf stjrna ekki varnarvibrgum Bandarska Selabankans og Bandarsku alrkisstjrnarinnar.

g benti r etta hr a ofan;

Peningalegu agerirnar, sem lesa m um essari grein;

skilai lka tiltluum rangri, fjrmlakerfi tk aftur vi sr, og er starfandi dag. a arf ekki a ra a hva hefi gerst ef fjrmlakerfi hefi hruni.
En hefi veri hgt a gera etta ruvsi, er svari lka J, og vitna g tillgur stralska hagfringsins, Steve Keen. Hann varai vi kreppunni snum tma, mjg tmalega, einn af rfum sem gaf t bk ar um. Hann hefur bent a a arf a gera kerfisbreytingar svo allt leiti ekki aftur sama fari.
Keynskir hagfringar vilja nlgast hlutina annan htt. eir vilja skera niur kerfi sem framleiir papprspeninga, og rva atvinnulfi me keynskum agerum, ar sem herslan er heimili og smfyrirtki.
Stiglitz, Krugman, Bradley, bara nefna a.
En g tla ekki a linka , lest ekki r til frleiks, a gti gna tr inni. v samt mann og mennsku er frleikur og ekking helsta gn andkristninnar.
Skuldsetning almannasja gu fjrmlakerfa er ekki keynismi, essi 2.000 milljara skuld sem vsar er ll tilkomin vegna rstafana stjrnmlamanna sem eru vasa fjrmagnsins.
Allt blogg mitt hefur veri ein bartta gegn essari skuldsetningu, samt kemur bilaa platan, aftur og aftur, hva me 2.000 milljarana??
Svari er a eir munu leggja jflagi rst, sem eir eru langt komnir me.
Samsvarandi skuld almannasja lndum ESB mun rsta jflgum ar.
Aeins Bandarkjunum er von v rtt fyrir allt hafa monatoristarnir ar n a beita Selabankanum n ess a skuldsetja rkissj sem neinu nemur vegna endurfjrmgnunar fjrmlakerfisins.
Bandarkin, land repblikana, land Friedmanistana eins og g skamma me gum degi, er eina landi ar vitglra er enn vi vld.
egar reyndi, treysti rkisstjrn Bush sr ekki til a skuldsetja almannasji til a bjarga bnkunum. Og hn treysti ekki rum austurrska sklans a lta samflagi falla me fjrmlakerfinu, hn greip til agera sem dugu.
Enn.
En hinir ofurrku grafa undan, eir vilja austurrska sklann, nna egar bi er a bjarga fjrmlakerfinu eirra, vilja eir miskunnarlausan niurskur velferar, heilsugslu og menntunar.
Og munu uppskera blugt stttarstr og tk sem gna sjlfri simenningunni.
Um hugmyndaheim eirra m lesa egar maur kynnir sr jsguna um Harding.
Og gegnum alla trdrana er g kominn a v sem dreif mig fram essari rkru okkar, mig langai a vita hvort nir menn gtu sagt satt or einu atrii.
Var kreppan sem enginn ekkir, verhjnunin USA 1920-1921 lknu me samblandi af skattalkkunum og niurskuri, n ess a nokku anna vri gert??
Og a sjlfsgu var a lygi, hva anna??
eir sem hafa selt eim nera slu sna er fyrirmuna a segja satt.
En ur en g kem a v, er a kvejan.

mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 10:19

62 Smmynd: mar Geirsson

ess m a lokum getaa kreppunni miklu USA fjra ratugnum reyndu opinberir ailar allt sem eir gtu til a kvea kreppuna ktinn me eyslu og skattahkkunum.

g vitna ekki bara fri, nr. 1 bendi g r hva reynt var a gera kreppunni miklu n nokkurs rangurs - tek emprskt dmi sem svarar engu. Smuleiis tek g emprskt dmi um skasemi skuldasfnunar hins opinbera egar kemur a hagvexti.

Harding sneri niur kreppu skmmum tma me v a skera niur fjrlgum. Hallalaus fjrlg krepputmu eru v greinilega ekki heimska sem ekki virkar. Sagan passar ekki vi na kenningu.

etta var upphafi a essum lngum rkrum okkar sem hafa skila essari lokaathugasemd minni.

Vanekking n hva gerist kreppurunum samt trekuum fullyringum num kreppurum Hardings, niurskuri rkistgjalda og skattalkkunum.

g hef aldrei nennt a sp hina meintu kreppu upphafi annars ratugar sustu aldar, etta var algun r strshagkerfi yfir normalt stand, almennt m segja a s algun tkst brilega Vesturlndum, me skaland sem undantekningu, og annar ratugurinn var grskutmi sem a miklu leiti m rekja til tkninjunga framleislugreinum.

Eiginlega skiptir ekki mli hva menn gera, svo fremi sem menn skemma ekki fyrir, a a er alltaf uppgangur kjlfar tkninjunga.

Hin meinta kreppa var aeins gra lnuriti jarframleislunnar, miklu mun minni en var eftir seinna str. En var hn svona ltil vegna rttra vibraga Hardings?? Hefi hn ori verri ef eitthva anna hefi veri gert, og var eitthva anna gert en a alaga strshagkerfi??

Ef friur kemst eftir strstk, eru herir alagair friartmum, sem ir mannamli, a dregi er r tgjldum rkisvaldsins, og strsskattar eru dregnir til baka.

Gert llum vestrnum lndum, af mismunandi stjrnvldum, og enginn talar um srstakt efnahagsager, ekki frekar en a er merkileg lknisager a fjarlgja botnlanga ef hann springur.

En g kva a gefa essu tkifri Helgi, lesa mr til um etta v eitthva hlaut a vera til essu, kannski kauphallarhrun, fjldagjaldrot ea eitthva sem sagan hafi ekki san htt um v vel tkst til me a sna samdrttinum upp hagvxt.

Og eins og g rakti hr a ofan, komst g a v a essi kreppa var raun alvarleg, um margt ekki lk sku kreppunni sama tma, nema a a voru ekki prentair peningar, heldur var verhjnun ltin hafa sinn gang, og hjlin fru a snast. Lrdmurinn: a virkar ekki a prenta peninga t vermti sem eru ekki til.

Ea skattalkkanir og niurskurur rkistgjalda virka.

Hefi ekki sp meira etta ef mr hefi ekki leiki forvitni a vita hverju essi meinti niurskurur vri flginn. Hva var hgt a skera niur samflagi sem eyddi aeins 10% af jartekjum snum samneyslu??, og ess vegna fr g a ggla til a f upplsingar ar um. Fkk upp grf um samneysluna, og skattbyrina, og s hvorki hinn meinta niurskur, nema hermlum, og aukningu skatttekna af jarframleislu. Sem sagi mr aeins a a a hefu veri gerar gagnlegar breytingar skattkerfinu egar skattprsentur voru lkkaar fyrst a skatttekjur jukust kjlfari. Og s skattaukning fr aukna samneyslu, sem ekki rma vi kenninguna um niurskur.

En g vildi vita nkvmlega hva var skori niur, og datt einna helst hug a hugamenn um Harding vissu a. Og gglai eftir leitarorinu, "forgotten depression", og a leiddi mig sl Thomasar Woods, hans nafn kom oftast fyrir frum innvgra.

Ekkert fkk g a vita um niurskurinn, en g fkk a vita margt um jsguna um Harding.

upphafi ritgerar sinnar; Warren Harding and the Forgotten Depression of 1920, dregur Woods fram meginlnur hennar;

Instead of “fiscal stimulus,” Harding cut the government’s budget nearly in half between 1920 and 1922. The rest of Harding’s approach was equally laissez-faire. Tax rates were slashed for all income groups. The national debt was reduced by one-third. The Federal Reserve’s activity, moreover, was hardly noticeable. As one economic historian puts it, “Despite the severity of the contraction, the Fed did not move to use its powers to turn the money supply around and fight the contraction.” 2 By the late summer of 1921, signs of recovery were already visible.

a var ekki gripi til keynskra ea monatorskra agera, heldur aeins skattalkkana og niurskurar rkistgjldum. Og g hefi tra v ar sem g reiknai me a mennt gtu sagt rtt fr stareyndum ef hann hefi ekki misst a t r sr a batinn hefi strax ori snilegur seinnihluta sumars 1921.

etta gekk ekki upp, Harding er ekki settur embtti fyrr en rsbyrjun 1921, og a tekur tma a setja fram lg, og f au samykkt. Hva sem Harding geri, gat a ekki veri fari a virka gst 1921, ekki nema a kreppan hafi veri feik, sem hn sannarlega var ekki.

San er a eli skattalkkana, a a tekur tma fyrir r a hafa hrif, skattalkkun sem er x upph rsgrundvelli, er x/3 fjrum mnuum, og ef hn er varla komin til framkvmda, eru bein hrif hennar a sjlfsgu ekki komin fram.

Niurskurur rkistgjalda sgur hins vegar strax , rki tekur peninga t r hagkerfinu, og til skamms tma hefur slkt samdrttarhrif.

Samdrttarhrif sem jkv hrif skattalkkunarinnar eiga a vega upp til lengri tma liti. Um etta eru allir hagfringar sammla, lka eir austurrsku, eir segja einfaldlega, tkumst vi vandann strax, fum samdrttinn og san hagsld sem byggi er traustari vermtaskpun. Sem er alveg sjnarmi t af fyrir sig.

En egar Woods segir a a sem varla var komi til framkvmda, hafi strax skila rangri, er hann anna hvort a skauta framhj agerum sem egar hafa tt sr sta, ea hann ltur framhj rum agerum.

Sem ir mannamli a hann er a ljga til a fegra mynd Hardings.

ar me las g neri hluta greinar Wikidedu um kreppuna 1920-1921, og fkk strax stafestingu grunsemdum mnum. Vitnai a hr a ofan, tla ekki a endurtaka a hr.

En tla a draga a saman.

  1. Skattalkkanir og niurskurur var egar hafinn forsetat Wilsons.
  2. Skattkerfi var gert skilvirkara og skattstofnar breikkair. Agerir sem juku skatttekjur rkisins svo spurningin er hver er skattalkkunin?
  3. Niurskurinn var aeins strstgjldum, nnur umsvif alrkisins voru meiri rkisstjrnart Hardings en au voru fyrir tttku USA Evrpustrinu.
  4. Bandarski Selabankinn greip til mjg virkra peningaagera strax rinu 1921 egar ljst var a verhjnun var a vera viranleg. Friedman heldur v fram a mistk hans vi peningastjrnun hafi olli kreppunni, og a styur kenningu Friedmans a hagkerfi tk vi sr um lei og Selabankinn jk peningamagn umfer og lkkai strivexti.
  5. Rkisstjrn Hardings beitti sr fyrir fiscal agerum, litlu mli vri, hafi samr vi atvinnurekendur um styttingu vinnuvikunnar, auk annarra agera sem teljast EKKI laizze fair.

Ef Thomas Woods hefi teki essa tti me hefi umfjllun hans veri heiarleg, a er ekki hgt a rfast um a Harding klrai a alaga hagkerfi a friartmum, og hann geri gagnlegar umbtur skattakerfinu. Geri a skilvirkara og jk ar me skatttekjur rkisins.

Sannleikurinn hefi ekki dregi r v sem Harding geri vel.

En monatorskar agerir skpuu kreppuna og r snru hana niur. Samsvrun eirra breytingu jarframleislunni eru algjrar, eins og etta lnurit snir;

http://www.nowandfutures.com/download/m1m3_gdp_1920-1940.png

En sannleikurinn hefi eyilagt jsguna um Harding, snt fram a raunveruleikinn var miklu flknari en s einfalda mynd a niurskurur rkistgjalda og lkkun skatta s lausnin fjrmlakreppum.

A hagkerfi su ltin alaga sig me verhjnun a jafnvgisstandi sem san leggi drg a nju hagsldarskeii. Og ekki s gripi inn verhjnunina me peningalegum agerum selabanka ea eftirspurnaragerum fjrmagnaa gegnum rkissji.

Og egar ekkert dmi var til um a, var a bi til.

En af hverju??

hvaa tilgangi??

Hverjir hafa beina hagsmuni af lyginni??

Hverjir kosta hana??

Um a tla g ekki a hafa mrg or, en nokkur:

En mean er a kvejan.

mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 12:12

63 Smmynd: mar Geirsson

Jja, a liggur vi a g fari a tra mnum orum bkstaflega, a tilvsun mn s ekki hugmyndafrileg, heldur vsun eitthva sem raunverulega sr tilveru.

g hafi loksins komi mr a efninu sem hefur stai til langa lengi, klra jsguna um Harding og tengja hana vi hin raunverulegu markmi hennar.

Lng athugasemd nmer 62 var fr, lokasetning athugasemdar nmer 63 var sjnmli, fraus vafrinn, einn forrita, og g ni ekki a peista a sem g hafi skrifa athugasemd 63, og egar g hafi endurrst vafrann, var athugasemd 62 dottinn t lka. Eins og eitthva hefi gripi inn, hef aldrei mjg lngum bloggferli, me htt 2500 blogggreinar auk tfaldan ann fjlda athugasemdum, lent essu ur, a glutra niur seifari frslu, og a allt sem g geri fyrir frosti vafranum, var urrka t r minni tlvunnar.

Lrdmurinn er a afgreia etta snarhasti, og fara a huga a ru.

En essi athugasemd fjallai um niurstu mna eftir a g hafi kynnt mr skrif laizze-fair-sinna um Harding. a var ekki annig a g tki v ekki tranlegt a hann hefi sni niur hina alvarlegu verhjnun, sem reyndar var algjrlega af mannavldum, me niurskuri rkistgjalda og skattlkkunum.

a eina sem g var forvitinn um, var a vita hva hann hefi skori niur, eitthva sem ggn um Harding minntust ekki . datt mr hug a leita nir frjlshyggjunnar, og gglai eftir leitarorinu "forgotten depression", v g hafi oft heyrt minnst ann frasa, g hef aldrei sp innihald hans. Reiknai hreinlega me a menn fru rtt me stareyndir.

En ggli gaf mr nokkur sund sur, ar af rmlega 1000 ar sem Thomas nokkur Woods kom vi sgu, og grein hans, sem einmitt ht essu nafni; Warren Harding and the Forgotten Depression of 1920.

Skemmtileg grein ar sem margt var sagt, en ekkert minnst hverju hinni meinti niurskurur Hardings var flgin. Sem var spurning mnum huga v grafi athugasemd 26 sndi ekki annan niurskur en hernaartgjld, og grafi um hlutfall skatttekjur af jarframleislu sndi hrra skatthlutfall eftir str en fyrir.

a m segja a Woods hafi dregi fram kjarna greinar sinnar essari athugasemd;

Instead of “fiscal stimulus,” Harding cut the government’s budget nearly in half between 1920 and 1922. The rest of Harding’s approach was equally laissez-faire. Tax rates were slashed for all income groups. The national debt was reduced by one-third. The Federal Reserve’s activity, moreover, was hardly noticeable. As one economic historian puts it, “Despite the severity of the contraction, the Fed did not move to use its powers to turn the money supply around and fight the contraction.” 2 By the late summer of 1921, signs of recovery were already visible.

Sem innihlt eina rkvillu sem allir me lgmarks ekkingu taka eftir. Ef ekkert anna hefi veri gert en a lkka skatta og skera niur rkistgjld ar mti, gat hagkerfi ekki teki strax vi sr sumari 1921. Vegna ess a Harding var ekki settur embtti fyrr en snemma rs 1921, og a hlaut a taka tma a leggja fram frumvarp og f a samykkt, auk ess virka svona skattalkkanir ekki aftur bak. g gglai tmasetningu frumvarpa hans, og s a au voru lg fram aprl, og ar me s g a Woods laug til um grunvallarforsendu.

Skattalkkanir, eins gtar og r eru, urfa tma til a hafa jkv hrif, niurskurur tekur strax fjrmagn r hagkerfinu, og eykur ar me samdrtt. Kreppan verur alltaf dpri til a byrja me, en ef skattalkkanir hafa jkv hrif, vinna r smn saman gegn samdrttinum, og samkvmt kenningu austurrska sklans, verur vxturinn heilbrigari, og varanlegri en bati vegna fisical inputs rkisvaldsins.

Ef hagkerfi tk vi sr strax um sumari, var skringin nnur en laizze fari stefna Hardings.

ar me tk g a lesa tarlega um essa kreppu, og bar saman nokkrar greinar Wikipediu, afraksturinn kom fram athugasemd 26 og 27, arfi a rekja a aftur.

Stareyndir mlsins m draga saman nokkrum lium:

  1. Wilson hafi egar hafi algun strshagkerfisins me v a draga saman rkistgjld.
  2. Harding geri skattkerfi vissulega skilvirkara me v a lkka skattprsentur, en hann breikka skattstofna mti. Skattur sem hlutfall af jartekjum var hrri eftir str, en fyrir.
  3. Harding skar niur framlg til hermla en nnur tgjld rkisins voru hrri eftir stri en fyrir.
  4. Ef liir 2. og 3. eru dregnir saman, er ljst a rki var umsvifsmeira t Hardings, en a var enslurunum fyrir str. Sem var elileg run um allan heim, en a er rangt a halda v fram a hann hafi minnka rkiskerfi.
  5. Harding jk afskipti rkisins af efnahagslfinu, og au afskipti jukust runum fyrir Kreppuna miklu, sem ir a riji ratugurinn var ekki essi ideal laizze fair stefnunnar eins og rurinn heldur fram dag. Tek a fram a essa run tti USA sammerkt me rum rkjum Vesturlanda.
  6. a er rangt a afskipti Bandarska Selabankans hafi veri veruleg. Hann brst vi kreppunni strax ri 1921 me v a lkka vexti og auka peningamagn umfer. r agerir eru umfangsmiklar mia vi peningalega stjrnun. Og grafi um samband jarframleislu og peningamagns, sast birt athugasemd 58 sannar hrif eirra agera, jarframleislan tekur vi sr um lei og peningamagn er auki og vextir lkkair.


Og a er a sem skrir batann sumari 1921 sem Thomas Woods eignar Harding.

Hefi Thomas Woods sagt heiarlega fr stareyndum mla, hefi a stai eftir a Harding geri gagnmerkar breytingar skattkerfinu, geri a skilvirkara og jk tekjur rkisins af skttum. Og hann skar niur strshagkerfi og hagvxtur var almennt gur stjrnarrum hans.

Og ekkert meir um mli a segja.

En ll grein Thomasar Wood er afneitun raunverulegum stareyndum og a sem verra er a laizze fair sinnar blsa hana t sem einhverja stareynd um a sem gerist rija ratug sustu aldar.

Og nta lygina til a gagnrna a sem gert var eftir Kreppuna miklu, samt v a undirbyggja ann rur a "aferir" Hardings vru a eina sem dygi gegn fjrmlakreppunni dag.

Svo a s dregi saman, a leggja eir a til sem aldrei hefur veri gert, ljga v til a a hafi veri gert einu sinni me rangri, og nota lygina sem rttltingu ess a a veri gert aftur, fyrst a a heppnaist svo vel fyrri hluta 20. aldar, egar umsvif rkisins og uppbygging jflagsins var allt nnur en er dag.

A verhjnun n afskipta rkisvaldsins, samt v a leggja af velferarkerfi, s eina leiin til a n varanlegum efnahagsbata.

Svona lygi, og svona bull, fr ekki vgi nema einhver kosti tbreislu ess gegnum hugveitur frjlshyggjunnar, og a akademan s svo undir hl fjrmagnsins a hn ori ekki anna en fjalla um etta trbo eins og um fri vri a ra.

Spurningin er hverjir standa a baki tbreislu jsgunnar um Harding, hverjir hafa hag af eirri hugsun sem hn boar.

Um a fjallar lokaathugasemd mn.

mean er a kvejan.

mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 21:35

64 Smmynd: mar Geirsson

Jja, draugagangurinn leikur ekki endemum, a sem g leitai a me v a margendurrsa vafrann og tlvuna, samt v a skoa sguna li fyrir li dag, dkkai allt einu upp hr a ofan.

Og merkilega nokk hva essar tvr athugasemdir eru lkar, bar su gerar handahlaupunum, tla v a lta r bar standa.

Eftir stendur a sem eftir tti a koma, og vonandi kemst a til skila n frekari draugagangs.

Kveja mean.

mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 21:46

65 Smmynd: mar Geirsson

Hverjir kosta lygina, hverjir hafa hag af henni??

Aldrei essu vant tla g a lta a vera a fjalla um hina rfu, samjppun aus eirra og grafkn. eir eru aeins verkfri, flin a baki eru miklu svartari en a, m rekja til svrtustu forneskju ur en mann og mennska fkk vgi hinum kristna simenntaa heimi.

Til a byrja me tla g a fjalla um hvernig lygin var notu til a rumeia heiarlega borgarlega haldsmenn, og vibrg eirra vi hinni samflagslegu upplausn kreppuranna.

Woods slr tn sem g heyri treka hj r Helgi, og hef rekist va skrifum laizze fair sinna;

No wonder, then, that Secretary of Commerce Herbert Hoover—falsely characterized as a supporter of laissez-faire economics—urged President Harding to consider an array of interventions to turn the economy around. Hoover was ignored.

Hr eru lg drg a rumeiingum Hoovers, hver var hann gilegi glpur?? Varla getur a veri verklegar framkvmdir sem hann beitti sr fyrir?? Svo veikir sinni eru frjlshyggjumenn ekki a eir skilji ekki a uppbygging innvia eru forsendur framfara og hagvaxtar. Asnakerrur moldarvegum sj ekki um flutninga ntma hagkerfi, og verksmijur eru ekki knnar me vindmyllum.

Uppbygging jvegakerfisins og Hoover stflan er ekki skringin, nrtkara er a benda hlutun rkisstjrnar Hardings um styttingu vinnutmans, auk fyrsta vsisins a velferarkerfinu. Allt raki hr a ofan.

Auk ess a Hoover reyndi a bregast vi jningum flks eftir a kreppan mikla skall . Og framdi ann hfuglp a auka rkistgjld sta ess a lta niursveifluna, og hungri og jningarnar hafa sinn gang.

a er sagt um Hoover a hann hafi gerst frhverfari laizze fair me aldrinum, og miki til v. En menn gleyma af hverju, hugsjn hans var ekki allsngtir hinna auugu, heldur frelsi mannsins fr ftkt, og hann taldi frjlst markaskerfi vera bestu leiina til ess. essi or eru hf eftir honum;

On poverty, Hoover said that "Given the chance to go forward with the policies of the last eight years, we shall soon with the help of God, be in sight of the day when poverty will be banished from this nation",[86] and promised, "We in America today are nearer to the final triumph over poverty than ever before in the history of any land," but within months, the Stock Market Crash of 1929 occurred, and the world's economy spiraled downward into the Great Depression.[87].

Annmarkar hins frjlsa markaar komu ljs, og hann reyndi a bregast vi.

Bakgrunnur Roosevelt var svipaur, hann var haldsmaur af gamla sklanum, og a var raunveruleikinn sem fkk hann til a bregast vi neyinni me hlutun rkisvaldsins. Ekki ssalskar skoanir eins og mtti halda af hlnbtum hans.

sgu mannkyns er gtis klausa sem tskrir vel a stand sem essir hgltu kristilegu haldsmenn gtu ekki hundsa, enda andsttt eirra siferi og lfsskounum a hundsa. g tla a hafa essa frsgn eftir;

Atvinnubrestur og upplausn samflagsins.

Httan a kreppan leiddi til upplausnar allri samflagsger Bandarkjanna var aflvakinn hinum rttkum umbtum Roosevelts a kemur til a mynda fram skrslu fr atvinnuleysisnefnd sem skipu var af Kalifornurki 1932: "Rannskn hinu mannlegu gjaldi fyrir atvinnuleysi snir a n sttt ftkra og frjlsra er rum vexti meal ungra, tulla heiarlegra verkamanna, handinaarmanna, tknifringa og menntamanna sem til skamms tma bjuggu vi tiltlulega g kjr og voru hinir traustu, sjlfsruggu borgarar og skattgreiendur essa rkis. Atvinnuleysi og tekjutap hefur lagt mrg heimili rstir. a hefur dregi kjark r flki, lama heilsu ess, svipt a sjlfsviringu, spillt afkastagetu ess og vinnureki. Tekjutap hefur skapa lfskjr sem landi getur ekki veri ekkt fyrir. Mrg heimili hafa veri leyst upp, litlum brnum skipt milli vina, ttingja ea barnaheimili. Karl og kona, foreldrar og brn hafa veri askilin, um stundarsakir ea til frambar ....".

Varanleg aukning rkistgjalda var fyrst og fremst vegna velferarmla, auk verklegra framkvmda, sem byggu upp innvii samflagsins og Bandarkin njta enn gs af.

Ekki laizze fair, heldur kristin sjnarmi mannar og mennsku og tkst ekki verr en a a vi tk ratuga hagvxtur og nsta fjrmlakreppa var ekki fyrr en 2008, og var hvorki etta fjldaatvinnuleysi ea s ney sem lst er hr a ofan.

Hvaa afl rst svona kristin lfsgildi og kristna sifri, sifri mennsku og mannar?? Og rgir heiarlegt flk fyrir a reyna bregast vi ney nungans?? Fyrstu vibrg Hoovers heppnuust ekki, en sta ess a gefast upp, var haldi fram a reyna. Og a tkst 1933 hgt gengi byrjun.

Ef rkin byggust stareyndum, ekki jsgu, mtti huga au. a er ef flk ltur afleiingar verhjnunar sem valkost.

En hva felst verhjnun??

verhjnuninni 1920-1921 lkkuu laun a miki a milljnir fullvinnandi manna fru niur fyrir ftkramrk. Og enginn veit hvar a hefi enda ef selabankinn hefi ekki auki peningamagn umfer og lkka vexti. Nema laizze fair gengur t fr einni grundvallarkenningu um samkeppnislaun, a aukinn flksfjldi keyri au niur ar til au duga rtt fyrir nauurftum verkaflks, gri. Hungur og vosb sji svo um a fkka verkaflki kreppum. .

Og hagfrikenningin segir a a megi ekki grpa inn a ferli, ea eins og Woods segir;

"The absolute freedom of prices and wages to fluctuate is essential to the accomplishment of this task, since wages and prices are indispensable ingredients of entrepreneurial appraisal".

Kaldhnin er san algjr egar hann ltur etta r r sr; "We do not in fact need the violent expropriation of any American in order to achieve prosperity, thank goodness".

Hva er vingu undirbo launa anna en ofbeldisfull eignaupptaka, en vinnandi flk er vst ekki flk augun manna eins og Woods. Heldur kostnaur, afgangsstr sem m missa sig samdrttartmum.

Woods ekkir alveg raunveruleik verkaflks dgum laizze fari stefnunnar Englandi 19. ld, eina landi ar sem stefnunni hefur veri framfylgt menga. vann flk langan vinnudag, stundum alla daga vikunnar, vi hrmulegar astur, fyrir hungurlaun, n nokkurra rttinda, og egar tti a bta kjr ess, voru vibrg laizze fair hagfringa t au a ekki mtti vinna gegn "The absolute freedom of prices and wages to fluctuate is essential to the accomplishment of this task, since wages and prices are indispensable ingredients of entrepreneurial appraisal".

ara milljn ra voru ltnir deyja r hungri vegna essara vihorf mannvonskunnar, tugir milljna du Indlandi r hungursneyum ar sem rkisvaldi brst hlutverki snu a koma veg fyrir slkar hungursneyar, vegna hugmyndafri essarar smu mennsku.

etta veit Woods, samt gerir hann a sem g lsti hr a ofan;

Svo a s dregi saman, a leggja eir a til sem aldrei hefur veri gert, ljga v til a a hafi veri gert einu sinni me rangri, og nota lygina sem rttltingu ess a a veri gert aftur, fyrst a a heppnaist svo vel fyrri hluta 20. aldar, egar umsvif rkisins og uppbygging jflagsins var allt nnur en er dag.

Ea svo g vitni lokaor Woods;

The experience of 1920–21 reinforces the contention of genuine free-market economists that government intervention is a hindrance to economic recovery. It is not in spite of the absence of fiscal and monetary stimulus that the economy recovered from the 1920–21 depression. It is because those things were avoided that recovery came. The next time we are solemnly warned to recall the lessons of history lest our economy deteriorate still further, we ought to refer to this episode— and observe how hastily our interrogators try to change the subject.

etta er tilgangur hans, a a veri gripi til essara agera, a lkka skatta og skera niur rkistgjld og lta san verhjnunina hafa sinn gang. kreppu ar sem allt fjrmlakerfi var undir, og fjldaatvinnuleysi og gjaldrot blasti vi.

raun a endurreisa jflagi fyrir daga velferarkerfisins, fyrir daga reglusetninga um lgmarks laun og flagsleg rttindi, daga ar sem launaflk st berskjalda vttum kreppunnar og tti ekki annars rkostar en a bja laun sn niur r llu valdi, ef a anna bor fkk vinnu.

Og ta san a sem ti frs ef a missti atvinnuna, ea gat ekki unni skum heilsuleysis ea ldrunar.

egar lifandi flk var afgangsstr sveiflujfnun hins frjlsa markaskerfis.

ntjndu ld vissu menn ekki betur, mannvonska og mannhatur ri gjrum eirra sem knu fram mennsku laizze fair hagkerfisins.

mennska sem rttlt var me gervihagfri Adam Smith um hina snilegu hnd markaarins, og me tilvsuna mannfjldakenningar Malthusar, mennskan vri afleiing nttrlegra lgmla hagfrinnar, sem ekki vri hgt a efast um frekar en yngdarlgml Newtons.

dag vitum vi betur, og egar menn stefna a sama jflagi, me lygina sem rksemd, er ljst a mennskan sr dpri rtur en mannhatri og mannvonsku.

Aeins tr illska getur tskrt essa afr a siuu samflagi flks.

Hn er afli sem kostar, sem dreifir t boskapinn, mengar stjrnml, knr fram umruna.

Og varandi flki sem ltur glepjast, skulum vi vona Helgi a a sr skrksaga hj Jhannesi a a veri lti gjalda fylgispektar sinnar dmsdeginum mikla, og egar hann rennur upp.

a er sjlfu sr ng refsing a upplifa afleiingar endaloka simenningarinnar.

ekki s veri a bgga flk fyrir hinum sta dmi.

Allt hefur sinn tilgang.

Lka jsgur.

Lka essi umra, hn aggai niur bloggi mnu bili a minnsta kosti.

a er ekki hverjum degi sem maur uppgtvar tilvist hinnar tru illsku, mann hefur sett hljan af minna tilefni.

g er ekki a sneia a r Helgi, a eina sem g er a benda r , er a ert ekki gum flagsskap. Og vonandi uppgtvar a fyrr en seinna.

En s uppgtvun kemur innan fr, or annarra duga ekki blekktu.

Nema kannski Ori sjlft, en a er nnur saga.

Ekki sg hr.

Eiginlega veit g ekki hva g a segja nst.

En takk fyrir umruna, gagnlegri umru hef g ekki tt um vina.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 14.1.2014 kl. 23:46

66 identicon

Sll.

Ef vandinn var skortur f eru a mjg undarleg rk sem styjast ekki vi stareyndir. N er t.d. amerski Selabankinn a dla f inn kerfi en ekkert virkar. essar stimulus kenningar falla algerlega prfi raunveruleikans. Peningamagn umfer n er t.d. um rijungi meira en ri 2000. Hvar er batinn?

Segjum a peningamagn umfer hafi veri 100 ri 1921. Svo jkst a um rm 60% og var ori 161 jn 1930. Ef a san minnkai um 30% og var ori 30% minna 1932 var peningamagn umfer samt mun meira en fyrir hrun (113). essi rk ganga einfaldlega ekki upp. Af hverju var etta peningamagn, sem var umfer 1932, ekki ng en meira en ng nokkrum rum fyrr? Endurreisnin hfst me mun minna peningamagn umfer en var san allt einu ekki ng seinna. etta er algerlega rlaust.

getur kalla rangur Harding jsgu en aalspurningin er auvita hvers vegna r er svona np vi Harding? Hann ni gum rangri, kva slma kreppu ktinn stuttum tma og um a verur ekki deilt. Ekki geta keynsistar stta sig af slkum rangri - ess vegna er a sjlfsagt skringin v hve miklu hornauga ltur rangur Harding. a a tskra burtu gan rangur Harding er meira en lti skrti.

a sem ttar ig ekki er a keynsismi var hugmyndafrilega gjaldrota 8. ratugnum egar saman fru bi miki atvinnuleysi og mikil verblga.

Ef skilur illa grein Woods skal g me glu gei hjlpa r a greia r eim flkjum :-) getur svo auvita lagt annan skilning ori "veruleg" en maur er svo sem orinn vanur slku hj r annig a g kippi mr ekki lengur upp vi slkt :-)

@64: virist hafa lent svipuum tlvuhremmingum og g geri fyrr - urfti a nnast tvrita eina athugasemd mna. a er verra egar tknin fer a hrekkja okkur. Kannski tknin s orin reytt essu karpi okkar? :-)

Hafu a gott arna fyrir austan.

Helgi (IP-tala skr) 15.1.2014 kl. 06:20

67 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Helgi.

Mr datt einmitt hug a hefir lent sama pka og g, og kannski kom a vel vondan.

etta er endapunkturinn, og g treka, a samra okkar er aeins form fyrir mig kvenum tilgangi.

g tki a nrri mr ef tkir einhver or til n, a var aldrei meiningin.

treka aeins a etta svokallaa karp okkar er eitt a skemmtilegasta sem g hef gert mrg r.

Aeins hva varar Harding vin okkar, hugsanlega var eitthva neikvtt gildismati mnu, hann er j kanddat inn topp tu listann yfir spilltustu forseta Bandarkjanna. En g tla kannski ekki a segja a jkvnin s a drepa mig, en g s hann ru ljsi eftir etta debat okkar

Hann minnir mig dlti Jn orlksson, haldsmaur sem var barn sns tma, en vildi vel fyrir ni og framt.

g arf ekki frekari hjlp hj r til a skilja Woods, vissan htt var hann vendipunktur minn og g veit ekki hvert hann leiir.

En mean g spi a, bi g ig vel a lifa, mttu eiga frj samskipti vi menn og mlefni um komna t.

Hafu a gott smuleiis.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 15.1.2014 kl. 15:06

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Ómar Geirsson

Höfundur

Ómar Geirsson
Ómar Geirsson
Des. 2019
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Njustu myndir

  • ...img_0104a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (9.12.): 3
  • Sl. slarhring: 266
  • Sl. viku: 2905
  • Fr upphafi: 1022461

Anna

  • Innlit dag: 3
  • Innlit sl. viku: 2210
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 3

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband